'Marteling in gevangenis Kunduz'

NATALIE RIGHTON

KABUL/KUNDUZ - Politieagenten in Kunduz mishandelen met grote regelmaat gevangenen in detentiecentra in de Afghaanse provincie. Gevangenen worden geslagen of gemarteld om bekentenissen af te leggen. Tijdens hun voorarrest krijgen ze zelden een advocaat te zien.

Dat stellen de Afghaanse mensenrechtenorganisatie AIHRC in Kunduz en de Provinciale Raad van Kunduz, een 18-koppige burgervertegenwoordiging. Nederland is in Kunduz betrokken bij een omstreden missie om Afghaanse politieagenten op te leiden.

In een rapport stellen ook de Verenigde Naties dat de politie in Kunduz gevangenen mishandelt, meldde de BBC woensdag. De VN willen nog niet reageren omdat het rapport officieel pas eind september wordt gepubliceerd.

'Vrijwel alle gevangenen die in Kunduz in voorarrest zitten, worden enkele dagen gemarteld of in elkaar geslagen met het doel ze een bekentenis af te laten leggen. Dat is normaal gebruik', zegt Besmallah Waziri, plaatsvervangend hoofd van mensenrechtenorganisatie AIHRC.

Het is 'lastig' te zeggen wat de gevolgen zijn voor de Nederlandse politietrainingsmissie, meldt een Defensiewoordvoerder. 'We wachten eerst het rapport van de VN af.' Volgens de zegsman arresteren Nederlandse politietrainers niet zelf verdachten, maar begeleiden zij Afghaanse agenten daarbij. 'Het is wel zaak dat gevangenen niet terechtkomen op een plek waar wij ze niet willen hebben.'

Nederland heeft naast politietrainers ook 'justitiële experts' gestuurd, die aanklagers en rechters trainen om de kwaliteit van de 'justitiële keten' te verbeteren.

De omvang van de martelpraktijken in Afghaanse gevangenissen is zo groot dat de internationale troepenmacht ISAF voorlopig geen gevangenen meer uitlevert aan zeker negen detentiecentra. Een van die detentiecentra ligt in Kunduz, meldt de BBC. In het nog te verschijnen VN-rapport zou staan hoe gevangenen 'systematisch' worden geslagen en worden gemarteld met elektrische schokken, dreigementen met seksueel geweld en het uittrekken van vingernagels. Het gaat om detentiecentra die worden geleid door de Afghaanse politie en de geheime dienst. Afghaanse autoriteiten ontkennen alle beschuldigingen.

ISAF wil de locatie van de detentiecentra op de 'zwarte lijst' niet bevestigen, zolang data uit het VN-rapport nog niet 'geverifieerd' zijn.

Vorige maand behandelde mensenrechtenorganisatie AIHRC drie zaken in Kunduz van gearresteerde Talibanverdachten die door mishandeling tot bekentenissen waren gedwongen. De mensenrechtenorganisatie twijfelt aan de schuld van de verdachten en stelt dat het werkelijke aantal mishandelden hoger ligt.

AIHRC en de Provinciale Raad hebben geen zicht op alle gevangenen. Kunduz huisvest ongeveer driehonderd veroordeelden in de provinciale gevangenis. Maar de grootste problemen doen zich voor tijdens het voorarrest in de cellencomplexen van het hoofdkantoor van de politie in Kunduz-Stad of van de geheime dienst (NDS). In deze periode - die officieel 72 uur duurt, maar soms uitloopt tot een maand - kunnen waarnemers vaak niet bij de verdachten.

Ook Jamila Karimi, lid van de Provinciale Raad van Kunduz krijgt 'met grote regelmaat' klachten van (familieleden van) verdachten. 'Als iemand wordt gearresteerd in Kunduz, wordt hij tijdens het verhoor geslagen en gemarteld. Advocaten mogen de verdachten niet bezoeken.'

Gevangenen zelf klagen ook. Mohammed Karim (42), werd een jaar geleden als Talibanverdachte in Kunduz-Stad gearresteerd door de Afghaanse politie. 'Ik ben meermalen in elkaar geslagen tijdens verhoren, zodat ik zou zeggen dat ik bij de Taliban hoor.' Karim werd vorige maand vrijgelaten bij gebrek aan bewijs.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden