Nieuws Mariah Carey in Saoedi-Arabië

Mariah Carey wil ‘positieve bijdrage’ leveren in Saoedi-Arabië – maar lukt dat ook?

Culturele sprong voorwaarts of pr-stunt van het regime? Niet eerder trad in Saoedi-Arabië zo’n grote popster op als Mariah Carey. Donderdagavond gaf de Amerikaanse zangeres een concert, samen met onder anderen de Nederlandse dj Tiësto. Het leverde Carey veel kritiek op, ook van sommige Saoedische vrouwen. Zij vinden optreden ongepast, zolang vrouwenrechtenactivisten in Saoedi-Arabië gevangen zitten.

Mariah Carey tijdens een concert op Oudejaarsavond in New York Beeld AP

Het concert, voor een gemengd publiek, past in het streven van kroonprins Mohammed bin Salman het conservatieve koninkrijk te moderniseren. Bioscopen zijn geopend, vrouwen mogen autorijden en sinds vorig jaar is in het openbaar steeds meer muziek te horen, zelfs westerse rock.

Ook de locatie van het optreden is veelzeggend: King Abdullah Economic City, een megaproject aan de Rode Zee ten noorden van Jeddah waar het nieuwe, dynamische Saoedi-Arabië vorm krijgt. Het concert wordt gegeven in het kader van het eerste internationale golftoernooi in het land – ook een novum. Tot de deelnemers behoort de Nederlandse topgolfer Joost Luiten.

Bevlekt blazoen

De kroonprins heeft twee doelen: de Saoedische jeugd een minder saai leven geven en zijn land een beter imago. Maar dat is nou net de kritiek op Carey: moet ze helpen dat gevlekte blazoen op te poetsen, na de moord op journalist Jamal Khashoggi en het opsluiten van vrouwelijke activisten?

‘De regering gebruikt entertainment om de aandacht af te leiden van mensenrechtenschendingen’, zegt Omaima Al-Najjar, een Saoedische die asiel kreeg in Italië. Het door haar opgerichte Women for Rights in Saudi Arabia lanceerde een petitie om Carey te bewegen het land te boycotten. Menigeen reageerde online. ‘Beste Maria Carey’, tweette de Egyptisch-Amerikaanse journalist Mona Eltahawy, ‘weet je dat vrouwelijke activisten gemarteld zijn op bevel van kroonprins Mohammed?’

Het impresariaat van Carey liet weten dat de zangeres voor een gemengd publiek speelt en zo ‘een positieve bijdrage levert aan het opheffen van de segregatie van mannen en vrouwen’. Tiësto heeft niet gereageerd.

Dreigementen

De kritiek komt overigens ook van elders. Conservatieve geestelijken in Saoedi-Arabië gruwen van muziek en spreken er schande van dat het concert plaatsvindt nota bene halverwege de heilige steden Mekka en Medina. Op sociale media verschenen zelfs dreigementen – voor wat het waard is – namens IS. Zelfmoordterroristen zouden zich onder het publiek mengen.

Sinds het aantreden van kroonprins Mohammed in 2017 is het verbod op openbare muziekuitvoeringen in Saoedi-Arabië geleidelijk opgeheven. Het begon voorzichtig, met Arabische artiesten als de Libanese zangeres Hiba Tawaji (alleen voor vrouwen) en de Saoedische crooner Mohammed Abdo (alleen voor mannen). De 69-jarige superster trok jarenlang volle zalen elders in de Arabische wereld, maar kon thuis nooit optreden. ‘Verboden te dansen en te zwaaien’, werd het publiek gewaarschuwd.

Geleidelijk worden de teugels gevierd. Gemengd publiek werd toegestaan (vooralsnog in aparte vakken) en westerse muzikanten werden uitgenodigd. Aanvankelijk brave acts als de Griekse pianist Yanni, maar inmiddels krijgt de Saoedische jeugd ook steviger werk te horen. In december had de hoofdstad Riyad een driedaags festival met onder anderen de Black Eyed Peas, dj David Guetta en de Amerikaanse rockband OneRepublic.

Ondergrondse scene

Toch kent Saoedi-Arabië al vele jaren een ondergrondse rock- en rapscene. Bij mensen thuis en in besloten kring (zoals universiteiten en consulaten) was altijd veel meer mogelijk dan dat wat de buitenwereld wist. Rockbands als Sound of Ruby en black metalband Al-Namrood brengen albums online uit en in het buitenland. Rapper Qusai (aka Don Legend the Kamelion) is een ster in de hele regio.

Het is een schemergebied waarin ook Saoedische filmers en standup comedians kunnen flonkeren. Terwijl bioscopen nog verboden waren, bezocht de Volkskrant in 2016 het Saudi Film Festival in de stad Dammam. In een Oscar-achtige show werden daar Gouden en Zilveren Palmen uitgereikt aan jonge Saoedische filmers. De Saoedische tv-kijker kreeg van het spektakel niets mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.