Mark Rutte: Op heel veel punten ben ik links

De nieuwjaarswens van Mark Rutte aan de lezers van de Volkskrant: 'Een goed, gezond jaar. Laten we ons realiseren dat het in het leven niet draait om banen, posities en ego's maar om familie, vrienden, persoonlijke groei en gezondheid.

Beeld epa

'Voor wat betreft het land: er komt een moeilijk jaar aan, met veel tegenwind. De economie krijgt klappen en dat gaan we merken. Ik begrijp de zorgen van de mensen. Maar laten we ons wel realiseren dat we in een van de sterkste economieën wonen. In een van de leukste landen ter wereld! We hebben het goed. En als we koers houden, hard blijven werken, komen we hier sterker uit.'

In het Torentje aan de Hofvijver blikt Mark Rutte terug op zijn eerste jaar als de eerste man van het land. Erg veranderd is het niet, zijn leven, zegt hij. Koken voor zichzelf doet hij nauwelijks, maar dat was al zo. Eten is 'eigenlijk altijd buitenshuis' en liefst 'gewoon Indisch in Den Haag'. En elk weekeinde probeert hij met zijn moeder te eten. Een vrouw is er nog steeds niet in zijn leven. Zijn immer zonnige humeur begint nog niet te lijden onder het moordende werkritme. 'Dat hoort erbij. Ik ga daar niet over lopen zeuren.' Hij ontspant 's avonds braaf met boeken en muziek.

Over zijn eerste jaar is Rutte zeer tevreden: 'We liggen volledig op koers. We opereren effectief in de Kamer, ook met de partijen waarmee we geen gedoogakkoord hebben.'

In het kabinet is het prettig werken. Daar let hij nogal op. 'Dat is de taak van een leider: weten wat je wilt, een team samenstellen en de cultuur in dat team bepalen. Openheid. Alles uitspreken. Iedere vrijdag in de ministerraad moet alles op tafel, meteen alles uitwisselen, zodat er geen gesmoes ontstaat bij de koffieautomaat.' Of het moeilijk is, premier zijn? 'Het is niet makkelijk. Wel heel motiverend.'

Het eerste jaar is gekenmerkt door een bepaalde toon.

'Nee, dat vind ik echt niet. Die toon zit vooral in de reacties. Het zijn etiketten die op het kabinet worden geplakt door tegenstanders. Zij zeggen dat wij een hekel hebben aan cultuur of de natuur. Wij moeten gewoon heel rustig blijven uitleggen waarom we het wél doen, al wordt dat in de kakofonie van het protest vaak niet gehoord.'

Nog niet zo heel lang geleden was u een behoorlijk linkse jongen die vond dat ook de minima zich aangetrokken zouden moeten voelen door de VVD...

'Dat vind ik nog steeds. Iemand met een bijstandsuitkering zou VVD of CDA moeten stemmen. Want tegen de mensen die echt in de ellende zitten zegt het kabinet: u krijgt een uitkering. Daar wordt voor gezorgd. En tegen de rest zeggen we: u gaat aan het werk omdat dat beter is voor u. Dat is een diepe overtuiging.'

...en nu bent u de aanvoerder van een rechts kabinet.

'Centrum-rechts! Kijk, ik weet hoe het werkt. Als je de mensen 's nachts wakker maakt en vraagt of Rutte links of rechts is, zegt 99 procent: rechts natuurlijk. Maar ik vind die begrippen zo lastig. Ik ben rechts als het gaat om de beperkte rol van de overheid, om de staatsschuld die onder controle moet blijven, om de banen die we moeten scheppen. Maar op heel veel andere punten ben ik links. Ik sta voor alles dat mede dankzij de VVD is bereikt in de abortuswetgeving, de euthanasie, het homohuwelijk, de gelijke behandeling. Dat zijn allemaal linkse, liberale onderwerpen. Daar ben ik ontzettend trots op.'

Maar die liberale erfenis staat wel onder druk. Geen extra koopzondagen, geen maatregelen tegen trouwambtenaren die homo's weigeren, geen vooruitgang bij de medisch-ethische vraagstukken. U geeft veel weg in ruil voor de macht.

'We kunnen minder voortgang boeken dan ik zou willen. Dat heeft te maken met PVV, CDA en SGP. Die hebben we nodig. Maar er is meer in het leven. Dit is een typisch liberaal/christendemocratisch kabinet omdat we drie dingen doen. Eén: we willen een kleine overheid die niet als een geluksmachine over de mensen heen rolt, maar die bescheiden is en zegt: wát we doen om te zorgen dat de mensen zelf iets van hun leven kunnen maken, doen we dan ook echt op topniveau. onderwijs, gezondheidszorg, sociale zekerheid, de wegen.

Twee: we zetten de banenmachine aan. En drie: we zorgen voor meer veiligheid. Zodat die mevrouw van 75 's avonds gewoon haar hondje kan uitlaten, ook in Amsterdam, ook in de Haagse Schilderswijk. Dat zijn allemaal punten die in de kern van de VVD zitten.'

De eurocrisis bedreigt inmiddels de schatkist. Van Geert Wilders mag het niet, maar steeds luider klinkt het koor van politici en economen die vinden dat u het nu niet mag laten bij een paar kale bezuinigingen. Echte hervormingen zijn nodig. Het IMF, de OESO, De Nederlandsche Bank en vele anderen dringen aan op het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek. Nederlanders hebben veel te veel schulden opgebouwd. Is het niet gewoon onbehoorlijk bestuur om al die waarschuwingen te blijven negeren?

'Nee. De aftrek is een heel goed instrument. Eén: het corrigeert de veel te hoge belastingen in Nederland. Twee: het stimuleert de bezitsvorming. En over die vermeende schulden: ja, wacht eens even, het gaat niet om vakanties. Onder die schulden liggen stenen, grond - een huis dat gewoon waarde heeft... Bovendien staan tegenover die schulden onze pensioenpotten met 700 miljard. Er is geen land ter wereld met zoveel spaargeld.'

Lees het complete interview in de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden