'Markt heeft ons opgezadeld met vele jaren fossiele energie'

Oud-topambtenaar Noé van Hulst, een van de architecten van de liberalisering van de energiemarkt, wil nu meer regulering. Goed idee?

Jan Rotmans, transitiehoogleraar aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam:

'Wat een mea culpa. Ik vind het moedig dat hij dit durft te zeggen. De ambtenaren op Economische Zaken geloofden in die jaren allemaal heilig in de vrije markt - ingefluisterd door de fossiele sector. Bij de ambtenaren zat de echte macht, de politiek liep er achteraan. Zo zijn we opgezadeld met tientallen jaren fossiele energie. Het geloof in de markt was naïef. Nu ziet Van Hulst dat het niet werkt.'


Sjoerd Marbus, woordvoerder van Energie Nederland, brancheorganisatie van de energiebedrijven:

'Of we ontwikkelingen over het hoofd hebben gezien? De sterke groei van duurzame energie in Duitsland, in combinatie met de stagnerende vraag naar elektriciteit door de economische recessie, heeft niemand kunnen voorzien. Ook de effecten van de schaliegasrevolutie in de VS, die in Europa heeft geleid tot de invoer van Amerikaanse kolen voor de elektriciteitsproductie, was niet te voorzien. We zijn niet kortzichtig geweest. De bedrijven zijn de omslag nu alsnog aan het maken.'


Jeroen de Haas, bestuursvoorzitter van Eneco, dat een duurzame strategie heeft:

'Het nieuwe inzicht van voormalig EZ-topambtenaar Van Hulst is opmerkelijk. Het huidige marktmodel is nog steeds het credo in Den Haag. Met als resultaat dat verduurzaming en besparing achterblijven. Het is dan ook cruciaal dat een heroriëntatie op het huidige marktmodel plaatsvindt. Ik denk dat in elk geval de splitsing van de energiebedrijven van de baan moet. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.'


Paulus Jansen, Tweede Kamerlid SP:

'Een goede analyse van Van Hulst, al is hij wat laat. Zijn lessen kunnen nog gebruikt worden bij uitwerking van het SER Energieakkoord. Beter goede wetgeving dan slappe convenanten.'


Rotmans:

'Het onlangs gesloten Energieakkoord is weer één groot boterzacht poldermodel. Daaraan kun je zien dat het marktdenken nog steeds na-echoot op het ministerie. Want de ministeries wilden in het Energieakkoord geen structurele veranderingen: er komt geen nieuwe wet- en regelgeving en geen fiscale vergroening. Dat betekent dat de overheid nog steeds nauwelijks ingrijpt. Dat klopt niet. Een echte transitie moet pijn doen.'


Marbus

: 'Wij zijn niet tegen verplichtingen. Wij kunnen ons voorstellen dat energiebesparing beter van de grond komt door een verplicht energielabel voor huiseigenaren in te voeren. Verder gaat het erom dat er een stabiel investeringsklimaat is voor groene energie. In Nederland hebben we veel wisselingen gehad in de subsidiëring van groene energie. Dat heeft de groei beperkt. Het gaat erom dat je het langjarig volhoudt.'


René Leegte, Tweede Kamerlid VVD:

'Mijn analyse is dat er juist te weinig markt is. De overheid heeft het systeem pervers gemaakt. Met alle subsidies voor groene stroom is overcapaciteit ontstaan, die tot problemen leidt bij de energiebedrijven. Ik vind dat de overheid zich moet terugtrekken. We moeten terug naar het oorspronkelijke marktdenken. Vroeger had Van Hulst meer gelijk dan nu.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden