Massale emigratie Portugezen

AMSTERDAM - Eigenlijk was zijn pagina op Facebook slechts bedoeld als een test. Als een manier voor de Braziliaan David Bernardo om de mogelijkheden van sociale media te bekijken in zijn zoektocht naar marketingmanagers en andere e-commerce professionals voor zijn webwinkel HipXik.


Maar al binnen enkele seconden nadat de zakenman uit São Paolo op zijn Facebook-pagina 'banen in Brazilië voor buitenlanders' aanbood, stroomden de verzoeken binnen. Een kleine maand later staat de teller op ruim 23 duizend, vrijwel allemaal Portugezen tussen de 25 en 34 jaar.


Bernardo was aanvankelijk verrast over het enorme animo uit zijn geboorteland. Al snel bleek echter dat de economische crisis in Portugal leidt tot een exodus die is te vergelijken met de grote uitvlucht van Portugezen in de jaren vijftig en zestig. De econoom Alvaro Santos Pereira heeft becijferd dat de voorbije jaren zo'n 7 procent van de 10 miljoen Portugezen hun heil elders heeft gezocht.


Maar anders dan de vaak laaggeschoolde emigranten van destijds zijn de nieuwe Portugese gelukszoekers overwegend universitair en technisch geschoold. Gefrustreerde Portugese jongeren die er niet in zijn geslaagd in bijvoorbeeld Lissabon of Porto goedbetaald werk te vinden en daarmee een waardige toekomst.


Dus laten ze Portugal en zijn karakteristieke 'saudade', het nostalgisch verlangen naar iets wat er niet meer is of onmogelijk te bereiken is, steeds vaker achter zich. Ze kiezen massaal voor het uitbundige optimisme van Brazilië, dat al jaren duizelingwekkende groeicijfers laat zien en is uitgegroeid tot de achtste economie van de wereld.


'Bij de hoogopgeleide emigranten onderscheid je vooral twee groepen: de civiel ingenieurs en elektrotechnici en zij die een academische carrière in Brazilië willen beginnen', aldus de Braziliaanse academicus José Sacchetta Mendes in zijn boek Laços de Sangue (Bloedbanden) over Portugese migranten in Brazilië, dat tot de onafhankelijkheid op 7 september 1822 een kolonie van Portugal was.


Vooral de gemeenschappelijke taal en de al jaren bruisende Portugese gemeenschap in Brazilië blijken een belangrijke aantrekkingkracht voor de huidige groep Portugezen die de sprong over de Atlantische Oceaan wagen. Maar ook het feit dat ze geen concurrentie hebben te duchten van tienduizenden Braziliaanse migranten die nu zelf in Portugal wonen en niet terug willen naar het eigen moederland, waar het WK voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016 ongetwijfeld nog meer economische voorspoed zullen opleveren.


Waarom de Brazilianen in Portugal niet terug willen? De meesten zijn werkzaam in hotels en restaurants in Portugese toeristencentra en krijgen daar meer betaald dan dat ze ooit in Brazilië zullen krijgen. Maar ook de nog altijd zorgelijke veiligheidsituatie in Brazilaanse miljoenensteden als Rio de Janeiro - denk aan de drugsbendes in de favela's - houdt veel Brazilianen af van een spoedige terugkeer.


Overigens is Brazilië niet de enige voormalige kolonie waar de Portugezen de economische desillusie en de vaak dwingende vriendjespolitiek in eigen land proberen te ontvluchten. Minder geschoolde Portugezen die werken als vrachtwagenchauffeurs, bouwvakkers en elektriciens nemen steeds vaker de wijk naar een van de 3.000 Portugese bedrijven in Angola, waar olie en diamanten van het Afrikaanse land een van de snelst groeiende economieën ter wereld hebben gemaakt.


En ook Macau, een voormalige Portugese enclave aan de zuidelijke kust van China, lokt meer en meer Portugezen. In het 'Las Vegas van Azië' hopen de Portugese 'slachtoffers van de crisis' met slimme handeltjes en investeringen op een springplank naar de lucratieve Chinese markt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden