Nieuws Brexit

May krijgt van EU nogmaals Brexit-uitstel, nu tot 31 oktober

Weer wordt de Brexit uitgesteld. De Europese leiders geven de Britse premier May tot en met 31 oktober de tijd om de steun van het Lagerhuis te krijgen voor een ordelijk vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. Met dit nieuwe uitstel wordt voorkomen dat het vrijdag tot een harde en chaotische no-deal Brexit komt.

Premier May woensdag in Brussel, voor het Brexitoverleg. Beeld AFP

Het besluit dat de staats- en regeringsleiders van de Europese Unie woensdagnacht namen op een speciale top in Brussel kwam moeizaam tot stand. Hoewel vrijwel niemand van hen het risico van een abrupte en ontwrichtende breuk met Groot-Brittannië op vrijdag wilde nemen, liep de discussie over uitstel door tot in de nacht. Dat kwam door de opstelling van de Franse president Macron. Terwijl de meeste landen voor een lang uitstel waren, tot maximaal een jaar, maakte hij zich sterk voor een kort uitstel, hooguit tot juni.

Macron zei bang te zijn voor een scenario waarin May als premier wordt vervangen door een harde brexiteer als Boris Johnson, die een langer uitstel gebruikt om de besluitvorming in de EU te dwarsbomen teneinde Europese concessies af te dwingen. De Franse president eiste garanties dat de Britten zich constructief zullen opstellen. Een medewerker van hem dreigde vlak voor middernacht zelfs dat voor Frankrijk een no-deal Brexit op vrijdag een ‘reële optie’ bleef.

Uiteindelijk besloten de leiders tot een compromis, waarbij het uitstel zal duren tot eind oktober. Op de gebruikelijke zomertop in juni wordt de tussenstand opgenomen. Voorts staat in de conclusies van de top dat Groot-Brittannië zal ‘afzien van maatregelen die de doelstellingen van de EU in gevaar kan brengen’. Dat was kennelijk voldoende garantie voor Macron. De EU-landen willen met name voorkomen dat Londen zich mengt in de onderhandelingen over de meerjarenbegroting en de benoeming van een opvolger van Europees-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker.

Tweede keer uitstel

Het is de tweede keer dat de EU May extra tijd geeft. De oorspronkelijke deadline voor het Britse vertrek uit de EU was 29 maart. Die werd kort daarvoor verschoven naar vrijdag 12 april, omdat May er alsmaar niet in slaagde haar met de EU gesloten Brexit-akkoord aangenomen te krijgen door het parlement. Nog geen drie weken later komt er nu, vanwege de aanhoudende politieke impasse in Londen, een tweede uitstel.

Op de top gaven veel Europese leiders blijk van een hoge mate aan Brexit-vermoeidheid. Maar men deinsde terug voor het afwijzen van May’s verzoek de Brexit wederom uit te stellen, ditmaal tot 30 juni. EU-leiders zijn niet alleen bang voor wat er vrijdag had kunnen gebeuren, maar willen bovendien niet dat hun beslissing tot zo’n rauwe scheiding leidt. ‘Een no-deal Brexit zal nooit een EU-besluit zijn’, zei eerder de Europese Brexit-onderhandelaar Michel Barnier. Mocht het op een kwade dag toch zo ver komen, dan moet het duidelijk zijn dat de verantwoordelijkheid bij de Britten ligt en nergens anders.

Voor de Europese leiders blijft een ordelijk Brits vertrek het hoofddoel. Zowel voor de economie als voor Europa’s aanzien in de wereld is het noodzakelijk dat de Brexit netjes wordt afgehandeld, aldus premier Rutte. Daarom geeft de EU May nu ruim een half jaar de tijd om te proberen haar scheidingsakkoord met de EU alsnog door het parlement te loodsen. De Britse premier hoopt overigens dat haar dit al veel eerder lukt, bij voorkeur voor 23 mei, zodat de Britten niet hoeven deel te nemen aan de Europese verkiezingen. Zij voert momenteel onderhandelingen met de Labour-oppositie in een poging de huidige politieke patstelling in Westminister te doorbreken. Het overleg heeft tot nu toe geen resultaat opgeleverd.

Tussenstand

Rutte noemde het uitstel tot eind oktober een typisch Europees compromis tussen de voorstanders van een kort uitstel en de pleitbezorgers van een lang uitstel. Het is een flexibel uitstel: als May erin slaagt het scheidingsakkoord met de EU eerder geratificeerd te krijgen, eindigt het uitstel. Maar als dat niet zo is, dan kan het bijna niet anders dan dat 31 oktober het laatste uitstel zal blijken te zijn, aldus Rutte. Dan zijn alle mogelijkheden om het akkoord aangenomen te krijgen door het Lagerhuis wel uitgeput en resten er nog slechts twee mogelijkheden: een no-deal Brexit of intrekking van de Brexit. In juni wordt alleen de tussenstand opgenomen, er worden geen besluiten genomen dan, het is geen verkapt ‘cliff-edge’-moment, zei de premier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden