Marketing met Marx

Een beetje kabinet heeft een motto, is het afgelopen decennium gebleken, want met een motto verkoop je de BV Nederland beter....

Maar 's lands opiniepers moet er niet aan. 'Minder werk, meer regels', persifleert Vrij Nederland; HP/De Tijd laat de econoom Alfred Kleinknecht iets soortgelijks zeggen: CDA en VVD willen méér werklozen. Er is zelfs 'duidelijk sprake van een verborgen agenda'. Sluwe verkopers.

Het zit zo: 'Marx schreef in Das Kapital dat een hoog potentieel van werklozen gelijk staat aan een groot industrieel reserveleger. Dit zijn ze bij CDA en VVD bepaald niet vergeten. Ze streven naar een aantal van ergens tussen de 400- en 500 duizend werklozen. Als mensen elkaar beconcurreren om een baan, worden ze gedisciplineerder en stellen ze weinig eisen. Maar om electorale redenen kunnen Balkenende en Zalm dat uiteraard niet toegeven.'

Elsevier vindt dat het 'een beetje zuur is dat het systeem juist wordt uitgekleed op het moment dat er veel mensen op straat komen te staan'. 'Maar met zo'n ondoorzichtige, kunstmatig krappe arbeidsmarkt als die van de laatste jaren, dreigde zowel de Nederlandse economie als de overheid in het ravijn te storten', schrijft het. 'Wat eerdere kabinetten hebben nagelaten, is nu toch echt onafwendbaar.' Zou ook een mooi motto zijn.

Nederland is inderdaad een beetje dom geweest de laatste jaren. Kleinknecht: 'Geen land heeft zo'n slechte productiviteitsgroei als Nederland. Dat komt doordat er consequent dom beleid wordt gevoerd. Jarenlange loonmatiging heeft ervoor gezorgd dat bedrijven minder hebben gemoderniseerd dan in de omringende landen.' De oplossing volgens de econoom is natuurlijk investeren in de kenniseconomie, maar Thom de Graaf kreeg daarvoor weinig kiezershanden op elkaar en in het regeerakkoord is het ook maar een paragraafje. Dit pleidooi toont in ieder geval aan dat Kok en zijn motto zijn afgeschreven.

Vrij Nederland is dat laatste ook opgevallen. 'Kok kreeg nog een schouderklopje van Clinton voor zijn poldermodel. Volgens Dick Benschop zegt New Labour in Engeland nu dat ze twee voorbeelden níet willen volgen: Al Gore en de PvdA. ''De ondergang van de succesformule van Kok is velen in het buitenland wel degelijk opgevallen.''.'

Benschop plaatst de opmerking in een interessant artikel over het provincialisme dat volgens VN Nederland regeert. Het grote navelstaren heeft zich van ons meester gemaakt en een aantal prominenten verklaart waarom. Oud-minister Brinkhorst: 'Er dreigt een binnenlandisering van de politiek. Nergens wordt zo negatief over Europa gesproken als in Nederland. De verklaring is simpel. Sinds 1992 is de Europese eenwording ons geld gaan kosten. Daarvóór hebben we er alleen maar aan verdiend. Precies op dat moment kiepte de stemming om. De meeste burgers gedragen zich als verwende kinderen. Er is een generatie opgegroeid die geen idealen meer koestert.'

Dus dáárom viel woensdag de naam van veteraan Brinkhorst weer op het Binnenhof. 'Nederland idealistisch?', zegt hij in VN, om vervolgens de beste mottosuggestie aan te reiken: 'Laat naar je kijken!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden