Marokkaanse ambassadeur: activist Saïd C. mag eventuele celstraf in Nederland uitzitten

De Marokkaanse ambassadeur in Den Haag, Abdelouahab Bellouki, spreekt zich voor het eerst uit over de protesten in de Rif. En hij heeft nieuws over de diplomatieke rel rond activist/drugsverdachte Said C.

Straatprotesten donderdag in Al Hoceima tegen de Marokkaanse regering. Beeld de Volkskrant

Sinds donderdag zit de Marokkaanse ambassadeur weer op zijn post in Den Haag, nadat hij bijna een maand geleden was teruggeroepen naar Rabat voor overleg over de mislukte uitlevering van een Riffijnse activist en drugshandelaar uit Roosendaal. Over het lot van de gezochte Riffijn is deze week een compromis bereikt, zegt hij vanaf een comfortabele bank op de ambassade. Maar de protesten van duizenden andere Riffijnen in de havenstad Al Hoceima gaan onverminderd door. Onder hen zijn veel Marokkaanse Nederlanders. De ambassadeur spreekt zich voor het eerst uit over hun grieven.

Wat vindt u van de demonstraties in Al Hoceima?

'Ik snap hun zorgen. Ze willen scholen en infrastructuur van de overheid, dat begrijp ik. Ze willen iets heel normaals, menselijks. De sociale eisen van de mensen in Al Hoceima zijn legitiem. Er zijn overigens meer gebieden in Marokko met dezelfde sociale problemen. Het uiteindelijke doel is om deze regio's te ontwikkelen. We werken er hard aan om investeerders aan te trekken voor bijvoorbeeld Al Hoceima. Ik ben blij dat ook het Nederlandse parlement een motie heeft aangenomen om zich hiervoor in te zetten.

'Ik heb wel problemen met hoe de mensen in Al Hoceima nu hun zorgen uiten. Ja, het recht om te demonstreren ligt vast in onze grondwet, maar zoals overal ter wereld is dat recht onderhevig aan bepaalde regels. Als je hier in Den Haag voor onze ambassade wilt demonstreren, krijg ik een paar dagen van tevoren een e-mail van de Nederlandse autoriteiten met informatie over het tijdstip, de duur, de plek, het aantal deelnemers, welke route ze gaan lopen en wie de demonstratie organiseert. Ook is er politie aanwezig voor de begeleiding. In Nederland is het dus verplicht om een demonstratie aan te melden.

De Marokkaanse ambassadeur Abdelouahab Bellouki. Beeld Phil Nijhuis

'Ik pleit voor dezelfde regels in Al Hoceima. We weten nu niet eens welke organisatie achter de demonstratie zit (in Marokko mogen alleen erkende organisaties zoals vakbonden en politieke partijen demonstraties organiseren, red.). Hoe moeten we dan overleggen en garanderen dat de openbare orde gehandhaafd blijft? Tegen de demonstranten zou ik willen zeggen: je kan niet alleen maar de overheid uitdagen omdat je een held wilt zijn. Om een passende oplossing te vinden voor deze crisis, moet er een constructieve dialoog plaatsvinden.'

Critici zeggen dat Marokko al langere tijd een activist uit het Rif-gebied voor het gerecht wil slepen. Waarom wilt u dat?

'Said C. is geen activist, maar een drugscrimineel. Wij hebben in 2010 al gevraagd om zijn uitlevering vanwege zijn drugsactiviteiten. Hij woonde toen in Nederland en was op de vlucht. Er loopt een zaak tegen hem in Marokko. In 2015 heeft Nederland hem ook gearresteerd in een andere grootschalige drugszaak. Volgens de Nederlandse justitie is hij dus ook een drugscrimineel. Het is toeval dat zijn uitleveringsverzoek samenvalt met protesten in de Rif. We hebben eenzelfde uitleveringsverzoek lopen voor nog vijf of zes andere drugscriminelen. Het is absoluut niet waar dat deze zaak politiek gemotiveerd is.

De rechtbank in Breda heeft woensdag de Marokkaanse Nederlander en activist Said C. vrijgelaten uit uitleveringsdetentie. De 51-jarige Roosendaler krijgt wel een enkelband en meldplicht. C. werd eind juni aangehouden nadat rond hem internationale ophef was ontstaan. Marokko verdenkt hem van internationale drugshandel, corruptie en deelname aan een criminele organisatie.

'Naar ons idee profileert hij zich nu handig als politiek activist in een poging zijn straf te ontlopen. Het is een bekende strategie die we ook kennen van maffiosi. Hun advocaat zegt dan: hij geeft aan de armen en doet zo veel voor de gemeenschap. Ze beweren politicus of activist te zijn, terwijl dat alleen is bedoeld om hun criminele activiteiten te verhullen. Als ze gepakt worden, zeggen ze dat ze worden vervolgd om hun ideeën.

'Maar ik zeg u: Said C. is een gevaarlijke man. Zowel voor de Marokkaanse als de Nederlandse autoriteiten in hij een grote vis in een omvangrijk drugsproces.' (Volgens justitie in Nederland is hij betrokken bij een drugslijn tussen Nederland en Frankrijk waarin miljoenen euro's omgingen, red.)

Tussen Marokko en Nederland is vanwege de zaak-C. diplomatieke spanning ontstaan. U bent zelfs teruggeroepen naar Rabat voor overleg. U bent nu terug, betekent dit dat de relatie weer genormaliseerd is?

'Ik wil niet zeggen dat er een groot diplomatiek probleem was. Er was sprake van een klein steentje in een schoen, maar dat steentje is nu verwijderd. De relatie is nu goed, vriendelijk. Zoals de relatie al vierhonderd jaar goed is, eigenlijk. De reden dat ik werd teruggeroepen, was dat de zaak-C. een voorzichtige aanpak behoeft. Daarover wilden we overleggen in Rabat. Woensdag verscheen het communiqué van het Openbaar Ministerie waarin staat dat er een positieve vooruitgang is in deze zaak. Direct daarna werd mij gevraagd om terug te keren naar Nederland.

'Besloten is dat ons uitleveringsverzoek eind september wordt beoordeeld. In de tussentijd mag C. van de Nederlandse rechter vrij rondlopen onder enkele strenge voorwaarden. Hij moet een enkelband dragen en heeft meldplicht. Dat toont aan dat ook Nederland hem beschouwt als gevaarlijk. Wij hebben alle vertrouwen in de onafhankelijkheid en professionaliteit van het Nederlandse rechtssysteem.'

Marokko zou gegarandeerd hebben dat C. niet wordt vervolgd vanwege zijn politiek activisme. Maar volgens zijn advocaat zijn uw garanties niets waard. Hoe weet Nederland dat hij na uitlevering eerlijk wordt behandeld?

'Het klopt dat wij hebben gegarandeerd dat deze man alleen voor drugshandel wordt berecht, niet voor zijn politieke activiteiten. Nederland mag waarnemers en advocaten sturen die hem tijdens het proces bezoeken om te kijken of alles netjes verloopt. De zorg dat hij gemarteld zou worden, is ongegrond. Dit proces gaat volgens de internationale rechtsregels en mensenrechten verlopen. Zijn straf mag hij in Nederland uitzitten. Deze garanties zijn met Nederland overeengekomen.'

Lees meer over de onrust in het Rifgebied

Het begon met de dood van een visverkoper. Nu zijn er al maandenlang demonstraties, zijn vele tientallen mensen (onder wie de protestleider) opgepakt en ook in Nederland volgden protesten. Wat is er precies aan de hand in het Marokkaanse Rifgebied? Lees hier de artikelen die we er eerder over schreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.