Profiel

Mark Verheijen is in een nachtmerrie terechtgekomen

Het in opspraak geraakte VVD-Tweede Kamerlid Mark Verheijen heeft vandaag besloten op te stappen. Op 19 februari schreef Natalie Righton over de nachtmerrie van Verheijen:

Mark Verheijen. Beeld anp

'Het is een vent die de boel niet opzettelijk belazert', meent Peter de Koning, voorzitter van VVD Limburg. De Koning is een van de weinigen die het openlijk opneemt voor Verheijen, ondanks het officiële decreet van de afdeling voorlichting van de VVD in Den Haag om niet over Verheijen te praten zolang het Openbaar Ministerie een aanklacht wegens corruptie tegen hem onderzoekt en tot de VVD-integriteitscommissie een eindoordeel velt over zijn declaratiegedrag.

De Koning kent Verheijen al jaren en schetst het beeld van een ambitieuze politicus, die wellicht is 'meegezogen' in de kwestie-Van Rey. 'Dat van die declaraties: ik geloof er niks van dat hij dat opzettelijk heeft gedaan. Frauderen is bewust de boel belazeren, zo ken ik hem niet. Hij heeft gewoon even niet opgelet', aldus De Koning. 'Wat hij heeft bereikt, deed hij op een faire manier.'

Ambitieus

Ook in politiek Den Haag staat Verheijen bekend als ambitieus. Politiek is zijn leven, hij is niet getrouwd, heeft geen gezin. 'Het risico is dat ik moet zoeken naar momenten waarop ik loskom van Den Haag', zei Verheijen een jaar na zijn aantreden als Tweede Kamerlid. In debatten toont hij zich energiek, soms enthousiast als een stuiterbal.

Onder politici is er niemand die de beschuldiging van fraude hardop voor zijn rekening durft te nemen. Zelfs nu het campagnetijd is - op 18 maart zijn er Provinciale Statenverkiezingen - willen oppositiepartijen zoals PVV, CDA, D66, GroenLinks en SP hun VVD-rivaal geen pootje lichten. De meesten willen niet reageren. SP-Kamerlid Jasper van Dijk, die soms met Verheijen debatteert over Europa: 'Hij is een gretig politicus, in de positieve zin van het woord. Wat nu gebeurt, is bijzonder spijtig voor hem.'

Ongepaste reacties 

Acht op de tien VVD-leden vinden dat politiek leider Rutte en fractievoorzitter Zijlstra ‘ongepast’ hebben gereageerd door de affaire rond de declaraties van VVD-Kamerlid Mark Verheijen te bagatelliseren. Liefst 86 procent vindt dat partijvoorzitter Henri Keizer een onderzoek had moeten laten instellen na de publicaties over de declaraties van Verheijen als wethouder en gedeputeerde. Dit blijkt uit onderzoek onder 550 VVD-partijleden door EenVandaag. Als blijkt dat Verheijen ten onrechte heeft gedeclareerd, vindt 60 procent van de liberalen dat hij alsnog moet vertrekken als Kamerlid. Bijna een kwart vindt dat nu al. Slechts 13 procent van de VVD-leden vindt dat Verheijen hoe dan ook kan blijven. Binnenkort zal de integriteitscommissie klaar zijn met haar oordeel. Verheijen heeft zijn werk als Kamerlid opgeschort nu er ook een aangifte tegen hem loopt wegens corruptie. De meeste VVD-leden menen dat hun partij niet meer integriteitsproblemen kent dan andere partijen. Toch is er volgens Vrij Nederland-journalist Bart de Koning geen partij die zulke hoge cijfers haalt als het om strafrechtelijke onderzoeken gaat. Tien lopen er, en in tien andere gevallen zijn er al veroordelingen gevolgd.

Heilige boon

Het lijkt VVD'ers niet logisch dat iemand zijn droombaan als politicus in de waagschaal stelt voor een paar duizend euro. Is hij dan een heilige boon? Verheijen zelf vindt van niet. 'Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt', zei hij vorige week over zijn declaratiegedrag. Uit onderzoek van onder meer NRC Handelsblad tekent zich een slordig patroon af, waarbij declaraties in elk geval niet ten nadele van hem zelf uitvallen. Zo betaalde de provincie Limburg vijf keer een rit van Maastricht naar Amsterdam voor een bestuursfunctie bij informatiecentrum ProDemos. Verheijen incasseerde ook vijf maal ruim 70 euro reiskosten.

Volgens Verheijen heeft NRC 1300 ritten onderzocht en zijn er tot op dit moment zes of zeven verkeerd geboekt. 'Dat is niet goed, maar ik zet het hiermee wel in perspectief', aldus Verheijen. Het is volgens hem niet zo dat er structureel verkeerd is gedeclareerd.

Toch hield de VVD-partijtop Verheijen lang de hand boven het hoofd - in de ogen van velen te lang. Zowel premier Mark Rutte als VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra noemde het onderzoek van NRC een 'opgepompt' verhaal. Zij hoopten dat het daarmee zou overwaaien. Waarom toch? 'Verheijen heeft Rutte in 2006 erg geholpen in zijn strijd om het VVD-lijsttrekkerschap tegen Rita Verdonk. Dat is Rutte niet vergeten', zo luidt de verklaring van een VVD'er. In 2009 zorgde Verheijen ervoor dat de VVD voor het eerst de grootste werd in Venlo, de geboorteplaats van Geert Wilders. Het bezorgde hem in 2012 een hoge plek op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen.

De vraag is of Verheijen nog kan terugkeren in de politiek. Woensdagavond legde hij tijdelijk zijn werk als Kamerlid neer, nadat ook een corruptie-aanklacht tegen hem werd ingediend door een Limburgse ondernemer. Het weblog GeenStijl maakt dagelijks een 'Is Mark Verheijen Al Weg Topic' en belooft door te gaan tot de verkiezingen van 18 maart. Zijn carrière hangt aan een zijden draad.

'Het zou triest zijn als het hier eindigt. Politiek is niet alleen zijn baan, maar ook zijn lust en zijn leven. Verdient hij dit? Ik heb daar vraagtekens bij', zegt De Koning. Hij benadrukt dat het eindoordeel aan de VVD-integriteitscommissie is. 'Dan weten we pas wat feiten en wat suggesties zijn. De ernst van de feiten bepaalt de politieke toekomst van Verheijen.' Een andere VVD-prominent: 'Als het oordeel zich beperkt tot 'dit was onverstandig', dan komt hij ermee weg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden