Reportage

'Marihuana roken brengt je dichter tot God'

Deze week besluit het Jamaicaanse parlement over de legalisering van wiet. Het kabinet stemde al in. 'Toeristen komen voor de stranden en om te blowen.'

Ras Iyah-V rookt een jointje op een hennepveld bij Negril. Beeld Rafael Fabres

'Wij hebben de beste wiet ter wereld.' De ogen van Daniel Grizzle, directeur van de Kamer van Koophandel van de Jamaicaanse badplaats Negril, glinsteren ondeugend. 'Toeristen komen naar Jamaica voor de stranden en om te blowen', aldus de 72-jarige hoteleigenaar. 'Legaliseren is in het landsbelang.'

Grizzle loopt rond op het jaarlijkse galadiner van de KvK, waar zakenlieden in driedelige pakken zitten te kletsen met sjofel geklede rastafari's over de op handen zijnde legalisering van marihuana. 'Vrijwel al onze leden zijn voorstander', verzekert Grizzle. Hij bestelt nog een drankje en glimlacht innemend naar een stel oudere dames die staan te dansen op de live reggaemuziek. 'We kunnen er veel geld aan verdienen.'

Geen land ter wereld wordt zo met marihuana geassocieerd als Jamaica. Lome reggaebeats, witte stranden, zelfgebrouwen rum en dikke joints: het stereotype beeld van het Caraïbische eiland als blowersparadijs is hardnekkig en wijdverspreid. Dat komt vooral door Bob Marley, de wereldberoemde reggaeartiest die Jamaica op de kaart zette en geen geheim maakte van zijn liefde voor ganja.

In werkelijkheid is cannabis verboden op het eiland. De politie treedt niet meer zo hard op als in de tijd van Bob Marley, maar Jamaicanen kunnen nog altijd in de gevangenis belanden vanwege het roken van ganja, zoals marihuana in Jamaica heet. Hoteleigenaars in badplaatsen als Negril zien zich genoodzaakt smeergeld te betalen aan de politie, zodat de toeristen zonder al teveel problemen wiet kunnen roken op het strand.

Beeld Rafael Fabres

Er gaan al heel lang stemmen op om wiet te legaliseren op het eiland maar tot voor kort durfde geen enkele regeringsleider het aan, uit angst voor de reactie van de nabijgelegen Verenigde Staten. Nu de wetten daar steeds soepeler worden, is ook in Jamaica de tijd rijp. Minister van justitie Mark Golding stuurde vorige week een wetsvoorstel naar het parlement.

Als de parlementariërs akkoord gaan, wordt wietbezit tot 56 gram gedecriminaliseerd en mogen Jamaicanen vijf planten in huis hebben. De wet maakt verder de weg vrij voor medische en wetenschappelijke toepassingen van de cannabisplant en legaliseert de kweek en het gebruik voor religieuze doeleinden door de rastafari gemeenschap op het eiland.

Waar dergelijke plannen in andere landen tot gemor leiden onder de bevolking, klinken in Jamaica opvallend weinig tegengeluiden. 'Wiet is onderdeel van onze cultuur', verklaart Delano Seiveright, directeur van de Cannabis Commercial and Medicinal Research Taskforce en een van de drijvende krachten achter de strijd voor legalisering. 'Zelfs conservatieve Jamaicanen staan niet onwelwillend tegenover medicinaal gebruik.'

Marihuana is in de tweede helft van de 19de eeuw door Indiase gastarbeiders Jamaica binnengebracht. De ganja werd snel populair onder de voormalige slaven. Niet alleen als genotsmiddel, ook als medicinale plant. Tot op de dag van vandaag maken bejaarde Jamaicanen graag een compres van rum en wiet, om daarmee hun gewrichtspijn te verlichten.

Het graven van een graf is een feest in Mount Airy, er wordt volop rum gedronken en geblowd. Beeld Rafael Fabres

In de jaren dertig van de vorige eeuw ontstond de zwarte-bewustzijnsbeweging rastafari, een aan het christendom gelieerde levensbeschouwing waarin cannabis een grote rol speelt. De meeste rasta's roken, drinken of eten de plant dagelijks. 'Marihuana zorgt voor eenheid tussen je spirituele en fysieke zelf', zegt Ras Iyah-V, een 64-jarige rastafari met lange grijze dreadlocks. Hij inhaleert diep en blaast de dikke witte rook langzaam door zijn neusgaten naar buiten. 'Ganja brengt je dichter tot God.'

De rastafari's vormen een kleine minderheid op het overwegend protestantse eiland, maar zijn niet de enigen die de plant waarderen. 'Iedereen hier in het dorp gebruikt wiet, op z'n minst medicinaal', zegt Tanya Hudson (45), inwoner van Mount Airy, een dorpje net buiten Negril. 'Het traditioneelst is een zelfgemaakt drankje. We laten de wiet weken in witte rum met een hoge concentratie alcohol. Sommige mensen mixen het met honing en limoen. Het helpt tegen verkoudheid, griep en menstruatiepijn, het is een wondermiddel.'

De zon gaat bijna onder. Hudson staat met een plastic bekertje rum in de hand te kijken hoe de mannen uit haar gemeenschap een graf graven. Een 31-jarige inwoner is enkele dagen eerder onverwacht overleden en naar goed lokaal gebruik is het voorbereiden van het graf een feestelijke gebeurtenis. Een kalende man, alleen aan de zijkant van zijn hoofd hangen nog lange dreadlocks, staat met een drilboor in het gat, een dikke joint hangt aan zijn lippen.

Reggaeton schalt uit de speakers, kinderen rennen uitgelaten rond, de rum vloeit rijkelijk en er wordt volop geblowd. 'Ik vind dat kinderen onder de 18 jaar niet zouden moeten blowen', roept Hudson boven de muziek uit. 'Ik geef die van mij alleen af en toe wietthee, daar wordt je niet stoned van en het is erg gezond.'

Ras Iyah-V. Beeld Rafael Fabres

Uit een recente opiniepeiling bleek dat bijna 90 procent van de Jamaicanen voorstander is van het legaliseren van medicinale wiet. Dokter Henry Lowe, een Jamaicaanse wetenschapper en zakenman doet sinds begin jaren tachtig onderzoek naar medicinale toepassingen van marihuana en wacht ongeduldig op goedkeuring van de nieuwe wet.

Lowe's bedrijf Medicanja patenteerde zeven producten gemaakt van marihuana. Oogdruppels, een verfrissende zalf die muggen op afstand houdt, en verschillende types pijnstillers. 'Deze vloeistof moet je onder je tong druppelen', legt de arts uit terwijl hij een flesje uit zijn collectie toont. 'Dan worden de werkzame stoffen THC en CBD direct in het bloed opgenomen.' Zodra de wet erdoor is, kan hij zijn producten in Jamaica op de markt brengen.

Lowe ziet in de legalisering van medicinale wiet een kans voor Jamaica om uit de armoede te raken. 'Jamaica heeft ganja van hoogstaande kwaliteit en generaties lange ervaring met de toepassingen', zegt hij. 'We moeten deze kans grijpen en exportproducten ontwikkelen waarmee we kunnen concurreren op de wereldmarkt. Dat wat ons met kokosnoten en bananen nooit is gelukt.'

Ook op het gala van de Kamer van Koophandel in Negril gaat het vooral over de voordelen voor de portemonnee. Met jaarlijks ruim twee miljoen bezoekers, is toerisme een van de belangrijkste inkomstenbronnen op het eiland en de ondernemers zien volop mogelijkheden. 'Decriminalisering is een belangrijke eerste stap', zegt Grizzle. 'Het zou nog beter zijn als het helemaal wordt gelegaliseerd. Dan kunnen uitbaters van hotels zelf wiet aan toeristen gaan verkopen, of speciale pakketten aanbieden.'

Iyah-V is sceptisch over de eenzijdige focus op economische winst. 'Het is hypocriet', zegt de rastafari, tevens voorzitter van de Westmoreland Hemp Ganja Farmers Association (WHGFA), en een van de pioniers in de strijd voor legalisering in Jamaica. 'Lange tijd was het een groot taboe. Nu heeft iedereen dollartekens in de ogen en stikt het ineens van de voorstanders.'

Bob Marley is nooit ver weg. Beeld Rafael Fabres

Vanaf een buitenwijk van Negril loopt Iyah-V een kwartier bergopwaarts. Aan het einde van het pad arriveert hij op een open plek met zo'n honderd wietplanten. Eigenaar van de plantage Roan Donalds (31) begroet hem hartelijk en duwt hem vers geplukte wiet in de handen. 'Hier, moet je proeven', grijnst hij. 'De nieuwste oogst.'

Iyah-V maakt zich zorgen over de toekomst van kwekers als Donalds. 'De productie voor medicinale wiet moet worden gereguleerd', vindt hij. De rastafari rookt de ene na de andere joint, maar de helderheid van zijn betoog lijdt er niet onder. 'De regering moet verzekeren dat de duizenden kleine wietkwekers die nu in de illegaliteit werken een plaats krijgen in het nieuwe model. Anders worden ze weggedrukt door de grote jongens.'

Naar verwachting stemt een meerderheid van het parlement voor de wet en kan de productie voor medicinale wiet nog dit jaar van start gaan. Dokter Lowe verzekert dat ook kleine lokale boeren zullen meeprofiteren van de industrie. 'We gaan ze leren hoe ze de planten moeten klonen, hoe ze efficiënter kunnen kweken.'

Maar dat is niet hoe Iyah-V het voor zich ziet. 'Lowe wil van een heilige plant een massaproduct maken. Dat gaat in tegen al onze principes.'

Beeld Rafael Fabres
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden