Massadeportatie Haïtianen in Dominicaanse Republiek

De Dominicaanse regering maakt zich op voor de massadeportatie van Haïtiaanse migranten en hun in de Dominicaanse Republiek geboren kinderen. Een omstreden wet maakt stateloze burgers van allochtonen, die vaak al tientallen jaren in het land wonen en werken.

Haïtiaanse migranten in de Dominicaanse Republiek staan in de rij om zich als buitenlander te registreren en een verblijfsvergunning aan te vragen. Beeld ANP

De afgelopen eeuw trokken honderdduizenden Haïtianen naar de Dominicaanse Republiek, het rijkere en politiek stabielere land waarmee Haïti het eiland Hispaniola deelt. De Haïtianen vinden er werk als schoonmakers, als bouwvakkers of op suikerrietplantages. Volgens schattingen van de Dominicaanse overheid telt het land 460 duizend ongedocumenteerde Haïtiaanse arbeiders.

In 2013 besloot het Dominicaanse hooggerechtshof dat iedereen die na 1929 is geboren alleen recht heeft op staatsburgerschap als hij of zij tenminste een Dominicaanse ouder heeft. Kinderen van migranten verloren daardoor hun verblijfsrecht in het land. De meeste kinderen van Haïtiaanse migranten zijn ook in Haïti nooit als burger geregistreerd en de nieuwe wet maakt van hen statelozen.

Het besluit leidde tot felle kritiek van mensenrechtenorganisaties en de Verenigde Naties. De regering besloot daarop een concessie te doen, en gaf ongedocumenteerde inwoners die voor 2010 het land in kwamen, de kans zich als buitenlander te registreren en een verblijfsvergunning aan te vragen. Daarvoor moesten ze identiteitspapieren uit het land van herkomst tonen. Ze kregen een jaar de tijd, de deadline verstreek gisterenavond.

Haïtiaanse migranten stonden op 16 juni 's nachts al in de rij om een verblijfsvergunning aan te vragen Beeld ANP

Bureaucratie

Veel migranten hebben geprobeerd de benodigde documenten te bemachtigen maar liepen tegen de moordende bureaucratie aan, zowel in Haïti als in de Dominicaanse Republiek. Toen gisteren de immigratiekantoren sloten, stonden duizenden wachtenden nog in de rij. De politie joeg de wanhopige migranten met geweld naar huis. Ongeveer de helft van de ongedocumenteerde migranten is het gelukt zich in te schrijven. De regering buigt zich de komende 45 dagen over hun aanvraag.

Veel Haïtiaanse migranten en hun kinderen hebben geen papieren uit hun land van herkomst, noch uit de Dominicaanse Republiek, en waren bij voorbaat uitgesloten van het registratieproces. Anderen weigerden zich als buitenlander in te schrijven. Ze zijn geboren in de Dominicaanse Republiek, spreken vloeiend Spaans, wonen en werken al hun hele leven in het land en claimen Dominicaans te zijn.

Autoriteiten hebben verschillende versies van wat er nu staat te gebeuren. Volgens Ramón Fadul, minister van Binnenlandse Zaken, zullen er niet direct massadeportaties plaats vinden. Hij verzekerde dat ieder geval individueel zal worden bekeken. Rubén Paulino, directeur van de migratiedienst kondigde echter aan dat het leger en politie klaar staan om te patrouilleren in migrantenwijken, met als doel ongedocumenteerden op te pakken en uit te zetten.

Racistisch geweld

Autoriteiten hebben verschillende versies van wat er nu staat te gebeuren. Volgens Ramón Fadul, minister van Binnenlandse Zaken, zullen er niet direct massadeportaties plaats vinden. Hij verzekerde dat ieder geval individueel zal worden bekeken. Rubén Paulino, directeur van de migratiedienst kondigde echter aan dat het leger en politie klaar staan om te patrouilleren in migrantenwijken, met als doel ongedocumenteerden op te pakken en uit te zetten.

Het merendeel van de Dominicanen juicht de deportatieplannen toe. Ze beschuldigen de Haïtianen ervan alle banen in te pikken, en vrezen dat de steeds grotere Haïtiaanse gemeenschap uit is op de macht in het land. Sinds de uitspraak van het hooggerechtshof is het racistisch geweld flink opgelaaid. Migranten worden gelyncht, verbrand of publiek vernederd door Dominicanen. Het wekt zwarte herinneringen uit 1937 tot leven. Toen joeg de Dominicaanse regering massaal Haïtiaanse arbeiders het land uit, 30 duizend Haïtianen werden daarbij vermoord.

Mensenrechtenorganisaties luiden de alarmklok over de ontwikkelingen in de Dominicaanse Republiek. Ook Alberto Navarro, vertegenwoordiger van de Europese Unie in het land uitte zijn zorgen. Een maand geleden zei hij dat de Dominicaanse Republiek moet uitkijken dat het niet in 'xenofoob populisme' vervalt. De Dominicaanse regering reageerde geïrriteerd. 'Dit zijn interne aangelegenheden', aldus minister van Binnenlandse Zaken Fadul. 'Laat Navarro in Europa zijn meningen spuien. Daar behandelen ze migranten pas slecht.'

Haïtiaanse migranten demonstreren tegen de deportaties bij het Nationale Paleis in Santa Domingo op 17 juni. Beeld ANP

Haïti is het armste land van het westelijk halfrond. Bij een aardbeving in 2010 raakten anderhalf miljoen mensen dakloos en er is een groot gebrek aan werkgelegenheid in het land. Geldzendingen van Haïtiaanse migranten naar familieleden in hun thuisland vormen een vijfde van het Bruto Nationaal Product.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden