Opinie

Martin Sommer: 'Ik kan u dus melden dat ze in het Catshuis allang weten hoe en wat'

Ze zijn er allang uit, in het Catshuis, weet Martin Sommer. Maar niet de cijfers zitten dwars, maar de politieke verhoudingen.

Onderhandelaars Geert Wilders (PVV), Maxime Verhagen (CDA) en Mark Rutte (VVD) en hun mede-onderhandelaars in de tuin van het Catshuis, donderdag. Beeld ANP

Bijna drie weken zitten ze nu in het Catshuis. De zon schijnt en de narcissen staan in bloei. Misschien kunnen ze het uitzingen tot Koninginnedag; Jan Kees de Jager zei dat het huiswerk in Brussel uiterlijk 30 april moet zijn ingeleverd. Drie weken zien we de premier al langs het hek fietsen, eerst nog in winterjas, nu met open boord. Hij steekt bij de bocht zijn hand uit want een staatsman geeft wel het goede voorbeeld.

Gelijk op met het Catshuisberaad gaat Ruttes slijtage. Drie weken geen commentaar is mediatieke zelfdes­tructie. Geen commentaar op het Catshuis, geen commentaar op het Polenmeldpunt, zelfs geen commentaar op het lachende FNV-spotje. Collega-journalisten beginnen te morren. Wanneer trekt het Haagse journaille eens met rieken en hooivorken op tegen dat gezwijg? Voor het eerst begint Rutte tijdens de wekelijkse persconferentie op zijn voorganger te lijken, met diens onverdraaglijke catenaccio. Krijgen we nog iets te horen van een idee over het Nederland van morgen, of hoe zit het?

Zieke man
Het kan verbazend snel gaan, net als met de economie. De onheilstijdingen van Coen Teulings van het Centraal Planbureau hebben Rutte niet geholpen. Maandag gingen we nog naar bed als rijkste (na Luxemburg) en gelukkigste land van Europa. Dinsdag stonden we met Teulings op en was Nederland een zieke man geworden, in het krimprijtje van Griekenland, Italië, Spanje, slechter presterend dan het gemiddelde. Verdwenen is de gulle lach op het gezicht van de premier. Niet vanwege Hero Brinkman maar omdat het de economie is, stupid.

Teulings weet wat er moet gebeuren. Weg met de hypotheekrenteaftrek, het ontslag moet versoepeld, we gaan langer en harder werken. Nederland moet Duitsland achterna, zegt iedereen die er verstand van heeft. Maar in het Catshuis zitten ze nu al drie weken. Slecht voor zijn goede naam, maar het kan niet anders, weet Rutte. Ze zitten heus niet te niksen, meldde de Volkskrant vrijdag. Het is 'zo langzamerhand menens aan het worden'. Er vormt zich 'een reeks besluitrijpe issues'. Dat klinkt naar stroop en waden door de modder. Sympathiek dat ook anti-polderman Geert Wilders zich schikt naar deze vaderlandse folklore.

Garanties
Coen Teulings heeft wel vaker gezegd dat economische voorspellingen net zoveel garanties bieden als de weersvooruitzichten. Maar onderhandelingen in Nederland moeten over de verre toekomst gaan, tot drie cijfers achter de komma. En ze moeten vooral lang duren. Tijd is een politieke factor en dan vooral het rekken daarvan.

Van de week las ik hoe Dries van Agt en Hans Wiegel er bij de formatie van 1977 in een vloek en een zucht uit waren. Dat kon niet, aangezien coalitiebesprekingen ook een demonstratie voor de achterban zijn van je huid duur verkopen. Zodoende moest er eerst een paar robbers gekaart worden, alvorens de heren hun verloving bekend maakten.

Dit verhaal wordt geloof ik door Wiegel ontkend, maar voor een recentere variant steek ik mijn hand in het vuur. De pensioenhervorming van vorig jaar was uiteraard voor de FNV een ondraaglijk hete aardappel. De onderhandelingen in het SER-gebouw moesten om die reden flink worden getraineerd. Midden in de nacht en met bezwete koppen kwamen de partijen eindelijk naar buiten om de pers te melden dat er een akkoord was. De verhitte gezichten maakten indruk, maar waren niet het gevolg van urenlang met de vuist op tafel beuken. De onderhandelaars hadden de halve nacht staan dansen om het akkoord uit te stellen.

Nauwelijks cijfers
Ik kan u dus melden dat ze in het Catshuis allang weten hoe en wat. Vandaar ook dat de ministeries nauwelijks cijfers hoeven leveren. Niet de cijfers zitten dwars, maar de politieke verhoudingen. Geert moet voor zijn mensen difficulteren, Maxime trouwens ook. Geert heeft vast tegen Rutte gezegd: geniet er nog maar twee weken van Mark. Dan trek ik de stekker eruit. Nog twee weken auto met chauffeur, bewonderaars op straat. Neem nog een sigaar op kosten van het torentje. Maar eens worden wij het niet.

Moet je doen Geert, zal Mark hebben geantwoord. Stekker eruit, dat is top! Met jou is het dan afgelopen. Hierna wil niemand meer met je in zee, het CDA zeker niet. En de verkiezingen verlies jij en win ik.
Maxime zat er minzaam bij te knikken. Hij heeft nu al drie weken getoond dat de ontwikkelingshulp niet zonder slag of stoot wordt opgegeven. Nog twee weken, dan komen ze naar buiten. Met het pakket van Coen Teulings. De hypotheekrenteaftrek gaat eraan. Net als het ontslagrecht. We gaan harder en langer werken. Maar ze hebben er over gevochten. Als leeuwen.

Martin Sommer is politiek redacteur van de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden