Marianne Wiesebron: 'In Brazilië vindt een staatsgreep plaats'

Ruim tweederde van het Braziliaanse parlement wil dat de afzettingsprocedure tegen president Dilma Rousseff in gang wordt gezet vanwege 'creatief boekhouden'. Een gotspe, zegt Brazilië-expert en hoofddocent Latijns-Amerikastudies Marianne Wiesebron van Universiteit Leiden in de Volkskrant Nieuwsbreak. 'Iedereen weet dat Rousseff nou juist níet corrupt is.'

Dilma Rousseff Beeld anp

De emoties lopen nogal hoog op Brazilië, is dit...
'En terecht. In Brazilië vindt een staatsgreep plaats. Iedereen weet dat Rousseff nou juist niet corrupt is.'

Maar ze heeft toch aan creatief boekhouden gedaan om aan de macht te blijven?
'Zeker, en dit is niet goed. Maar iedereen doet dit in Brazilië, dan kun je alle gouverneurs wel naar huis sturen. De afzettingsprocedure is er om misdaden te bestrijden en wat Rousseff heeft gedaan is niet van dien aard dat ze zou moeten aftreden.'

Meer dan de benodigde tweederde van het parlement is voor deze procedure. Toch is het ondemocratisch volgens u?
'Absoluut. Een jaar lang is een groep van acht al bezig met de voorbereidingen om Rousseff weg te krijgen. Een van hen is de vice-president Michel Temer (PMDB). Zijn partij stapte vorige maand uit de coalitie met Rousseffs PT, maar hij bleef zitten. Waarom? Omdat hij naar voren wordt geschoven als Rousseff valt. Dit is de enige manier waarop zij de macht kunnen grijpen.'

Marianne Wiesebron Beeld .

Terwijl ook Michel Temer wordt verdacht van malversaties.
'Het is hypocrisie ten top. Te meer omdat hij tijdens reizen van Roussef, als plaatsvervangend president, zelf ook niet vies was van creatief boekhouden. Zijn partijgenoot en parlementsvoorzitter Eduardo Cunha is uit hetzelfde hout gesneden. Hij wordt genoemd in de Panama Papers, maar vraagt poeslief of straks zijn dubieuze financiële huishouding door de vingers gezien kan worden als beloning voor de val van Rousseff.'

Waarom laten ze Rousseff zo hard vallen?
'Rechts Brazilië kan niet verkroppen dat arbeiderspartij PT al veertien jaar aan de macht is en 30 tot 40 miljoen mensen uit de armoede heeft geholpen. Door de opkomst van deze middenklasse zien zij hun privileges langzaam verdwijnen. Na de herverkiezing van Rousseff in 2014 zijn ze drie keer naar de kiesraad gegaan om haar overwinning aan te vechten, drie keer kregen ze ongelijk. Het lijkt erop dat ze via de ondemocratische weg alsnog succes gaan boeken.'

Een aanhanger van Rousseff. Beeld afp

Hoe nu verder?
'De afzettingsprocedure moet van de baan. 8.000 Braziliaanse juristen hebben al een manifest opgesteld dat hiervoor pleit. Ook zij zeggen dat een coup in de maak is. Het is nu aan de senaat om te beslissen of de procedure daadwerkelijk in gang wordt gezet. Ik heb geen idee hoe het nu verder zal lopen.'

Een tegenstander van Rousseff. Beeld getty

Verwacht u onrust op de straten?
'Die is er al; het ziet rood van de woedende Rousseff-aanhangers. Maar in de Braziliaanse media is dit nauwelijks terug te zien; die zijn ook anti-Rousseff. Met name mediagigant Globo speelt een heel kwalijke rol. Laatst is een oudgediende ontslagen, omdat hij zich uitsprak tegen de afzettingsprocedure en dus voor het aanblijven van Rousseff. Zo gaat dat in Brazilië: het nieuws wordt er verkracht - excusez le mot - maar ik heb er geen andere woorden voor.'

Dit is aflevering 697 van de Nieuwsbreak, het nieuwsinterview van de Volkskrant, elke dag om 16.00 uur online.

Hoe werkt de afzettingsprocedure in Brazilië?

Nadat een aparte commissie met 65 leden (aan 37 kleeft een corruptiezaak) toestemming gaf voor een afzettingsprocedure, was het woord aan het parlement. Ruim tweederde van de ruim 500 parlementsleden (aan zo'n 300 kleeft een corruptiezaak) stemde zondagnacht voor de afzettingsprocedure van de president. De bal ligt nu bij de senaat. Stemt een meerderheid van de 81 senatoren tegen, dan gebeurt er niets en blijft Rousseff aan als president.

Het wordt spannend als de senaat net als het parlement voor de afzettingsprocedure stemt. Dan gaat diezelfde senaat onderzoeken of Rousseff haar boekje te buiten is gegaan en inderdaad heeft gesjoemeld met de overheidsbegroting. Dit proces duurt maximaal zes maanden. Lopende de zaak, moet Rousseff aftreden. Als de uitkomst is dat zij toch niets fout heeft gedaan, dan wordt zij opnieuw geinstalleerd als president. Dit ligt niet in de lijn der verwachtingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden