Masker

Het oerverhaal van de gemaskerde hulpverlener blijft tot de verbeelding spreken, van Zorro tot Los Matazetas: hij heeft het beste voor met de zwakkere.

FLOORTJE SMIT

Vijf mannen zitten achter een tafel, getooid met zwarte bivakmutsen, zwarte truien en dito handschoenen. De dikste, in het midden, doet het woord - hij hijgt een beetje en dreunt de tekst op van het papier voor hem. Het is de eerste boodschap van 'Los Matazetas', oftewel de groep die leden van het Mexicaanse drugskartel Zetas vermoorden. 'De gewapende tak van de burgers', aldus de woordvoerder. Mannen die niet langer willen toezien hoe drugsbendes hun land regeren, terwijl politie en justitie machteloos toekijken.

Dat ronkende punt contrasteert wel een beetje met het lullige optreden. Zijn companen zitten er zo goed als roerloos naast. Allemaal hebben ze een flesje water voor hun neus. Misschien moet dat het geheel iets persconferentie-achtigs geven, want een slok nemen kan niet: daarvoor moeten ze hun masker optillen en dat is uitgesloten.

Want hun anonimiteit is een van hun troefkaarten. In combinatie met die verklaring refereert het aan al die gemaskerde voorgangers, van Zorro en de Scarlet Pimpernel tot Batman. Dat deze types hun gezicht verbergen is half bescheidenheid, half bescherming - ze opereren immers buiten de wet om. Ze worden gedreven door een mengeling van een Messias-complex en woede. Ze hebben het beste voor met de massa zwakkere underdogs en aan het einde van de verhalen waarin ze opduiken hebben ze vele levens een stukje beter gemaakt.

Helden zijn het dus, en onverminderd populaire helden. Zo kwan Zorro sinds 1920 alleen al voor in maar liefst veertig films; The Dark Knight Rises zal in 2012 de achtste film zijn over Batman. Dat het oerverhaal van de gemaskerde hulpverleners tot de verbeelding spreekt, is niet zo vreemd: deze mannen hebben geen superkrachten, maar overdonderen hun vijand met wilskracht, intelligentie, technologie, vaardigheden en vechtkunst. Menselijk genoeg om mee te identificeren, te superieur om te imiteren.

Zelfs als goed en kwaad minder duidelijk te onderscheiden zijn, houdt de gemaskerde man zuivere intenties. Zijn getob erover onderstreept alleen maar de onderliggende boodschap: wie de middelen heeft, heeft ook de morele verantwoordelijkheid om in te grijpen.

Maar hun handelwijze is niet bepaald zachtzinnig. In latere YouTube-filmpjes doen ze eerder denken aan Al Qaida dan aan Zorro. Zwaarbewapend staan ze rond een aantal mannen met afhangende schouders, die later allemaal dood en verminkt zijn teruggevonden. Het is een extreme vorm van eigenrichting die een beetje gemaskerde held te ver zou gaan. Bovendien: deze Matazetas zijn niet sterker dan hun tegenstanders. Dit kan niet anders dan weer een nieuwe serie van moorden uitlokken.

Misschien is dat niet eens onbedoeld, aldus deskundigen die de goede inborst van deze mannen in twijfel trekken. Zij vrezen dat dit slechts een dekmantel is van bijvoorbeeld een ander kartel.

De Matazetas ontmaskeren zo het gemaskerde ideaal: in werkelijkheid weet je nooit zeker wat eronder en -achter schuilgaat.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden