McCain versus Bush over soft money

De Republikein McCain wenst een wet die in de VS financiële bijdragen aan verkiezingscampagnes aan banden legt. Het gaat om indirecte bijdragen, de soft money....

Van onze correspondent Bert Lanting

John McCain, de Republikeinse rivaal van president Bush tijdens de voorverkiezingen, is weer op het oorlogspad. Samen met zijn Democratische collega Russell Feingold probeert McCain een plan door de Senaat te krijgen om de bijdragen aan verkiezingscampagnes aan banden te leggen.

McCain en Feingold hebben al een paar keer geprobeerd hun voorstel door het Congres te krijgen, maar iedere keer liepen hun pogingen stuk op het verzet van de Republikeinen in de Senaat. Die zorgden er steeds met filibusters - een vertragingstaktiek waarbij tegenstanders het debat saboteren door eindeloos aan het woord te blijven - voor dat het wetsvoorstel sneuvelde.

In de nieuwe Senaat hebben de Republikeinen onvoldoende stemmen om een filibuster vol te houden, maar toch is het de vraag of de Wet-McCain-Feingold het zal halen. President Bush heeft grote bezwaren tegen het wetsvoorstel, dat een einde moet maken aan de stroom 'soft money'. Dat zijn bijdragen die niet rechtstreeks worden gebruikt om een kandidaat aan de man te brengen, maar bijvoorbeeld voor zijn campagnekosten of voor advertenties waarin beleidsvoorstellen worden gepropageerd.

Na het Watergateschandaal voerde het Congres nieuwe regels in om de campagnebijdragen aan banden te leggen. Personen mochten voortaan hooguit duizend dollar aan een kandidaat geven. Voor giften aan de partijen kwam een maximum van 20 duizend dollar.

De kandidaten ontdekten echter al snel allerlei sluipwegen om hun campagnekas te spekken, vooral met 'soft money'. Die bijdragen zijn de laatste jaren aangezwollen tot een stroom van honderden miljoenen. In 1992 haalden de kandidaten en de partijen al 90 miljoen dollar aan soft money binnen, maar afgelopen jaar was dat gestegen tot bijna een half miljard.

McCain klaagt dat het gaat om een vorm van 'gelegaliseerde corruptie en afpersing'. Het ligt volgens hem voor de hand dat de sponsors - de grootste donor was vorig jaar de tabaksgigant Philip Morris - iets terug willen zien voor hun royale bijdragen.

Dat de goedgevigheid werkt, lijkt te worden bevestigd door de wet op faillissementen die het Congres vorige week aannam. Die maakt het mensen met financiële problemen moeilijker zich te onttrekken aan vorderingen van credit-cardmaatschappijen. Deze hadden royaal bijgedragen aan Republikeinse kandidaten.

McCain en Feingold willen dergelijke soft money-bijdragen verbieden, maar Bush voelt daar weinig voor tenzij het de vakbonden wordt verboden de contributiegelden van hun leden te gebruiken om hun kandidaten te steunen. Bush is bang dat anders de Democraten de Republikeinen zullen overtroeven bij het inzamelen van campagnebijdragen.

Bush is ook benauwd dat de politieke partijen verzwakt zullen raken, als ze geen soft money meer mogen aannemen. Volgens hem zal het geld dan naar andere organisaties gaan die propaganda bedrijven voor bepaalde beleidsvoorstellen.

De president moet echter behoedzaam opereren, omdat McCains voorstellen goed blijken te liggen bij het publiek. Daarom is het Witte Huis stilletjes begonnen een ander voorstel, dat door de Republikeinse senator Chuck Hagel is ingediend, te propageren.

Hagel wil soft money niet helemaal uitbannen, maar een limiet van 60 duizend dollar stellen aan dergelijke bijdragen aan politieke partijen. Tegelijkertijd wil hij de limiet voor individuele bijdragen verhogen van duizend tot drieduizend dollar.

Pleitbezorgers van de hervorming van het campagnefinancieringssysteem wijzen erop dat er een enorm gat in Hagels wetsvoorstel zit: de limiet geldt niet voor partijorganisaties op het niveau van de staten. 'Het is pure oplichterij', luidt het oordeel van Fred Wertheimer van de actiegroep Democracy 21.

Het Witte Huis hoopt echter dat Hagels voorstel voldoende verdeeldheid zal zaaien in de Senaat om McCains voorstellen te torpederen. Ook veel Democraten hebben hun bedenkingen tegen het uitbannen van soft money, vooral omdat zij uiterst succesvol zijn geweest bij het binnenhalen van dergelijke bijdragen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden