Matthew Barney verrast met schitterende symboliek

Ook zien waar film nog meer uithangt dan alleen in de bioscoop. Dat is een van de uitgangspunten van het 27ste Rotterdamse filmfestival....

PETER VAN BUEREN

Van onze verslaggever

Peter van Bueren

ROTTERDAM

Omdat deze opzet verder gaat dan enkele interessante uitstapjes, maar er sprake is van een wezenlijke integratie, heeft Rotterdam als filmfestival een extra, dat je elders in de wereld alleen aantreft in strikt van elkaar gescheiden compartimenten.

Een mooi voorbeeld is Cremaster 5 van de Amerikaanse kunstenaar Matthew Barney. Het is een onderdeel van een vijfdelig project, dat nog niet af is, omdat de afleveringen 2 en 3 nog gemaakt moeten worden. In de beeldende kunstwereld hoef je niemand iets over Barney te vertellen, binnen de filmwereld is hij een buitenstaander. Barneys film is een combinatie van allerlei kunstdisciplines.

Een groot deel is gesitueerd in een theater. Daar wordt iets opgevoerd zonder dat je het een opvoering kunt noemen. Ursula Andress speelt de rol van Queen of Chain en zingt als een rijk uitgedoste operadiva. Vanuit de loge of de gang.

Het theater is leeg, het orkest staat op zijn plek, het podium wordt langs de lijst beklommen door een sprookjesachtige figuur. Op het podium wordt af en toe wat gedrapeerd en de achterwand ziet eruit als een filmscherm zonder film.

Niet alleen in het theater, maar ook in een badhuis, op een brug en op andere plaatsen zijn ensceneringen gelokaliseerd, zonder dat je echt van scènes kunt spreken.

Cremaster 5 is een muziekbewegingsaankledingstheater vol schitterende suggestieve symbolieken en oogverblindende versieringen, die een schijnbare eenheid krijgen door de beweging van een camera, die er op ingaat of zich er van terugtrekt. De bewegende camera en de montage maken de andere kunstelementen tot film. Heel bijzonder,

Vanuit geheel tegenoverstelde principes werkt de jonge Amerikaanse regisseur Harmony Korine (23), die het scenario schreef voor Kids en zich met Gummo in Rotterdam laat kennen als een filmmaker voor wie de camera (video, super 8, 35 mm, dat dondert niet) een lichaamsdeel lijkt te zijn. Zonder zich iets aan te trekken van welke wetmatigheid ook snuffelt Korine aan de bewoners van een dodelijk saai dorpje in Ohio waar een tornado het laatste leven uit verdreven heeft. Er komen nauwelijks volwassenen voor en uitsluitend beschadigde kinderen. Kattenmeppers, lijmsnuivers, een door haar vader als hoertje geëxploiteerd achterlijk dik meisje en noem maar op.

Die kinderen lijken allemaal geboren in een vuilnisbak en je moet er niet aan denken dat dit de hoop van de Amerikaanse natie moet verbeelden. Een apocalyps, niet in een verwoeste wereld, maar in een maatschappij met mensen die al vernietigd zijn voordat ze de volwassenheid bereikt hebben. In een energieke, ongepolijste stijl schept Harmony Korine een even realistische als onwezenlijke wereld.

Zijn film is nog wat onevenwichtig, maar vol verbijsterende momenten en uitmondend in een adembenemend slot.

Kaal en vooral ijzig is de wereld van Fred Kelemen, de Duitse regisseur die enkele jaren geleden met zijn eerste lange film Verhängnis grote indruk maakte. Ik heb Frost nog niet gezien, maar dat is ook weer zo'n element op een festival als Rotterdam: vol verwachting uitzien naar iets wat nog komen moet.

Frost wordt vertoond in een versie van 203 minuten, maar bestaat nog niet echt, omdat de producent hem niet wil uitbrengen in de versie die de regisseur voorstaat en het negatief in zijn bezit houdt. Blijft dat zo, dan zal de film nooit bestaan, ook al heb je hem in Rotterdam gezien - als Work in Progress. Raar toch, die filmwereld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden