Mariko-gate

GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters betrokken bij kinderontvoering. Bij die krantenkop dacht ik: Afghanistan. Peters was daar diplomaat en een humanitaire actie doemde op: energieke politica met roodgestifte mond redt Afghaanse oorlogsweesjes. Smokkeloperatie met een vliegtuig dat onder spervuur op de laatste baby wacht.


Ik ging uit van deugdelijk gedrag, dat past nu eenmaal bij een Kamerlid. Scheutje idealisme erbij, vintage GroenLinks. Naïef gedacht. Het draait om een privézaak die in HP/ DeTijd belandde: de kinderen uit het vorige huwelijk van haar partner zijn aan hun in Engeland wonende moeder toegewezen, maar verblijven sinds de paasvakantie - kennelijk zonder toestemming - bij pa en Mariko. Medeplichtigheid bij ontvoering, oordeelt HP. Ook zou Peters in Kabul haar ambt hebben misbruikt om subsidie voor haar getrouwde minnaar te ritselen.


Genoeg voor een Mariko-gate. Daar schatert de triomflach van hen die zich (terecht) ergeren aan de selectieve verontwaardiging waarmee de media PVV'ers screenen. Daar blaast de roddel stevig mee: carrièrevrouw als husbandsnatcher en child abductor. Vorige week spraken we schande van de afluisterpraktijken van News of the World, nu wensten we uit ranzige interesse dat HP heter bewijs produceerde. Peters reageert bits: de feiten kloppen niet, haar man heeft gedeelde voogdij. Mevrouw gaat niet door het stof. Dat geldt tegenwoordig, meen ik, als arrogantie: geen uitleg verschaffen aan het volk.


In dit onaffe verhaal blijft iets schuren: dat bij Peters de alarmbel voor (de schijn van) wetsovertreding of belangenverstrengeling niet afging. Hoe kan het dat brave burgers weten wat niet mag, maar politici niet? Dan spreken we niet eens over grote fraude en corruptie. Een illegale waterpomp (VVD'er Jorritsma), met een Rembrandt langs de douane (CDA'er Russel), aanbesteding aan een bevriend campagnebureau (PvdA'er Koenders). Mag dat dan niet? roepen ze - als ze betrapt zijn.


Nee, dat mag niet. En het komt uit. Het imago van Kamerleden telt meer dan ooit. In de LPF-tijd belandde hun jaarsalaris als gespreksstof op de stamtafel bij talkshows die van politici gewonerds maken en van gewonerds deskundigen. 93 duizend euro plus extra's geldt sindsdien als fooi. Behalve voor brievenbuspissers die in minder chaotische politieke tijden nooit zover zouden komen. Zo erodeert de status van Kamerlid voort.


Pretfiguren en graaiers heb je altijd gehad. Maar opeens viel de schijnwerper daar nietsontziend op, door de tv-talkshows waar gasten van allerlei pluimage zich aan de tafel zetten en op ouwe-jongens-krentenbrood-toon over alles en niets lulden. Politici hadden er baat bij: om de kijkcijfers natuurlijk, maar ook omdat die entertainmentprogramma's nooit echt kritisch zijn. Hoogstens moeten ze de vinnige praatjes pareren van een vast vlerkje aan tafel - de sidekick. Bovendien is het electoraal vruchtbaar je te vertonen als gevoelsmens.


Achteraf heeft die egalisering schade veroorzaakt, het populisme drakenvleugels gegeven. Elke onbenul kon zich opeens even deskundig wanen als de politicus, die het toneelstukje eerbiedig meespeelde: naar de gewone man moet je aandachtig luisteren. Gevolg daarvan is dat we politici als aanraakbare soapsterren zijn gaan zien. Hun persoonlijk leven werd ons bezit. Vandaar dat Peters' eventuele misstap vooral een verhaal is over privézaken. Blijft staan dat een Kamerlid, iemand die ons betere ik vertegenwoordigt, zich ouderwets voorbeeldig moet gedragen en elke schijn moet vermijden van het tegendeel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden