Marsseizoen leidt weer tot geweld in N-Ierland

Door katholieke protesten tegen protestantse marsen in Noord-Ierland zijn het afgelopen weekeinde tientallen burgers en politieagenten gewond geraakt. Ook is er veel materiële schade....

Vooral in Londenderry kwam het tot een uitbarsting. In de tweede stad van Noord-Ierland en de enige die overwegend katholiek is, hielden duizenden protestantse Apprentice Boys zaterdag een mars waarmee ze de 310de verjaardag herdachten van de nederlaag van de - katholieke - James II.

Zaterdagmorgen was het in Belfast ook al tot een treffen gekomen tussen politie en demonstranten. Nog geen twintig leden van de Apprentice Boys of Derry wilden daar over de katholieke Lower Ormeau Road marcheren. Bewoners probeerden dat met een zitblokkade te verhinderen en raakten slaags met de politie.

Katholieke politici zeiden direct na het gewelddadige optreden van de politie te vrezen voor ernstige rellen tijdens de mars door Londonderry. Daar gooiden gemaskerde inwoners van een katholieke wijk tot diep in de nacht zeker 230 molotov-cocktails naar de politie. Ze staken ook auto's, drie bankfilialen en een fastfoodrestaurant in brand.

Tot zaterdag was het marsseizoen, dat vanouds een bron is van confrontaties tussen nationalisten en unionisten, redelijk rustig verlopen. Maar de plotselinge toestemming die de autoriteiten gaven voor de marsen in Belfast en in Londonderry, wekte grote woede onder de katholieken .

Veel nationalisten vinden dergelijke marsen beledigend, maar de laatste jaren is het niet meer tot een zo grote uitbarsting van geweld gekomen.

Sinn Fein, de politieke tak van het Ierse Republikeinse Leger, beschuldigt de politie ervan zeer gewelddadig te hebben opgetreden. 'Traumatisch', zei Sinn Fein-president Gerry Adams, die in het verleden heeft toegegeven dat het verzet tegen de marsen onderdeel uitmaakt van de strategie om de positie van Sinn Fein in de vredesonderhandelingen te versterken.

Waarnemers, inclusief vooraanstaande nationalistische politici, zeiden gisteren dat Sinn Fein de protesten gebruikt om de hardliners binnen de IRA tevreden te houden. Zij zouden ongeduldig worden van de politiek van Adams om tot onderhandelingen te komen met de protestantse meerderheid in Noord-Ierland.

Martin McGuinness van Sinn Fein riep de nationalisten zaterdagmiddag op 'kalm en waardig' te blijven. Maar in tegenstelling tot andere jaren kwam die oproep nadat de marsen waren gelopen en de demonstranten uiteen waren gegaan.

De demonstraties van zaterdag zouden ook tot doel hebben gehad tegenwicht te bieden aan de herdenkingsdienst in Omagh, gisteren. Daar hielden duizenden inwoners een minuut stilte op het moment dat een jaar geleden de splintergroepering Real IRA een bom tot ontploffing bracht in het centrum van de stad, op 75 kilometer ten westen van Belfast. Door 'de jongerenbom', bijna de helft van de slachtoffers was nog geen twintig, kwamen 29 personen om en raakten er 300 gewond.

Hoewel de spanning in Noord-Ierland is toegenomen sinds het vastgelopen vredesproces, hebben veel Noord-Ieren hun hoop gevestigd op de Amerikaanse onderhandelaar George Mitchell, de man achter het Goede-Vrijdagakkoord van 1998. Mitchell komt volgende maand naar Noord-Ierland in een poging de impasse te doorbreken. De unionisten onder leiding van premier David Trimble willen pas met Sinn Fein samenwerken als de IRA de wapens inlevert. De IRA neemt al twee jaar een wapenstilstand in acht, maar weigert de wapens af te staan. Volgens de republikeinen is dat ook niet afgesproken in het vredesakkoord zoals dat vorig jaar werd gesloten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden