nieuwsbreak

Maurice Seleky: 'De macht van de NSA is groter dan die van Obama'

In Duitsland is woedend gereageerd op de berichten dat de NSA de mobiele telefoon van Merkel zou hebben afgeluisterd, de Nederlandse luchtverkeersleiders dreigen met vertrek bij salariskorting en de theorie dat homohaters zelf homoseksuele gevoelens zouden hebben is gekraakt. Schrijver Maurice Seleky is vandaag te gast in de Nieuwsbreak.

Maurice SelekyBeeld Maarten Nauw

Na eerdere berichten afgelopen zomer zijn er nu nog meer bewijzen dat de NSA de 'handy' van Merkel zou hebben afgeluisterd. Niet echt handig van Obama, hè?
'Het is natuurlijk schokkende materie. In de eerste plaats omdat het gaat om bondgenoten. Want ook de recente cijfers over afgetapte telefoontjes in Frankrijk spreken boekdelen. Wat je ziet is dat de Nationale Veiligheid in Amerika heilig verklaard is. En onder de vlag van die Nationale Veiligheid worden alle privacyregels opzij gezet. Het is groter dan de macht van Obama.'

Dus zelfs de machtigste man op aarde kan dit niet stoppen?
'Het is een groot internationaal schandaal. Er heerst een wereldwijd wantrouwen jegens de Verenigde Staten en het geduld van bondgenoten begint ook op te raken. Amerika vervreemdt zich van de rest van de wereld en dat is op z'n zachtst gezegd niet echt handig. Obama heeft daar natuurlijk geen belang bij. Hij zal zijn bondgenoten in de toekomst nog hard nodig hebben.'

Zouden ze Rutte ook afluisteren?
'Het blijft natuurlijk speculatie, maar waarom niet? Er worden hier miljoenen mensen afgeluisterd, dus is de kans groot dat de minister-president daar ook bij zit. Ik bedoel: zelfs leden van de Veiligheidsraad Duitsland en Frankrijk worden afgeluisterd. En ik denk dat je er ook vanuit mag gaan dat de gehele toplaag van de samenleving in de gaten wordt gehouden - van bankdirecteuren tot de topmannen van multinationals.'

Bondskanselier Angela Merkel staat bekend als fervent smartphone gebruikerBeeld ANP

Rusland laat de piraterij-aanklacht tegen de Greenpeace-activisten vallen en classificeert de handelingen nu als 'hooliganisme'. Een handreiking?
'Zo kun je het wel zien, denk ik. Ik ben alleen een beetje bang dat Rusland nu alles gaat zetten op die andere aanklacht en die kan alsnog zeven jaar opleveren. Het is nog steeds een groot en machtig land dat zeer veel waarde hecht aan zijn aanzien in het buitenland. Ik kan me zo voorstellen dat sommige Russen deze handreiking zien als gezichtsverlies. We proberen koste wat kost Rusland te vriend te houden. Maar hoe lang kun je een vriendschap volhouden met een land dat zich meer gedraagt als een dictatuur, waar de mensenrechten worden geschonden en waar corruptie welig tiert?'

De Nederlandse Greenpeace-activiste Faiza OulahsenBeeld ANP

Voorpaginanieuws: Luchtverkeersleiders dreigen met vertrek naar het buitenland als hun inkomen wordt verlaagd naar een ministersalaris. Zorgelijk?
'Er is al een tekort, dus we moeten dit zeker serieus nemen. En ik las dat er in Dubai en Abu Dhabi zeker vier keer meer wordt betaald voor hetzelfde werk. Dus reken maar uit: het gemiddelde salaris is zo'n 212.000 euro en dat dan keer vier; je kunt bijna een miljoen verdienen als je naar het buitenland gaat. Er is al een deel vertrokken en met die korting van 70.000 euro is het risico groot dat ook andere luchtverkeersleiders hun heil ergens anders zullen zoeken.'

Is een ministersalaris niet genoeg?
'We moeten naar de functie kijken. Het is ontzettend moeilijk werk, luchtverkeersleiders zijn allemaal hoogopgeleid. Ze hebben een stressvolle baan met veel verantwoordelijkheid. Misschien verdient een minister dan ook niet genoeg. De oplossing voor het probleem ligt denk ik aan de voorkant van de arbeidsmarkt. Daar hoor je niemand over.'

Hoe bedoelt u?
'Toen ik op de middelbare school zat had ik geen idee van het beroep luchtverkeersleider. Er moeten blijkbaar meer luchtverkeersleiders worden opgeleid. En ik denk dat dat met betere voorlichting te realiseren is. Dat is geen oplossing voor de korte termijn, maar wel een structurele oplossing.''

De luchtverkeerstoren op SchipholBeeld ANP

Opmerkelijk: de aanhangers van Freud hebben het niet bij het rechte eind als ze beweren dat homohaat voortkomt uit onderdrukte homoseksuele gevoelens. Kende u die theorie?
'Ik wist niet dat het echt een bestaande theorie was. Wat het vaak is bij dit soort onderzoeken: je leest zo'n conclusie en daarmee is de kous af. Maar dat hoeft natuurlijk niet. Wij als leken moeten het maar allemaal voor waar aannemen, terwijl ik laatst juist ook las dat veel persberichten van universiteiten gewoon klakkeloos worden overgenomen door persbureaus en andere media. Terwijl ze vaak van geen kant kloppen. Wat dat betreft ben ik wel een beetje sceptisch.'

De schuld van Diederik Stapel?
'Nee. Ik ben de drempel vooral hoger gaan leggen omdat er zo snel ruis ontstaat op de journalistieke en wetenschappelijke lijnen. Er zijn volgens mij meer woordvoerders dan journalisten, redacties worden kleiner, journalisten hebben minder tijd. Er zijn überhaupt minder journalisten. Daardoor is de kans groot dat er - zeker in dit internettijdperk - heel snel foutieve berichtgeving de blogosphere in verdwijnt. Er moet meer bewustwording komen bij de woordvoerders, universiteiten en journalisten. Zij dragen een grote verantwoordelijkheid ten opzichte van het publiek, dat geen tijd heeft zich in te lezen en berichten te beoordelen.'

Beeld ANP

We doen ons best. Nog een onvermijdelijk punt van aandacht is...
'...Zwarte Piet?'

Ja. In Groningen is de intocht met Groene en Oranje Pieten afgelast wegens bedreigingen. Wat vindt u daar van?
'Het is goed dat er discussie is rond het Sinterklaasfeest en ik heb begrip voor de verschillende standpunten. Zelf heb ik vooral veel goede herinneringen aan het Sinterklaasfeest met Zwarte Piet én Sinterklaas. Maar dat er een initiatief zoals dat in Hoogezand-Sappermeer, zo sympathiek dat je er onmogelijk iets tegen kunt hebben, niet doorgaat is natuurlijk heel triest.'

De gemoederen lopen nu wel erg hoog op.
'Ja, dat er de vergelijking wordt gemaakt met de Tweede Wereldoorlog, dat de organisatie in Hoogezand-Sappermeer wordt vergeleken met NSB'ers gaat veel en veel te ver. Wat Kustaw Bessems vandaag in zijn BNR-column pijnlijk blootlegt is hoe dit debat de meeste donkere onderbuikgevoelens losmaakt.'

Beeld ANP

Morgen organiseert u de Jonge Schrijversavond in de Stadschouwburg Amsterdam. Zijn alle voorbereidingen getroffen?
'We zijn bijna klaar. Het blijft bijzonder hoe een kleine literaire avond heeft kunnen eindigen in de grote zaal van de Stadsschouwburg. We begonnen net voordat literatuur écht hip begon te worden. Dit jaar alweer voor de derde keer in de Schouwburg en weer met bijzondere auteurs. Wat ik graag nog wil zeggen is dat ik, en de organisatie van de Jonge Schrijversavond met mij, zeer geschokt ben door het overlijden van Thomas Blondeau. Hij was een bijzonder getalenteerd schrijver en daarnaast een hele aardige en charmante man. Zijn overlijden heeft heel veel indruk gemaakt. We zullen morgen dan ook op gepaste wijze bij zijn dood stilstaan en hem de laatste eer bewijzen.'

Dit is aflevering 190 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

De overleden schrijver Thomas BlondeauBeeld De Bezige Bij
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden