AnalyseMatchfixingschandaal

Matchfixing en tennis: van een Armeense gokker met spiekbriefje naar huiszoekingen in heel Europa

Het matchfixingschandaal rond een Armeens-Belgisch goksyndicaat heeft een Nederlandse connectie. Hoe een gewonnen set in 2015 alle alarmbellen laat afgaan.

Beeld AFP

Vosgi Mariov is al vroeg wakker. Het is woensdagochtend 9 december 2015 en de kale gezette Armeniër zit al achter zijn computer in zijn rijtjeshuis in Hillegom. Hij logt in op zijn account van het Zweedse gokbedrijf Unibet. En klikt door naar de tenniswedstrijden.

Mariov weet precies wat hij moet doen. Hij zoekt naar de wedstrijd tussen de Nederlander Colin van Beem (573ste op de wereldranglijst) en de Fransman Julien Dubail (775ste). Diezelfde middag nemen ze het op een future-toernooi – de laagste klasse van het professionele tennis – in Israël tegen elkaar op. Maar Mariov gaat daar niet op wachten.

Om 09.35 uur plaatst hij zijn eerste weddenschap. Elf minuten later zijn negende. In totaal zet hij 1.444 euro in. Hij is vooral erg zeker van de tweede set, die volgens hem in 6-1 voor Van Beem gaat eindigen. Zo’n zeven uur later stapt Colin van Beem in Tel Aviv van de baan. Hij heeft in drie sets verloren van Dubail. Opsteker was de tweede set, die verrassend soepel liep: 6-1.

De tenniswereld is deze week opgeschrikt door een nieuw matchfixingschandaal. In België zijn dertien leden van een Armeens-Belgisch goksyndicaat en enkele tennissers aangehouden. Vijf van hen, allen met de Armeense nationaliteit, zitten nog vast. Ze worden verdacht van corruptie, witwassen, valsheid in geschrifte en lidmaatschap van een criminele organisatie.

De arrestaties zijn de uitkomst van een jarenlang onderzoek van de Belgische opsporingsautoriteiten, dat begon in 2015. De Armeniërs kochten tennissers om en manipuleerden op die manier wedstrijden. Hun voorkennis verzilverden ze vervolgens op de gokmarkt. Vermoedelijk verdienden ze er miljoenen euro’s mee. In België is deze week 250 duizend euro in beslag genomen. Plannen voor huiszoekingen bij twee Nederlandse tennissers gingen op het laatste moment niet door. Resultaten van huiszoekingen in Duitsland, Frankrijk, Slowakije, Bulgarije en de VS zijn nog niet bekend.

Terug naar Hillegom, december 2015. Tevreden constateert Vosgi Mariov dat alles volgens plan is verlopen. Doordat tennisser Colin van Beem de tweede set met 6-1 won, is de Armeniër 10.321 euro rijker.

Wat hij niet weet, is dat meerdere bookmakers in Europa de wedstrijd met argwaan bekijken. Met de toename van het aantal gemanipuleerde sportwedstrijden hebben de gokbedrijven hun waarschuwingssystemen geprofessionaliseerd. Als ongewoon hoge bedragen worden ingezet op onlogische gebeurtenissen, slaan de systemen aan. Zo ook nu.

Verdachte inzetpatronen

Bij ESSA, een samenwerkingsverband van Europese gokbedrijven, komt een melding binnen van het Britse Bet365. Het bedrijf wijst op verdachte wedpatronen. Er is opvallend veel ingezet op een 2-1 setwinst van Dubail, en ook op 6-1 in de tweede set voor Van Beem. ESSA deelt de verdenkingen met de integriteitsmedewerkers van de aangesloten gokbedrijven.

Unibet, in Nederland een grote speler op de onlinegokmarkt, maakt een analyse van de inzetpatronen op de betreffende wedstrijd. Daarin komen twee verdachten naar voren. Een Armeniër uit Noord-Limburg. Én Vosgi Mariov uit Hillegom.

Beeld AFP

Op 17 december 2015 stuurt integriteitsofficier Eric Konings van Unibet een brief naar de Nederlandse kansspelautoriteit, de toezichthouder op de gokmarkt. ‘Graag informeren wij u over een mogelijke zaak van matchfixing’, schrijft hij.

Konings laat de toezichthouder weten dat de accounts van de twee Armeniërs voor een periode van maximaal zes maanden zijn gesloten. Daarnaast is de Tennis Integrity Unit van de internationale tennisbond op de hoogte gesteld van de verdachte wedstrijd.

In België meldt Unibet ook verdachte wedstrijden en klanten bij de toezichthouder. De kansspelcommissie daar neemt de signalen serieus, vooral omdat het om Armeense gokkers gaat.

De Armeniërs zijn al eerder opgevallen. Dat begon met de melding van een uitbater van een gokkantoor in Merksem. Een Armeniër had daar honderden euro’s ingezet op tenniswedstrijden in Zuid-Amerika. Toen de uitbater zag dat de Armeniër een spiekbriefje gebruikte voor zijn weddenschappen, en steeds won, schakelde hij de autoriteiten in.

Daar bleef het niet bij. Bij de kansspelcommissie klopten ook boze Armeniërs aan. Ze waren verontwaardigd omdat gokbedrijven als Unibet hun accounts bevroren vanwege verdenkingen van matchfixing. De Armeniërs, die zich na alle successen onaantastbaar waanden, wilden dat de Belgische kansspelcommissie de gokbedrijven zou dwingen de niet uitbetaalde weddenschappen alsnog uit te keren.

Die signalen, in combinatie met de tip van Unibet, zijn voor de toezichthouder reden tot actie. De opsporingsautoriteiten worden ingeschakeld, een grootschalig onderzoek begint.

Beetje bij beetje krijgen de Belgen meer zicht op de Armeense gokactiviteiten. Er blijkt sprake van een geraffineerd systeem, aldus een bron rond het onderzoek.

De bende

Aan top van de bende staan intellectuelen; slimme criminelen die vooral opdrachten uitdelen aan anderen. Ze zijn lang buiten zicht gebleven omdat ze weten hoe het werkt: kleine inzetten, van onder de duizend euro, vallen niet op.

Om toch veel geld te verdienen, gebruiken de criminelen zogenoemde ‘muilezels’: vrienden, familieleden of vage kennissen uit de Armeense gemeenschap. Er worden zelfs mensen geronseld bij de inburgeringscursussen Nederlands in Brussel. Alles om zo veel mogelijk muilezels op pad te sturen met maar één opdracht: kleine bedragen inzetten in gokhallen en online. Op gemanipuleerde tenniswedstrijden.

In de tenniswereld zijn de gefixte wedstrijden een publiek geheim. Jaarlijks worden 120 duizend professionele wedstrijden gespeeld. Daarvan zijn er 79 duizend futures, wedstrijden op het laagste profniveau. Vooral daar is matchfixing schering en inslag.

De reden is simpel: de meeste spelers kunnen hun hoofd financieel nauwelijks boven water houden. Van de 15 duizend professionele spelers slagen maar 336 mannen en 253 vrouwen erin uit de kosten te komen door prijzengeld, becijferde een onafhankelijke commissie die onderzoek deed naar matchfixing.

Tegelijkertijd betalen goksyndicaten grif aan tennissers die bereid zijn een wedstrijd, set of game te verliezen. Soms tienduizenden euro’s per wedstrijd. Het maakt de verleiding groot. En omdat veel wedstrijden op achterafbaantjes worden gespeeld, buiten het zicht van de camera’s, is de kans op ontdekking klein.

Om een financiële strop te voorkomen, nemen sommige gokbedrijven een drastisch besluit: op spelers die vaak uitkomen in verdachte wedstrijden kan niet langer worden gegokt. Onder hen zaten volgens een bron bij een toezichthouder in 2016 minimaal twee Nederlandse tennissers.

Dat ook de Nederlanders niet immuun zijn voor de toenaderingspogingen van matchfixers, lijkt vast te staan. Uit informatie die de Volkskrant verkreeg, blijkt dat alleen al tot 2016 er in meer dan tien wedstrijden waarin Nederlanders uitkwamen aanwijzingen van manipulatie waren. In de meeste gevallen wijzen de signalen op matchfixing door de tegenstander, soms lijken ook de Nederlanders betrokken.

Een aantal van die wedstrijden is onderdeel van het Belgische dossier. De kans dat matchfixing onomstotelijk vast komt te staan, is klein, omdat de wedstrijden te lang geleden zijn. Het Belgische Federaal Parket gaat wel twee Nederlandse tennissers verhoren die als verdachte in het dossier naar voren komen. De Armeense gokkers uit Nederland gaan vooralsnog vrijuit.

Vosgi Mariov

Als de Volkskrant in 2016 een tip krijgt over het gokgedrag van Vosgi Mariov, besluit de krant hem te confronteren. In een doorsnee-straat in Hillegom sleutelt hij in een bevlekt wit shirt aan zijn auto. De vraag die hem zojuist is gesteld, lijkt hem te amuseren. Hoe het kan dat hij ruim 10 duizend euro verdiende aan de vermoedelijk gemanipuleerde tenniswedstrijd tussen Van Beem en Dubail? Hij zwaait met zijn getatoeëerde arm. ‘Wat is tienduizend euro?! Het is niks!’

Veel zin om te praten heeft de Armeniër niet. ‘Ik verdien er veel geld aan. Niet alleen tennis, ook basketbal en voetbal. Ik heb geen reden om daar verder over te praten.’ Nu, ruim twee jaar later, ontkent Mariov telefonisch dat hij ooit iets met matchfixing te maken heeft gehad. ‘Ik heb één keer gegokt op tennis. Meer niet. Ik doe nu alleen nog mee aan de Staatsloterij.’ Waarom hij twee jaar geleden iets anders verklaarde? ‘Dat herinner ik me niet. Ik weet niet eens meer wat ik gisteren gegeten heb.’

Verantwoording

Voor dit artikel sprak de Volkskrant met negen bronnen, onder wie een aantal rond het justitiële onderzoek, en twee vermoedelijke leden van het Armeense goksyndicaat. De naam Vosgi Mariov is gefingeerd, omdat hij voor zover bekend (nog) geen officiële verdachte is.

Tennisbond is niet bekend met verdachte wedstrijd

De tennisser Colin van Beem was vrijdag niet bereikbaar voor commentaar. Er zijn geen aanwijzingen dat hij wordt verdacht van matchfixing of wist dat hij deelnam aan een gemanipuleerde wedstrijd.

Bij de Nederlandse tennisbond KNLTB is niets bekend over de wedstrijd Van Beem tegen Dubail uit december 2015, wel over een andere partij in het Belgische dossier. Het gaat om een wedstrijd in september 2014, die de Nederlander Matwé Middelkoop won van de Chileen Hans Podlipnik-Castillo. ‘We hebben informatie hierover doorgegeven aan de Tennis Integrity Unit.’ De verdenking richt zich op Podlipnik; onderzoek heeft voor zover bekend geen bewijs opgeleverd.

integriteitsofficier Eric Konings van gokbedrijf Unibet wil niet ingaan op vragen over de uitgelekte brief waarin de onderneming de Kansspelautoriteit tipt over opvallend gokgedrag van Nederlandse Armeniërs op Van Beem-Dubail: ‘In het algemeen is het zo dat wij verdachte wedpatronen altijd rapporteren aan de juiste toezichthouder. Wanneer bijvoorbeeld een Nederlandse sporter aan een wedstrijd deelneemt, rapporteren wij aan de Kansspelautoriteit. In de Belgisch-Armeense kwestie hebben wij op basis van verdachte wedpatronen al in 2015 een rapportage gedaan aan de Belgische Kansspelcommissie. Dit is daarna geregeld herhaald.’

De Kansspelautoriteit in Nederland beklemtoont dat meldingen in vertrouwen worden behandeld, dus dat daarover geen informatie kan worden verstrekt. ‘Onze rol met betrekking tot matchfixing beperkt zich tot het toezicht op aanbieders van sportweddenschappen. De bevoegdheid op te treden bij hieraan gerelateerde delicten ligt bij het Openbaar Ministerie.’

Het Nederlandse Functioneel Parket (OM) zegt ‘alle signalen die worden ontvangen te beoordelen op aanknopingspunten voor strafrechtelijk onderzoek’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden