nieuws Brexit

May onder vuur in Lagerhuis, opstand dreigt in haar eigen partij

De Britse premier Therese May is vandaag in het Lagerhuis van alle kanten onder vuur komen te liggen vanwege het Brexit-akkoord dat haar regering met de Europese Unie heeft gesloten. 

May in het Lagerhuis. Beeld REUTERS

In de Conservatieve partij dreigt inmiddels een opstand tegen haar positie als partijleider. Jacob Rees-Mogg, de leider van de pro-Brexit European Research Group (ERG), riep zijn Conservatieve collega’s op een motie van wantrouwen in te dienen tegen May als partijleider. Mede-Brexiteer Andrew Bridgen riep May op af te treden ‘in het belang van het land’. Fractieleider Graham Brady zou inmiddels al de 48 brieven van Conservatieve kamerleden binnen hebben die nodig zijn om een vertrouwensstemming uit te lokken. Maar binnen de ERG bestond naar verluidt nog verdeeldheid of het al tijd is voor zo’n drastische stap.

Ook Labour-leider Jeremy Corbyn veegde in het Lagerhuis de vloer aan met het ‘halfbakken’ akkoord, waarmee de Britse onderhandelaars terug waren gekomen uit Brussel. ‘Dit is niet de overeenkomst die het land werd beloofd’, zei Corbyn. Volgens hem heerst er chaos in Mays kabinet. Mark Francois, een pro-Brexit partijgenoot van May, waarschuwde haar dat inmiddels 84 Conservatieve parlementsleden van plan zijn om tegen het akkoord te stemmen. Slechts een enkele spreker nam het op voor May, die er zelf steeds op hamerde dat dit ‘de beste deal’ is waarop Groot-Brittannië kan rekenen. De sfeer in het Lagerhuis voorspelt weinig goeds voor May, die het parlement volgende maand over het akkoord wil laten stemmen. 

Woensdag kreeg May nog de steun van haar regering na een heetgebakerde kabinetsvergadering van vijf uur lang. Maar donderdag begon de uittocht. Eerst stapte Raab op, die als Brexit-minister amper betrokken was bij de totstandkoming van het Brexit-akkoord. Ook zijn staatssecretaris Braverman stapte op. 

Kort na het vertrek van Raab stapte ook Esther McVey op. De minister van Pensioenen en Werkgelegenheid had tijdens het genoemde beraad een enorme aanvaring met May, wat leidde tot tranen en schreeuwpartijen. Eerder in de ochtend trad staatssecretaris voor Noord-Ierse zaken Shailesh Vara af omdat de deal geen gevolg zou geven aan het referendumresultaat. 

Krantenkoppen

Het vertrek van de bewindslieden kwam op een ochtend waarop de premier de krantenkiosken maar beter snel voorbij kon lopen. ‘We’re in the Brexs*it’, kopte The Sun. ‘May’s Brexit plan: a split cabinet, a split party and a split nation’, constateerde de progressieve en Europagezinde The Guardian. Volgens de The Times probeert May diepe scheuren met behang te bedekken. De eurosceptische The Daily Telegraph noemde het ontwerpakkoord een totale capitulatie tegenover Brussel, wat ook nog eens de woorden waren van haar voormalige perschef Nick Timothy.

Raab schreef in een brief aan zijn bazin dat hij de aparte status voor Noord-Ierland een bedreiging vindt voor de eenheid van het Verenigd Koninkrijk en dat hij niet akkoord kan gaan met een tijdelijk lidmaatschap van een douane-unie waarbij de Europese Unie een Brits vertrek kan tegenhouden. ‘Maar bovenal, ik kan de voorwaarden van het akkoord niet rijmen met de beloften die we aan het land hebben gedaan in ons verkiezingsmanifest. Dit is, fundamenteel, een zaak van vertrouwen van de bevolking.’ Raab is na David Davis de tweede Brexit-minister die aftreedt.

Britse minister voor de Brexit-zaken Dominic Raab. Beeld EPA

Thatcher

Naar verluidt zou May milieuminister Michael Gove, een Brexiteer van het eerste uur, hebben gevraagd om Raab op te volgen. Kennelijk hoopt zij dat Gove beter in staat is het pakket aan de aarzelende Conservatieven te verkopen. Gove zou May hebben laten weten dat hij de portefeuille van Raab alleen wil overnemen als hij de bevoegdheid krijgt om nieuwe onderhandelingen met Brussel te beginnen. EU-onderhandelaar Michel Barnier liet donderdag meteen weten dat er geen betere deal inzit voor de Britten.

Het vertrek van Raab en de andere bewindslieden is gevaarlijk voor May’s positie. Dinsdag riep de premier haar ministers een voor een bij zich om hun steun te winnen, iets dat Margaret Thatcher eind 1990 ook deed, kort voor haar val over Brusselse aangelegenheden.

Er doemde ook nog een ander probleem voor May op. Nicola Sturgeon, de eerste minister van Schotland waarschuwde dat de politieke chaos rond de Brexit de roep om een tweede referendum over onafhankelijkheid van Schotland alleen maar zal versterken. De Schotten stemden in 2014 nog tegen afscheiding, maar nu Groot-Brittannië afkoerst op een ongewisse breuk met de de EU, begint de stemming in Schotland weer om te slaan.

De Brexit: hoe gaat het nu verder?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden