Mashrou' Leila schopt tegen alle Arabische tradities aan

Ze komen uit Beiroet, maar vinden gehoor in het hele Midden-Oosten. Wat is hun geheim? 'We zijn net Sisyphus, we blijven gewoon duwen.'

BEIROET - Als de zanger van Mashrou' Leila het succesnummer van de band inzet, over een onmogelijke jonge liefde wegens verschillen in klasse en religie, gaan de handen omhoog en zingt de menigte mee. 'Weet je nog dat je beloofde dat je met me zou trouwen/ook al kom ik niet uit jouw religie/zonder huis en zonder geld?'

De song gaat over in een Arabische versie van Ne me quitte pas en dan gooit zanger Hamed Sinno weer een van de politieke protestknallers van hun nieuwe album eruit. Hij drukt zijn lippen tegen de microfoon en hijgt met onderdrukte woede de tonen van Wa Nueid (We Herhalen) over de hoofden in de Beiroetse Music Hall.'We kunnen aan de kooi rammelen tot ze instort/vertel ze dat we nog steeds zien, al gooien ze zand in onze ogen/als we de winter doorstaan, is de lente ons voorbestemd.'

De menigte valt stil. 'Als ik dit hoor, dan krijg ik hoop', zegt de 29-jarige Mona Monzer. 'Dan weet ik dat er meer mensen zijn zoals ik.'

Welkom bij Mashrou' Leila, de Libanese band die alle Arabische conventies tart en rap de lijfband van liberale jongeren in het Midden-Oosten wordt. Beiroet rocks - of je nu zoekt naar Libanese underground rappers of zwoele Arabische balads à la Fairuz, 's lands bekendste zangeres. Maar zelden schopte een band zo tegen tradities aan als Mashrou' Leila.

De indie-rockers trekken volle zalen in Libanon, Jordanië, Egypte en Tunesië en lanceerden onlangs hun derde album Ze laten je dansen. Dat voegt een dozijn nieuwe nummers toe aan een repertoire vol songs over seks, secularisme, burgerlijk conflict, politieke corruptie - allemaal uit de mond van een openlijk homoseksuele zanger.

Veel van de politieke vrijheden waar Arabieren elders in de regio drie jaar geleden voor begonnen te vechten, zijn in Libanon al langer een feit: het land is democratisch, het volk kan vrijwel geheel vrijuit spreken - zie het succes van Mashrou' Leila. Maar net als veel van haar buren zucht Libanon onder ongelijke verdeling van de welvaart, verwoestende corruptie, en gebrek aan kansen voor jongeren. Bovendien hebben die jongeren ook hier nog wel wat religieuze tradities en seksuele taboes te doorbreken.

Mashrou' Leila neemt het allemaal op de korrel, met venijnige teksten vol poëzie en scheldwoorden. 'Ze vertegenwoordigen de problemen waarmee onze generatie te maken heeft', zegt Naziha Baasiri, een 28-jarige Libanese freelance-journaliste en groot fan van de band. 'Hun groeiende populariteit laat zien dat een deel van mijn generatie klaar is om die problemen aan te pakken, klaar is voor verandering'

Ook elders in de regio vergaart de band snel een trouwe schare fans. Hun Facebookpagina heeft 100 duizend likes, een schijntje bij de miljoenen liefhebbers van Arabische liefdesliedjesfabrieken, maar een fors aantal voor een band zonder label en zendtijd. Hun eigenzinnige teksten betekenen dat ze op de Libanese radio nauwelijks worden gedraaid. Een label willen ze niet, zegt de zanger; dat zou weleens kunnen proberen om hen in de beknellende mal van brave Arabische popmuziek te duwen. Voor het laatste album haalde het zestal 50 duizend euro op door crowdfunding.

Mashrou' Leila (Het Nachtelijk Project) is vernoemd naar de jamsessies van een stel Libanese studenten die uitgroeiden tot de band. Het zestal combineert rock, electro en jazz, en leent zo nu en dan wat traditionele tarab (denk aan Arabisch buikdansen) in een band die een strakke liveprestatie neerzet. Ook op muzikaal vlak doorbreekt de groep barrières, met een unieke mix van westerse en Arabische invloeden. En: ze zingen uitsluitend in Libanees-Arabisch dialect.

'Sinds de tijd van Rahbani ( Libanese zanger/producer) is Arabischtalige zang beneden peil in Libanon, en de rest zingt in het Engels of Frans', zegt een fan. 'Maar Mashrou' Leila heeft Arabische zang weer tot een kunst verheven.'

Tijdens de release van het nieuwe album is er onder de aanwezigen geen hoofddoek of christelijk kruis aan een ketting te bekennen. Iedereen spreekt Engels, iedereen is hoogopgeleid en iedereen vindt homorechten en seculiere politiek vanzelfsprekend.

Dat is misschien het enige minpuntje van de band. 'Het blijft toch preken voor eigen parochie', zegt Naziha Baasiri, de Libanese journaliste. 'Het is de AUB-crowd (American University of Beirut), hoogopgeleide mensen van dure universiteiten.' Een aanwezige ober die de band nog nooit eerder gezien heeft, bevestigt prompt dat 'mensen in het (conservatieve) zuiden hier nooit naar zullen luisteren'.

Voor talloze Arabieren van de generatie die opstanden tegen archaïsche regimes lanceerde, zijn Mashrou' Leila's kwade, gevoelige songs echter een uitlaatklep. Tienduizenden liberale jongeren hebben de stem van Sinno als die van zichzelf aangenomen. Het is een krachtige stem, die op rauwe toon falende politici aanklaagt en in mierzoete klanken homoseksuele liefde bezingt. De stem van een generatie die aan het begin van een lange worsteling staat.

In een trendy café in Beiroet vergelijkt zanger Sinno - vlasbaardje, oorbellen, korte broek tot net onder de billen - verandering in de regio met de taak van Sisyphus, de onfortuinlijke held uit de Griekse mythologie verdoemd om tot in de eeuwigheid een steen tegen een berg op te rollen - om telkens opnieuw te moeten beginnen als de steen bij de top weer omlaag tuimelt.

'Onze boodschap?' vraagt Sinno. Hij grinnikt. 'Gewoon blijven duwen.'

Naziaha Baasiri journaliste

5 doden door autobom

Bij een zware explosie zijn donderdag in een sjiitisch deel van de Libanese hoofdstad Beiroet zeker vijf doden gevallen. De autoriteiten spraken over een autobom in de wijk Haret Hreik, een bolwerk van de extremistische Hezbollahbeweging. Bij de explosie raakten enkele tientallen personen gewond. Beiroet is de afgelopen tijd getroffen door een reeks aanslagen. De spanningen tussen soennieten en Hezbollah lopen op, met name omdat de beweging de Syrische president Assad steunt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden