Marokkaan krijgt te snel diagnose schizofrenie

Nederlanders van Marokkaanse afkomst lijken grote kans te lopen behandeld te worden voor schizofrenie terwijl ze die ziekte niet hebben. Dat blijkt uit een onderzoek waarop psychiater Tekleh Zandi deze week promoveert aan de Universiteit van Amsterdam.

Migranten krijgen vaker de diagnose schizofrenie dan autochtone Nederlanders, Marokkanen zelfs vier à vijf keer vaker. Beeld anp

Migranten krijgen vaker de diagnose schizofrenie dan autochtone Nederlanders, Marokkanen zelfs vier à vijf keer vaker. Daar is geen afdoende verklaring voor. Volgens de promovenda gaat het meestal om verkeerde diagnosen. Als rekening wordt gehouden met de culturele achtergrond blijken Nederlanders van Marokkaanse komaf geen verhoogd risico te hebben op de ziekte.

Kenmerkend voor schizofrenie is het hebben van wanen en het horen van stemmen. Dat zijn in de Marokkaanse cultuur geen 'gekke' dingen en daarom vinken Marokkanen deze zaken vaker aan op vragenlijsten dan Nederlanders.
Zandi: 'Bij doorvragen blijkt dat het horen van stemmen gebeurt in een andere context. Mensen horen vermanende uitspraken terug van hun vader of ze horen zichzelf hardop denken. Ook is er soms sprake van boze geesten, een geaccepteerd verschijnsel in de Berberse cultuur.'

De onderzoekster ontwikkelde 'cultuursensitieve' vragenlijsten om tot een diagnose te komen. De voorspellende waarde van de aangepaste vragenlijsten is voor Marokkanen veel groter, aldus de psychiater die de onderzoeksgroep twee jaar lang volgde.

Geen harde conclusie
Een zwak punt van de studie is dat er slechts 26 Marokkanen en 37 autochtonen aan meededen. Dat waren de mensen die in twee jaar tijd bij GGZ Utrecht terechtkwamen op verdenking van een psychose. De onderzoekster durft dan ook geen harde conclusies te trekken. 'Maar dit roept ernstige twijfels op over het gangbare idee dat schizofrenie bij Marokkaanse Nederlanders vier à vijf keer vaker voorkomt.'

Joop de Jong, emeritus hoogleraar culturele en internationale psychiatrie aan de VU, is blij met het onderzoek. 'Deze studie wijst op iets wat veel behandelaars in hun praktijk allang vermoeden, maar wat moeilijk hard te maken is. De waarde van het onderzoek zit er vooral in dat er nu een instrument is om ook op grotere schaal onderzoek te doen naar misdiagnosen bij migranten.'

Depressie
De cultuursensitieve vragenlijst corrigeert overigens ook voor depressies. Die worden bij Nederlanders van Marokkaanse afkomst vaak niet onderkend, mogelijk omdat het woord 'depressie' in het Berbers niet bestaat. Vragen naar depressieve gevoelens leveren zelden iets op. Formuleringen als: 'Ben je gelukkig?'of 'Kun je (nog steeds) genieten van het dagelijks leven?' wel.

Ten onrechte gediagnosticeerd worden als schizofreen kan ingrijpende gevolgen hebben, benadrukt de onderzoekster. 'Mensen krijgen te zware en ook nog eens de verkeerde medicijnen die niet helpen. Ze raken het vertrouwen in de geestelijke gezondheidszorg kwijt en raken uit het zicht.'

 
Mensen krijgen te zware en ook nog eens de verkeerde medicijnen die niet helpen. Ze raken het vertrouwen in de geestelijke gezondheidszorg kwijt en raken uit het zicht.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden