NieuwsConflict Westelijke Sahara

Marokko en Polisario raken na 29 jaar wapenstilstand toch weer slaags

Het Marokkaanse leger en onafhankelijkheidsbeweging Front Polisario hebben elkaar maandag beschoten bij de bufferzone in de Sahara die de twee al 29 jaar lang van elkaar scheidt. Afgelopen weekeinde werd het staakt-het-vuren verbroken, en de aanhoudende gevechten dreigen nu te escaleren tot een militair conflict.

Archieffoto van strijders van Front Polisario die bidden bij zonsopgang in de Westelijke Sahara.  Beeld AP
Archieffoto van strijders van Front Polisario die bidden bij zonsopgang in de Westelijke Sahara.Beeld AP

Polisario wil een onafhankelijke staat stichten in de Westelijke Sahara, een gebied dat Marokko in 1975 heeft geannexeerd toen de Spaanse kolonisator zich eruit terugtrok. De inwoners hebben zich altijd tegen die annexatie verzet, maar in 1991 werd er na bemiddeling van de Verenigde Naties een bestand bereikt.

Afgelopen vrijdag betraden Marokkaanse troepen een gebied waar Polisario is gevestigd, om een weg vrij te maken die door aanhangers van de beweging werd geblokkeerd. Dat zag Polisario als een oorlogsverklaring: Brahim Ghali, de leider van Polisario, zei dat de gewapende strijd weer zou worden hervat om ‘de legitieme rechten van onze mensen te verdedigen’. Hij beloofde ‘duizenden vrijwilligers’ te mobiliseren om zijn strijders bij te staan in gevechten langs de 2700 kilometer lange Marokkaanse verdedigingslinie in de woestijn.

‘Provocerende’ beschietingen

De Marokkaanse regering zegt zich wel aan het bestand te willen houden. Volgens het Marokkaanse persbureau MAP reageert het leger op ‘provocerende’ beschietingen van Polisario-milities, maar zijn er geen slachtoffers gevallen. Polisario meldt dat er sinds zondag ‘intensief’ wordt gevochten in het gebied.

De Saharanen willen volledige zeggenschap over een gebied dat nu voor grofweg 80 procent door Marokko wordt gecontroleerd, inclusief de fosfaatvoorraden en de olie die zich onder de duizenden kilometers zand bevinden, en de rijke visgronden waar de oceaan grenst aan het gebied. In 1991 werd besloten dat er een referendum over de toekomst van de Westelijke Sahara zou worden gehouden. Dat is er nog steeds niet van gekomen omdat de twee partijen er niet uitkomen wie er aan dit referendum mee mag doen. Rabat eist dat de Marokkaanse kolonisten die in het gebied wonen, ook mogen meestemmen. Polisario en buurland Algerije, waar duizenden Saharanen al decennialang in tentenkampen wonen, zijn daar fel op tegen.

Terroristische groeperingen

Onderhandelingen tussen de twee partijen lopen steeds weer vast, en zijn in 2019 helemaal stopgezet nadat de speciale VN-gezant zich om gezondheidsredenen terugtrok. Waarnemers vrezen nu dat terroristische groeperingen een voet tussen de deur krijgen in het gebied, en de stabiliteit nog verder ondermijnen. De Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie en verscheidene landen in het Midden-Oosten hebben hun bezorgdheid over de gevechten van de afgelopen dagen uitgesproken. De secretaris-generaal van de VN, António Guterres, zei vrijdag dat hij ‘vastbesloten’ is om ‘alle obstakels weg te nemen en het politieke proces te hervatten’.

Een foto van een Facebookpagina van het Marokkaanse leger, waarop te zien is hoe tenten van Front Polisario in brand staan.  Beeld AFP
Een foto van een Facebookpagina van het Marokkaanse leger, waarop te zien is hoe tenten van Front Polisario in brand staan.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden