Matigen

READ my lips: no more taxes, beloofde George Bush ooit in de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Bush werd verkozen, en verhoogde de belastingen....

De FNV'er maakt meer kans zijn belofte te kunnen houden dan Bush. Als er al wordt gewaarschuwd voor problemen dan betreft het oververhitting van de economie. Toch vraagt het kabinet, met de voormalige FNV-voorzitter Kok voorop, om loonmatiging. We hebben voor 2001 al vijf miljard gulden belastingverlaging in petto, dat moet voldoende zijn, is de boodschap. Kok rekent op de werking van het roemruchte poldermodel om de vakbeweging in toom te houden. De Waal laat weten dat die hoop ijdel is. Hij kent zijn pappenheimers, de marktbonden voorop.

De meerwaarde van het overlegmodel tussen werkgevers, werknemers en overheid komt vooral tot uiting in kwade dagen, als alle zeilen moeten worden bijgezet om de economie draaiende te houden. Dan zijn de werknemers bereid het bedrijfsleven vergaand tegemoet te komen. In tijden van hoogconjuctuur komt het model onvermijdelijk onder druk te staan. Iedereen wil dan profiteren van de economische groei.

Het poldermodel is gebaseerd op loonmatiging, in ruil voor werk of andere leuke dingen voor werknemers. De politieke investering bestond de afgelopen jaren vooral uit meedenken, mooie beloften én fiscale maatregelen om andere vormen van beloning dan in contant geld te stimuleren. Zo kwamen de spaarloonregelingen en de winstdelingsregelingen tot stand, regelingen waar het kabinet nu het mes in zet omdat ze te duur worden.

Wie dan toch nog vraagt om matiging, heeft in ieder geval lef. Of moet met een heel goed alternatief komen. Dat zou een verlenging van de bedrijfstijd kunnen zijn, in ruil voor verdergaande arbeidstijdverkorting. De vakbeweging wil praten over de vierdaagse werkweek, maar daar willen werkgevers niet aan. Ze wijzen er op dat er nu al een groot tekort is aan personeel. Daar tegenover staan evenwel de langdurig werklozen die maar niet aan de bak komen en een miljoen WAO'ers. Pas nadat die stille reserve een kans krijgt op de arbeidsmarkt, kunnen werkgevers met recht klagen over openstaande vacatures en kan het kabinet matiging preken.

Premier Kok is dezer dagen in Frankrijk om te praten over het drugsbeleid. Misschien kan hij ook nog even langslopen bij zijn collega en geestverwant Jospin die de 35-urige werkweek wil invoeren. Loonmatiging in ruil voor korter werken is een deal die De Waal zelfs in tijden van hoogconjunctuur kan verkopen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden