Mat haar, dode ogen, maar Kate vindt het prachtig

LONDEN - 'Gosh, ze ziet er uit als 50.' In een drukke zaal van de Londense National Portrait Gallery kijkt Della Hirons met licht misprijzen naar het eerste officiële portret van Kate Middleton. 'En heb je de wallen onder d'r ogen gezien? En waarom glanst haar haar niet?', vervolgt de personeelsfunctionaris uit Noord-Londen, die op dezelfde datum jarig is als de 31 jaar oude hertogin. 'Het schilderij is niet bepaald flatteus', beaamt haar moeder. 'Het is zo'n sprankelende meid, maar dat is er niet aan af te zien. Het is zo somber.'


Voor het eerste staatsieportret van de toekomstige vorstin dachten de koninklijke familie en het museum op veilig te hebben gespeeld door vier degelijke fotorealisten te nomineren, waarna het object haar keuze mocht maken. Dat werd de 65-jarige Schot Paul Emsley, die vooral faam bezit in Zuid-Afrika waar hij Nelson Mandela heeft vereeuwigd. Het schilderij van Kate maakte hij op basis van slechts twee zittingen. Lucian Freud zou dan net klaar zijn geweest met het mengen van de verf. Voor de rest moest Emsley het doen met zelfgemaakte foto's. Bij de presentatie, noemde Kate, die kunstgeschiedenis heeft gestudeerd, het resultaat vrijdag 'geweldig' en 'briljant'. Ze blijkt de enige te zijn. Kunstpaus Waldemar Januszczak van The Sunday Times was 'teleurgesteld', Robin Simon van het British Art Journal kwalificeerde het als 'rotten' en in The Daily Telegraph schreef Mark Hudson dat als Kim Jong-un zo was geportretteerd, 'we met z'n allen de wansmaak van buitenlandse despoten zouden hebben bespot'. De teneur was dat het kunstwerk deed denken aan Oscar Wilde's Picture of Dorian Gray waarin niet de hoofdpersoon, maar diens portret verjaart.


Het schilderij heeft voor de opmerkelijke situatie gezorgd dat kunstcritici en stervelingen dezelfde mening zijn toegedaan. 'De ogen zijn zo doods,' beweert de 47-jarige interieurontwerpster Helen Benson uit Harrogate, die met een vriendin een weekendje in Londen is, 'en ze ziet er zo stijfjes uit.' Nadat ze een kiekje van het schilderij heeft verstuurd naar een kennis, loopt ze in de richting van Nicola Philipps' portret van de prinsen William en Harry. 'Kijk, dit schilderij is veel spontaner ondanks het feit dat ze allebei een uniform dragen.'


Portretschilder Sue Edwards heeft eveneens moeite met de ogen. 'Het probleem is dat ze met haar mond lacht, maar haar ogen niet meetwinkelen. Het schilderen van een lachend persoon is verdomd moeilijk. Frans Hals kon het, denk aan De lachende cavalier, maar Emsley niet. En dan is ook nog het gezicht aan beide kanten belicht, zodat er geen schaduw is om het te accentueren. Waarom is June Mendoza niet gevraagd, die zo'n schitterend portret van de Queen Mother heeft gemaakt?'


Deborah Power uit Zuid-Londen voegt er een ander bezwaar aan toe. 'Ik zie de verf niet. Het is veel te gladjes.' Haar echtgenoot Julian, wiens vader in 1939 het boek The Royal Ladies of the Netherlands: Queen Wilhelmina and Princess Juliana heeft geschreven, noemt het een 'mistig' portret. 'Het grootste manco is dat hij haar essentie niet heeft weten te vangen,' oordeelt hij. 'Weet je hoe haar opa Philip zou hebben gereageerd? Met hand voor de mond: 'Fucking awful.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden