Mark Rutte komt als vanouds nauwelijks in de problemen

Uw politieke nieuwsbrief

Foto ANP

Goedemiddag,
Het draait vandaag om één man: Mark Rutte. Hij verdedigt het regeerakkoord van zijn derde kabinet. De tegenstand is veelkleurig en komt van alle kanten. De oppositie is immers bijna even groot als de coalitie. Maar die coalitie vormt een eenheid en de oppositie is links en rechts.

Hier zijn uw Dagkoersen. Ook te verkrijgen als nieuwsbrief.

Foto de Volkskrant

MAN VAN DE DAG
Ongrijpbaar als altijd

Het lijkt Mark Rutte niet uit te maken, welk kabinet hij nu aanvoert - centrumrechts (III), hardrechts (I) of rechts-links (II) - zijn optreden als premier is nagenoeg hetzelfde. In een, gezien de gedetailleerdheid van het regeerakkoord, opmerkelijk hoog tempo liep de VVD-leider alle grote onderwerpen langs op de tweede dag van het debat over de regeringsverklaring. Hij begon om half elf vanochtend en om een uur of vijf was hij klaar. Vanavond reageren alle dertien fractievoorzitters weer, maar de kans dat dat alsnog vuurwerk oplevert is klein. Volg daartoe vooral ons liveblog.

Het werd Rutte niet al te moeilijk gemaakt. Principiële discussies waarbij de premier zich ongemakkelijk kan voelen, bleven uit. Alleen bij de medisch-ethische kwesties kwam hij op glad ijs. Liever legt Rutte het allemaal nog een keer uit en dan is het een voordeel als je gedurende de langste formatie ooit ruim zeven maanden op de stof hebt kunnen broeden. En zo stond Rutte er zoals hij er sinds 2010 elk jaar staat: als een energieke, enthousiaste, eindeloze woordenstroom. 'It's déjà vu all over again', zei de Amerikaanse Johan Cruyff ooit.

Verschil met Rutte II is wel dat de verhoudingen met de Kamer wat duidelijker zijn. Doordat de PvdA in het vorige kabinet zat, kon de linkse oppositie het Rutte in debatten als deze niet al te moeilijk maken. Nu de PvdA in de oppositie zit, hanteert het met GroenLinks en SP een soort 1-2-3-strategie. Op sociaaleconomische onderwerpen probeert eerst Klaver Rutte uit de tent te lokken, dan komt Roemer en dan Asscher - of in een andere volgorde. Het resultaat lijkt 100 miljoen erbij voor de wijkverpleging - een ogenschijnlijk kleine concessie van Rutte op een begroting van circa 250 miljard euro.

Foto ANP

SPLIJTZWAM VAN DE DAG
Dividendbelasting

Tegen zijn zin bleef Rutte lang stilstaan bij de afschaffing van de dividendbelasting. De drie linkse partijen pasten op dit onderwerp hun 1-2-3-strategie toe en bleven Rutte de een na de ander bevragen over het volgens hen 'cadeau aan buitenlandse beleggers van 1,4 miljard'. Rutte wilde juist de discussie demonteren door het onderwerp apolitiek te maken. De afschaffing van de belasting op aandelenwinst is immers goed voor het Nederlandse vestigingsklimaat. Daar is niemand tegen en voila: geen politiek onderwerp.

Maar dat accepteerden de leiders van GroenLinks, SP en PvdA niet. Want met 1,4 miljard euro kun je mooie dingen doen - denk aan de wijkverpleging. Ze hadden woensdag al de fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie over de afschaffing bevraagd en die konden niet echt een goede reden geven waarom dat nodig is. Dat het banen in Nederland houdt, dat het goed is voor het vestigingsklimaat, dat het voorkomt dat banen wegsijpelen; dat zijn de redenen die de coalitiefracties aanvoeren. Maar of dat werkelijk zo is, is 'een gok', zei VVD-fractievoorzitter Dijkhoff of 'een inschatting', zoals CDA-leider Buma zei.

Premier Rutte bleek vandaag veel stelliger. Het zou onverantwoordelijk zijn om de dividendbelasting niet af te schaffen, vindt hij. Want: vestigingsklimaat. Niet afschaffen betekent volgens Rutte 'een groot risico'. GroenLinks, SP en PvdA vinden dit 'grote onzin' en halen daarbij de economisch adviseur van het kabinet aan. Dat Centraal Planbureau stelt dat afschaffing geen enkel ander effect heeft dan 1,4 miljard minder belastinginkomsten. Werkgelegenheid noch vestigingsklimaat gaat er volgens het CPB op vooruit als de dividendbelasting zou worden afgeschaft.

Omdat niemand van de coalitie concreet kan maken wat afschaffing oplevert, blijft de vraag waar toch in hemelsnaam het plannetje vandaan komt. Het zat in ieder geval in de gebruikelijke brief van werkgeverslobby VNO-NCW voor de formatietafel. Dat kan voldoende reden zijn, want al decennia komt de krachtigste lobby in Den Haag op het conto van de werkgevers. Als die de informateur en de onderhandelende partijen een verlanglijstje sturen, kunnen ze er zeker van zijn dat die brief door iedereen gespeld wordt.

SP-leider Roemer, PvdA-leider Asscher en GroenLinks-leider Klaver. Foto anp

BUITEN DE TWEEDE KAMER
Misbruik bij krijgsmacht

Achter hun leider, premier Rutte, zitten twee dagen lang de minister en staatssecretaris van Defensie, Ank Bijleveld (CDA) en Barbara Visser (VVD). Ze hebben vandaag een uiterst gevoelige kwestie op hun bord gekregen. Het gaat om een ernstige misbruikzaak bij de Oranjekazerne in Schaarsbergen, onthuld door de Volkskrant. Drie soldaten zeggen stelselmatig te zijn gepest, mishandeld en aangerand door sergeanten en korporaals uit hun eigen eenheid. Dit treft de krijgsmacht in het hart. Het lijkt erop dat het misbruik symptomatisch is, getuige de groeiende stapel van klachten van militairen die zich niet gehoord voelen door de leiding van Defensie.

Oppositie en coalitie willen opheldering van Defensie. Staatssecretaris Visser is verantwoordelijk voor defensiepersoneel. 'Discriminatie, intimidatie of welk grensoverschrijdend gedrag dan ook is volstrekt ontoelaatbaar en past niet binnen de krijgsmacht', is haar reactie. Visser is 'geschrokken' van de zaak en roept 'militairen en burgers' op om ontoelaatbaar gedrag te melden bij de Koninklijke Marechaussee.

Minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA, midden) Foto ANP

ABORTUSPIL
Het kwam woensdag op een warrige manier aan de orde. Het leek erop dat het nieuwe kabinet stiekem het plan had ingetrokken om de abortuspil door de huisarts te laten verstrekken. Maar dat beruste op een misverstand. Premier Rutte dacht dat hij een vraag kreeg over de NIP-test en verklaarde dat die doorgaat. Gevraagd was echter naar de abortuspil en het voorstel daartoe stond op de lijst van Rutte III van 'in te trekken wetsvoorstellen'. De abortuspil wordt dus toch niet door de huisarts verstrekt. Het is een eerste concreet teken van de invloed van de christelijke partijen op medisch-ethisch kwesties in de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.


Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.