'Martelprimeur' stond los van gang naar stembus

De onthullingen november vorig jaar in de Volkskrant over misdragingen van Nederlandse militairen in Irak waren geen poging de verkiezingen te beïnvloeden.

De krant opende op 17 november 2006 met de kop ‘Nederlanders martelden Irakezen’. Vijf dagen later waren er verkiezingen. Volgens VVD-leider Rutte hadden buitenstaanders de Volkskrant van informatie voorzien om toenmalig VVD-minister Henk Kamp van Defensie – en daarmee de VVD – in diskrediet te brengen en zo de verkiezingsuitslag te manipuleren. Het ministerie van Defensie kreeg ongewoon weinig tijd om te reageren op het te publiceren verhaal. Bovendien was een PvdA-prominent betrokken bij de totstandkoming van het stuk.

Maar volgens het onderzoek heeft de Volkskrant contact gezocht met de PvdA’er, en niet andersom. Ook is uit niets gebleken dat de PvdA’er gepoogd heeft het artikel te vertragen tot vlak voor de verkiezingen. Er zijn ook geen aanwijzingen dat de eerste en belangrijkste bron van het artikel belang had bij de verkiezingen.

Dat betekent niet dat die verkiezingen geen rol speelden: de verslaggever vreesde dat de kans op een publiek debat over de affaire na de verkiezingen kleiner zou zijn, door de belangen van de toekomstige coalitiepartners. Over de mogelijkheid dat de ‘martelprimeur’ uitgelegd zou kunnen worden als een poging de verkiezingen te beïnvloeden is bij de Volkskrant nauwelijks nagedacht, aldus de onderzoekers. Een betrokkene noemt dat achteraf ‘rijkelijk naïef’.

Jansen van Galen en Kemper uitten harde kritiek op de gang van zaken rond de ‘martelprimeur’. Volgens de onderzoekers is een reeks fouten gemaakt door de Volkskrant. De hoofdredactie gaf dat eerder al toe: het woord ‘martelen’ had niet gebruikt mogen worden en er was te weinig wederhoor.

In reactie op het onderzoek zal de Volkskrant een protocol opstellen voor primeurs, waarin vastgelegd wordt welke afspraken, regels en procedures in acht moeten worden genomen door de redactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden