4 uur nieuwsbreak

Martijn Aslander: 'We leven in een tijd van radicalere transparantie'

'Een strafrechtelijk onderzoek naar het lekken van de begroting? Ministers die dit soort dingen zeggen moeten zelf strafrechtelijk worden aangepakt.' Vandaag aan het woord in de 4 uur-Nieuwsbreak: Martijn Aslander, professioneel lifehacker, verkenner van de netwerksamenleving en schrijver van het boek Easycratie. 'Politici moeten een keer gaan snappen dat ze het vertrouwen van de burgers al lang geleden hebben verloren.'

Martijn Aslander Beeld Daniel Maissan

U bent pionier op het gebied van lifehacking: u wilt het leven gemakkelijker en efficiënter maken door het gebruik van handige (online) tools. Zijn er ook zulke tips die toepasbaar zijn op de Europese vluchtelingencrisis?
'Ik begrijp niet goed waarom er nu opeens zoveel vluchtelingen tegelijk komen. Waarmee ik de problemen in hun thuisland absoluut niet wil bagatelliseren. Maar er is volgens mij niet een hele acute aanleiding voor die massale vlucht, zoals bijvoorbeeld een aardbeving of overstroming of een explosie aan geweldsincidenten. Dat maakt het lastig om de problemen bij de kern aan te pakken.'

'Maar we kunnen wel wat meer doen op persoonlijk niveau. Je ziet nu dat mensen massaal spullen gaan sturen die eigenlijk niet nodig zijn. Dat kan veel beter gecoördineerd worden. Wat het COA zou moeten doen is de mensen rechtstreeks toegang verlenen tot hun interne processen. Ze moeten transparant worden. Zo kunnen ze mensen bijvoorbeeld via Google Maps laten zien welke goederen op welke locatie nodig zijn. Vroeger was dat allemaal duur en omslachtig, maar tegenwoordig kan dat via internet gemakkelijk. Daar valt nog een hoop te winnen.'

De grens tussen Servië en Hongarije Beeld anp

Het MBO moet beter inspelen op het bedrijfsleven, vindt minister Bussemaker. Bent u het met haar eens?
'Dat is echt hartstikke schattig, maar het schiet totaal niet op. Ze zegt eigenlijk: we zijn mensen flexibeler en mobieler aan het maken op de arbeidsmarkt, zodat ze flexibeler kunnen meebewegen daar waar er vraag naar is. Dat is een goed idee, maar dat moet je niet vervatten in allerlei plannen. Mijn ervaring is dat het beter is om veel scholen ermee te laten beginnen en dan met trial and error te gaan kijken wat wel en niet werkt.'

'We moeten het onderwijs vervlechten met het bedrijfsleven, zodat er eigenlijk geen onderscheid meer is. Het huidige onderwijssysteem polariseert alleen maar door ze tegenover elkaar te zetten. Ga dat nou eens aanpakken, zou ik zeggen. Maar het is een aardige gedachte, van Bussemaker.'

Jet Bussemaker Beeld anp

De Nederlandse online krantenkiosk Blendle blijft aan de weg timmeren: ze lanceren vandaag hun dienst in Duitsland met ruim 100 titels. Gaat lekker hè?
'Petje af hoor, voor die club. Een perfect initiatief waar Nederland best trots op mag zijn. Maar of iets lekker loopt, weet je pas als het werkt. Dat is in dit geval als mensen massaal microbetalingen gaan doen voor content, en bij voorkeur ook nog mensen die daarvoor niet tot de lezersgroep behoorden. Honderd titels voeren in Duitsland is een perfect begin, maar dat zegt niets over of het uiteindelijk lukt.'

'Ik was zelf Blendle-gebruiker, ik kocht me wezenloos aan artikelen. Maar recente aanpassingen aan de interface hebben ervoor gezorgd dat ik het niet meer gebruik. Ik vind het niet gebruiksvriendelijk meer. Maar goed, ik denk dat dat persoonlijk is en bovendien behoor ik als heavy-user vermoedelijk niet tot hun belangrijkste doelgroep. Maar ze zouden wel naar de zware gebruikers moeten luisteren, vind ik. Ze kunnen meten of veel zware gebruikers afhaken, en hen vervolgens kunnen benaderen met de vraag waarom dat is. Daar kunnen ze weer van leren. Opnieuw: trial and error.'

Past Blendle in uw beeld van hoe je het leven gemakkelijker kunt maken met handige tools?
'Blendle had er al tien jaar geleden moeten zijn. Aan de andere kant: soms is de technologie nog niet zover en moet je wachten tot dat wel het geval is. En ik ben heel benieuwd of Blendle overeind blijft als Apple News gaat loskomen. Ik vermoed dat het grootste deel van de Blendle-gebruikers ook iOS, het besturingssysteem van Apple gebruiken. Dus dat kon nog wel eens spannend worden. Maar Apple heeft genoeg cash, dus desnoods kunnen ze Blendle altijd nog opkopen. Het komt wel goed met de heren.'

Beeld anp

In Utrecht begint een groot fietsonderzoek. Een week lang kunnen fietsers via een app hun 'fietsmeters' laten vastleggen. Goed initiatief?
'Ik juich het toe. Hartstikke gaaf. Alles wat je kunt doen met big data om de ruimte beter of effectiever in te richten is fantastisch. Zo kun je ook nieuwe dingen ontdekken die je van tevoren niet allemaal kon bedenken. Nieuwe inzichten opdoen.'

Dit gebeurt volgens u vast niet vaak genoeg.
'Ik vind per definitie dat we nooit genoeg experimenteren, inderdaad.'

Beeld anp

Morgen is het Prinsjesdag. Veel nieuws gaat dat waarschijnlijk niet opleveren, want zoals gebruikelijk is het meeste uit de begroting van tevoren al uitgelekt. Heeft u handige tools voor de regering om dat te voorkomen?
'Ik begrijp niet wat het probleem is van het uitlekken van de regeringsbegroting. Het is maar een concept met getalletjes waar nog over gestemd moet worden, en waarvan we nu al weten dat die toch niet zo wordt geïmplementeerd. Ik snap niet waarom je je er druk over zou maken.'

Minister Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) maakt zich er anders wel druk om. Als de begroting wordt gelekt, moet daar een strafrechtelijk onderzoek naar worden gestart, zei ze zondag.
'Ministers die dit soort dingen zeggen, moeten zelf strafrechtelijk worden aangepakt. Politici moeten een keer gaan snappen dat ze het vertrouwen van de burgers al lang geleden verloren hebben. En dat die burgers betrokken zijn en dolgraag willen helpen, anders zouden ze zich niet uiten. Die burger moet je niet constant buiten spel zetten door in achterkamertjes allemaal dingen te fixen. We leven in een tijd van radicalere transparantie, en als je je al druk gaat maken om een uitgelekte begroting dan ben je duidelijk de verkeerde dingen aan het aanpakken.'

Minister Melanie Schultz van Infrastructuur en Milieu Beeld anp

Vorige week noemde u op BNR GeenPeil 'één van de belangrijkste ontwikkelingen in onze democratie sinds Thorbecke'. Kunt u dat nog eens toelichten?
'Als je democratie belangrijk vindt, moet je daar naar handelen. En dankzij de technologie kan dat. Maar wat je nu ziet is dat je een keer in de vier jaar je stem mag laten horen, en daarna hoor je er nooit meer wat over. Je hebt geen tussentijdse instrumenten om bij te sturen. En daarom zijn referenda zo belangrijk. De wereld gaat sneller dan 160 jaar geleden en dus vraagt deze tijd om snellere aanpassingen van overheidsbeleid. En in een democratie moet je dan het volk raadplegen.'

'Bij de referenda die nu worden gehouden hebben ze allemaal flauwe drempels ingebouwd die helemaal niet meer nodig zijn. Bij GeenPeil hebben ze dat briljant opgelost. Daar waar de overheid tientallen miloenen euro's en jaren tijd zou besteden aan dure ict-systemen en aanbestedingen hebben zij in een paar weken tijd iets in elkaar geknutseld waarmee je gemakkelijk digitaal een rechtsgeldige handtekening kunt sturen. Hoeveel miljarden kunnen we besparen als we het voortaan op zo'n manier oplossen? Als je dit als overheid gaat negeren, is dat echt dom. Dan gooi je het kind met het badwater weg.'

Martijn Aslander Beeld .
Beeld Geenpeil

Heeft u zelf nog iets interessants gelezen of gezien?
'Ja, de Apple-presentatie van verleden week. Maar ik heb het idee dat de massa van de journalisten nog niet doorheeft wat het belangrijkste nieuws van Apple de afgelopen paar jaar is geweest.'

Namelijk?
Research Kit. Een programma dat op dit moment achthonderd miljoen mensen - en tussen nu en een paar jaar 1,4 miljard mensen - in staat stelt om grootschalig medisch onderzoek te doen. Een van de grootste uitdagingen van de huidige tijd is de zorg. Het grootste deel van de begroting gaat naar zorg. Daarom is het geld voor het onderwijs op. En Einstein zei ooit: je kunt een probleem niet oplossen met eenzelfde manier van denken als waarmee je het gecreëerd hebt. Dus de problemen in de zorg worden niet opgelost door de zorg zelf en al helemaal niet door de politiek.'

Als je dan bedenkt dat er op de eerste dag dat Apple Research Kit lanceerde al meer participanten waren in een kankeronderzoek dan alle kankerklinieken in Amerika in een jaar überhaupt maar bij elkaar konden krijgen, dan staan we aan de vooravond van de allergrootste paradigmaverschuiving als het gaat om ons lijf. Ik voorzie een extreem grote explosie van inzichten op dit gebied. Ik denk dat Apple hiermee een van de allegrootste problemen van de afgelopen paar honderd jaar heeft aangepakt.'

Beeld Apple

Recent nog een handige tool ontdekt om het leven efficiënter te maken?
'Spraakherkenning. Vrijwel iedereen heeft daar tegenwoordig via zijn smartphone toegang toe, maar slechts weinig mensen gebruiken het. Ik loop de hele dag tegen mijn Apple Watch te praten. Het is zoveel sneller en efficiënter dan zelf e-mails tikken of afspraken in je agenda zetten. Bovendien is die spraakherkenning zeer accuraat, binnen drie jaar zelfs honderd procent. Dat verandert alles. Je kunt gewoon handig praten en dan gebeurt er iets.'

Is het niet wat genant om tegen een apparaat te kletsen?
'Het zijn korte commando's. Ik zeg bijvoorbeeld dat ik dinsdag om drie uur even naar de Hema moet. Dan wordt er automatisch een herinnering in mijn agenda gezet waarin staat waar ik hoe laat moet zijn. Ondertussen kan ik gewoon doorgaan met waar ik mee bezig was. Daar geneer ik me niet voor. Stil gaan zitten en letters aan elkaar typen, waarom vinden we dát niet genant?'

Dit is aflevering 564 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

Apple Watch Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden