Massaal 'nee' tegen Europese grondwet

De Nederlandse kiezers hebben met een grote meerderheid tegen de Europese Grondwet gestemd. Volgens de einduitslag van het referendum stemde 61,6 procent tegen en 38,4 procent voor. De opkomst was 62,8 procent...

Met een tegenstem van 61,6 procent is de afwijzing ook een stuk groter dan in Frankrijk, waar bijna 55 procent van de bevolking de grondwet afwees. De opkomst was ook een stuk hoger dan was voorspeld. Met 62,8 procent ligt die ruim boven de drempel van 30 procent die een Tweede-Kamermeerderheid van CDA en PvdA vooraf als minimum had aangegeven.

Video: Nederland zegt massaal nee

Video: Gejuich bij de tegenstanders

In Amsterdam stemden minder mensen dan gemiddeld, net iets meer dan de helft. Maar zij blijken wel meer richting Europa te denken. Van de opgekomen Amsterdammers stemde 57,7 procent tegen en 42,3 procent voor de grondwet.

Rotterdammers lieten zich woensdag negatiever uit over de Europese grondwet. In totaal 67,6 procent stemde tegen. Van de kiesgerechtigde Rotterdammers nam de helft (53,4 procent) deel aan het referendum.

In de gemeente Maastricht zei 55,9 procent van de stemgerechtigde inwoners nee tegen de grondwet. 44,1 procent stemde voor. Van de kiezers ging 57,5 procent naar de stembus.

‘Nederland verliest de eigen identiteit’ en ‘Nederland betaalt te veel aan de EU’ of ‘Nederlanders raken banen kwijt aan buitenlanders’, waren de geluiden die te horen waren onder de kiezers.

Niet alleen onduidelijkheid over de gevolgen van een stem voor de Europese grondwet speelde woensdag een rol bij de neestemmers. Zij lijken ook een beetje bang voor Europa, zoals eerdere prominente tegenstemmers al vermoedden. Dat laten cijfers zien van Interview-NSS dat woensdag in opdracht van NOS en ANP ruim 2000 stemmers heeft ondervraagd.

Ook de gedachte dat Nederland met de nieuwe grondwet te weinig baas is in eigen land en te afhankelijk wordt van Europa, hoort in het rijtje argumenten van de tegenstemmers.

De slechte informatievoorziening heeft vooral een rol gespeeld bij diegenen die niet zijn gaan stemmen. Voor vier van de tien stemgerechtigden die niet hebben meegedaan, is dat de reden geweest om thuis te blijven. Ook wisten veel thuisblijvers niet wat ze moesten kiezen, omdat zij niet begrepen welke gevolgen hun stemgedrag zou hebben.

Het gros van de voorstemmers denkt Europees. Zes van de tien vinden dat grensoverschrijdende problematiek alleen Europees kan worden aangepakt. Bovendien vinden zij dat de grondwet de samenwerking tussen de lidstaten bevordert.

Belangrijke redenen om ja te zeggen zijn verder de grotere besluitvaardigheid van de EU waarop zij hopen en het feit dat de grondwet goed past bij de verdere eenwording. Ook het feit dat de grondwet de beste garantie is voor veiligheid en vrede, speelt mee.

De gemeente Schiermonnikoog was woensdag de gemeente met het hoogste aantal stemmers. In totaal 92,6 procent van de stemgerechtigde inwoners ging naar de stembus. Op de tweede plaats kwam Vlieland, met een percentage van bijna 85.

Ook op Ameland en Terschelling namen veel mensen (82,4 procent) de moeite om te laten weten of ze voor of tegen de Europese grondwet zijn, zo blijkt uit voorlopige opkomstcijfers.

De Tweede Kamer zal naar verwachting donderdagmiddag debatteren over de uitkomst van het referendum.

Onafhankelijk Tweede-Kamerlid Wilders is van plan donderdag in een spoeddebat een motie van wantrouwen tegen het kabinet in te dienen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.