Medeia

Aanstekelijke ritme blijft hangen in heftige en emotionele pop-Medeia.

In Medeia, een muzikale bewerking van Euripides' oude tragedie door theatermaker Brett Bailey, is Medea een zwarte Zuid-Afrikaanse vrouw. Haar geliefde Jason is blank. Ze vallen voor elkaar, maar Jason bedriegt en misbruikt haar. Woede overspoelt Medea en uit wraak vermoordt ze hun twee kinderen.


De symboliek ligt er soms dik bovenop in deze heftige en emotionele black Medea. Maar het is de vraag of dat anders kan, als je een Griekse tragedie verplaatst naar het postkoloniale Zuid-Afrika, waar vreemdelingenhaat en geweld aan de orde van de dag zijn. Bovendien giet Bailey het verhaal in een radicale vorm. Met een manische drummer, een vrouwenkoortje en overal microfoons lijkt het eerder een popconcert dan conventioneel theater.


In 2005 presenteerden Brett Bailey en zijn Zuid-Afrikaanse theatergroep Third World Bunfight Medeia als een grootse locatievoorstelling. Deze maand reist een voor theaters aangepaste versie door Nederland.


Opvallend is dat Bailey niet Euripides' originele tekst gebruikt, maar een bewerking die Oscar van Woensel ooit maakte voor een Medea-uitvoering van zijn groep Dood Paard. Het is een tekst vol heldere, korte zinnen met een sterk ritmisch karakter. Dat en de vele verwijzingen naar popliedjes (Love will tear us apart!) moeten de theatermaker hebben aangetrokken.


Niet de simplistische, zwart-witte interpretatie van het stuk maakt deze opvoering bijzonder. Evenmin is dat het beetje onbeholpen acteren van zowel Faniswa Yisa (Medea in een witte jurk) als James MacGregor (Jason in leren broek). Nee, wat bijblijft, is het aanstekelijke ritme van deze pop-Medeia.


Een vondst is het koortje van drie zwarte vrouwen. Anderhalf uur deinen ze op de maat van drummer Frank Paco heen en weer. Hun spoken word werkt betoverend. De ene keer jagen ze het tempo op met bittere onheilstijdingen, de andere keer zorgen ze voor rust en regelmaat. De beats en percussie van Paco fungeren als de noodzakelijke hartslag. Onmisbaar. Ertussendoor klinken bekende popliedjes.


Zo werken ze gestaag toe naar de apotheose: de moord op de kinderen. Die wordt, door handig heen en weer te springen in de chronologie van het verhaal, lekker lang uitgesponnen. Ondertussen gebeuren er op het podium allerlei ritualistische dingen met rook en vuur. Wat precies, is niet duidelijk, maar het ziet er spannend uit. Het is een vet slotakkoord.


Dit wordt onderstreept door Medea zelf, die voordat ze afgaat een welgemeend 'fuck you' door de zaal schreeuwt. 'I won't do what you tell me', denk je daar gelijk achteraan. Van haar zijn we nog niet af.


Theatertour van buitenlanders

Medeia van Brett Bailey is deze maand in zeven Nederlandse theaters te zien. Dat is mogelijk gemaakt door het nieuwe initiatief 'Ervaar daar hier theater'. Door de krachten te bundelen hebben de theaters een eigen internationale programmering kunnen opzetten voor dit soort grote buitenlandse producties die normaal gesproken alleen op festivals staan. De programmering is in handen van Frie Leysen, die verschillende internationale theaterfestivals heeft geleid. Dit jaar staan ook nog producties uit China, Argentinië, Vietnam en Libanon in dezelfde zeven theaters. De speellijst is te vinden op ervaardaarhier.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.