Meat Loaf als samenvatting van meerdere voortplantingsstrategieën

OLAF TEMPELMAN

Boeddhisme, taoïsme, epicurisme - er zijn nogal wat geloven en denkrichtingen waarmee uit hun kerken getreden West-Europeanen een door het christendom achtergelaten vacuüm trachten te vullen. Wat ook in de rij der substituten past: darwinisme. Iedereen mag tegenwerpen dat het hier om wetenschap gaat en niet om geloof. Maar een wetenschapstak kan prima als geloof fungeren als ze aantrekkelijke verklaringen biedt voor wat we om ons heen zien.

De Antwerpse hoogleraar gedragsbiologie Mark Nelissen vertelt in Darwin in de supermarkt over een man die na een lezing naar hem toe kwam als een beginnend boeddhist naar een grote lama: 'Uw boeken hebben mij gemoedsrust gegeven. Ik heb begrepen dat wij producten zijn van een evolutionair proces, en dat er nergens een controleur ons doen en laten in het oog houdt (...). Dankzij Darwin ben ik vele angsten kwijt.'

Een speciale kwaliteit van darwinisme is dat het, gelardeerd met fijne voorbeelden en van jargon ontdaan, in boekvorm commercieel rendabel kan zijn. Dat kan te maken hebben met de voorname plaats die het seksuele gedrag van de mens in deze branche inneemt. De Groningse evolutiepsycholoog prof. dr. Bram Buunk schreef onlangs het weinig aan duidelijkheid overlatende Oerdriften op de werkvloer, met op de cover twee in naaldhakken uitmondende benen.

In Darwin in de supermarkt laat hoogleraar Nelissen zien dat ook hij het genre beheerst. In dit werk leren we onder meer dat Paradise by the Dashboard Light van Meat Loaf 'de samenvatting is van de verschillende voortplantingsstrategieën die de evolutie bij man en vrouw heeft uitgetekend'. De forse Meat Loaf zit met een meisje - barely seventeen and barely dressed - bij het licht van het dashboard. Ineens roept ze: Before we go any futher! Will you love me forever? Prof. dr. Nelissen: 'De kerel moet zijn erectie op hold zetten en ik zie zijn verdwaasde blik vuren in haar vragende ogen. Moet dat nu?' Dat moet, want zijn voorraad zaadcellen wordt dadelijk meteen weer aangevuld terwijl zij maar één eicel in de maand aanmaakt. 'Mannen hebben spotgoedkope loten, vrouwen ultradure. (...) Gedurende de evolutie wilden vrouwen hun dure eicel pas ter beschikking stellen nadat ze enige zekerheid hadden dat ze hulp zouden krijgen van hun partner.'

Elders in het boek krijgen kerels die hun borsthaar wegscheren een standje wegens modieus anti-evolutionair gedrag. Vrouwen mogen van Nelissen wel doorgaan met ontharen. Immers: mannen zochten de hele evolutie lang vrouwen met zo min mogelijk vacht - die waren jong en biologisch gezond. Vrouwen zochten nooit gladde mannetjes maar mannetjes 'met ervaring en status'.

Darwin leert ons ook waarom zowel vrouwen als mannen ongelukkig worden van reclames van al dan niet gefotoshopte fotomodellen. Vrouwen zien hen als concurrenten 'die nooit ofte nimmer overtroefd kunnen worden'. Mannen zien hen als onbereikbaar 'en krijgen te maken met verlaagd zelfbeeld'. Maar wat interessant is: staat er naast zo'n supermodel 'een gewone kerel', dan verdwijnen de minderwaardigheidsgevoelens als sneeuw voor de zon. Nelissen beveelt zijn eigen beeltenis aan 'zonder retouches'.

Mark Nelissen: Darwin in de supermarkt - Of hoe de evolutie ons dagelijks gedrag beïnvloedt.

Lannoo; € 16,95

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden