Margriet van der Linden: Eigengereid boegbeeld van het feminisme

Margriet van der Linden (38) volgde een half jaar geleden Cisca Dresselhuys op als hoofdredacteur van Opzij. Sindsdien is de bezem door het blad gegaan en vandaag wordt de 'nieuwe' Opzij gepresenteerd.

Margriet van der Linden (38) bijt nog liever haar tong af dan dat ze iets prijs geeft over de vernieuwingen van feministisch maandblad Opzij. De bezem is door het blad gegaan, een half jaar nadat Van der Linden als hoofdredacteur aantrad.

Vanavond is de feestelijke presentatie van de ‘nieuwe’ Opzij in een hip café in Amsterdam. Wat er precies is veranderd, is staatsgeheim. Wat al uitlekte: het logo wordt anders, oude columnisten worden vervangen door nieuwe. Heleen Mees (40, econome die betoogt dat vrouwen meer zouden moeten werken) en Myrthe Hilkens (29, journaliste die betoogt dat er een nieuwe seksuele revolutie moet komen) leveren voortaan een maandelijkse bijdrage.

Onmogelijke taak
Van der Linden is de vrouw die sinds september de onmogelijke taak op zich nam Opzij-boegbeeld Cisca Dresselhuys – het gezicht van de vrouwenemancipatie en hoofdredacteur sinds mensenheugenis – op te volgen. Hoewel, Van der Linden zelf lijkt weinig moeite te hebben met de erfenis.

In het novembernummer liet de nieuwe hoofdredacteur al zien dat ze een spraakmakende blad kan maken. ‘Au!’, stond op de cover naast een jonge vrouw in uitdagend ondergoed. ‘Jonge vrouwen lijden aan een seksuele burnout.’ Volgens het bijbehorende artikel zouden artsen steeds meer meisjes zien die ‘kapotgeneukt’ zijn door totaal gebrek aan aandacht voor vrouwelijk genot tijdens de seks.

Rob van Vuure – creatief directeur bij tijdschriftenuitgeverij Sanoma, vanwege zijn kennis van zaken ook bekend als ‘bladendokter’ – ziet daarin het bewijs dat de toon van Opzij met het aantreden van Van der Linden weer agressiever is geworden: ‘Ik heb het gevoel dat ik als man van alles de schuld krijg.’

Feministische meetlat
De nieuwe hoofdredacteur laat zich daar niet door afschrikken en gaat haar eigen gang. De feministische meetlat – de rubriek waarin Cisca Dresselhuys machtige mannen een cijfer gaf voor hun emancipatoire capaciteiten – verdween uit het tijdschrift. In april werd in gezamenlijk overleg besloten te stoppen met de rubriek, toen Dresselhuys met pensioen ging. Dresselhuys wilde zelf wel doorgaan met de interviews, maar het besluit lag vast. Blijkbaar kon niet gewacht worden tot het moment dat het hele blad zou worden vernieuwd.

CV
1970 - geboren in Nieuw-Lekkerland, Zuid-Holland
1982 - 1988 atheneum, daarna havo aan de Reformatorische Scholengemeenschap Guido de Bres, Rotterdam
1988 - 1992 Christelijke School voor Journalistiek, Amersfoort
1992 - 1993 redacteur Nieuw Israëlietisch Weekblad
1992 - 1994 redacteur De ronde van Witteman, VARA
1994 - 1996 redacteur RTL Nieuws
1996 - 1998 presentatrice Vijf in het Land, RTL5
1998 - 2001 freelance correspondent in New York voor onder meer Twee Vandaag, SBS6 en Net 5
2001 - 2004 freelance presentator AT5, RTV NH
2002 - 2007 hoofdredacteur BLVD
2005 - 2008 presentator BNR en Het Gesprek
2008 - heden hoofdredacteur Opzij

Margriet van der Linden woont samen met haar vriendin in Amsterdam.

]]>

‘Ik kan me voorstellen dat je stopt met de meetlat’, zegt Van Vuure, ‘het tijdperk Cisca is afgelopen. Maar er moet wel iets geweldigs voor in de plaats komen. De gerestylede Opzij wordt het visitekaartje van Van der Linden, daar kunnen we pas iets over zeggen als het blad er morgen ligt.’

Van der Linden zelf: ‘Na 15 jaar was het tijd voor iets anders. Meer is het niet.’ Over de opvolging van zo’n illustere voorganger en de erfenis die daar eventueel bij hoort, zegt ze laconiek: ‘Tja, je volgt wel iemand op, dat is een hele eer. Maar het is ook tijd voor een stap in de toekomst. Dat is gewoon nodig.’

Bekrompenheid
Margriet van der Linden groeide op in een streng gereformeerd gezin in Ridderkerk. Al op jonge leeftijd wist ze dat ze de journalistiek in wilde. Ze associeerde dat beroep met reizen, de wereld zien. En dat betekende voor haar dat ze zich zou kunnen ontworstelen aan de bekrompenheid en geslotenheid van de gelovige omgeving van haar jeugd.

Dat is gelukt, want Van der Linden zegt geen contact meer te hebben met mensen van vroeger. ‘Dat is zo’n andere wereld. Alles draait er om geloof en kerk en de Bijbel – dat paste in al zijn beperkingen niet bij mij.’ Ook haar homoseksualiteit was daar moeilijk mee te rijmen. Daarover zei ze eerder in HP/De Tijd: ‘Als je opgroeit in een zwaar hervormd gezin en je komt erachter dat je op meisjes valt, kun je besluiten toch met die jeugdvriend te trouwen, vier kinderen te krijgen en te bidden tot het overgaat. Dat heb ik niet gedaan.’

Met haar jongste broer, die predikant is geworden in de Hersteld Hervormde Kerk in het Zuid-Hollandse Stellendam heeft ze nog wel met enige regelmaat contact. ‘Ik ben trots op hem. Hij heeft net als ik een bijzondere positie. Ik weet dat je in zo’n gemeente af en toe op eieren moet lopen. Wat dat betreft hebben we raakvlakken. ’

Haar broer heeft geen behoefte veel te zeggen over de nieuwe aanstelling van zijn oudere zus. ‘Gezien mijn achtergrond zeg ik liever niks over haar. Zij heeft haar werk, ik heb mijn werk. Dat respecteren we van elkaar.’

Carrière
Na de havo op een ‘refo-school’ in Rotterdam, waar ze zich totaal niet thuis voelde, en de opleiding journalistiek aan de Evangelische Hogeschool in Amersfoort, maakte Van der Linden snel carrière op zo’n beetje alle terreinen van de journalistiek. Ze begon bij de televisie (achter de schermen bij bijvoorbeeld NOVA en Ronde van Witteman, later voor de camera bij Vijf in het Land), werd correspondent in de Verenigde Staten, schreef columns voor tijdschriften en dagbladen en presenteerde programma’s op de radio. Ze was hoofdredacteur van tijdschrift BLVD, presenteerde bij de kabeltelevisiezender Het Gesprek.

Collega-journalisten roemen veelal dezelfde kwaliteiten van Van der Linden. Ze noemen haar een sterke, intelligente vrouw, die snel mensen voor zich kan innemen. En iedereen prijst haar gevoel voor humor.

Presentator en journalist Paul Witteman zag in 1993 een intelligente en ambitieuze vrouw met een scherp oog voor echtheid en onechtheid, én de ambitie om ooit de baas te worden.

Witteman: ‘Je kon zien dat ze niet de rest van haar leven onder een ander persoon bleef werken. Dat zie je aan de manier waarop iemand kijkt als je een opdracht geeft. Zo van: ik ga heus wel uitvoeren wat je vraagt, maar later, als ik zelf de baas ben, doe ik het heel anders.’

Zitvlees
In relatief korte tijd maakte ze een indrukwekkend aantal carrièrestappen en had vele werkgevers. Heeft Van der Linden misschien te weinig zitvlees om het ergens lang vol te houden? Onzin, zegt ze zelf. ‘Dat vraag je toch ook niet aan een man? Als die zo’n gevarieerd cv laat zien, dan steekt iedereen z’n duimen in de lucht. Bovendien: bij BLVD heb ik vijf jaar gezeten.’

Maar daar ging het, toen ze in 2002 eenmaal de baas werd van het blad, wel mis. Het tijdschrift ging failliet vanwege een gebrek aan advertenties.

Twee oud-redacteuren van BLVD, die liever niet met hun naam in de krant willen, vinden het helemaal niet gek, dat het blad failliet ging. Volgens hen ging Van der Linden, zodra ze hoofdredacteur werd, op haar eigen houtje het hele blad veranderen. ‘Zonder overleg veranderde ze de formule en stijl. We maakten tot die tijd een blad voor jonge, hippe vrouwen, maar zodra Van der Linden aan het roer stond, veranderde dat in de vrouw van 35. Zij kwam met vrouwenthema’s die veel te serieus waren voor BLVD, en daar was geen discussie over mogelijk. Ze wilde van BLVD een soort jonge Opzij maken, maar dat werkte helemaal niet.’

Maar Eugen van de Pas, eertijds de uitgever van BLVD, neemt het voor haar op. Het faillissement is niet de schuld van Van der Linden, zegt hij. ‘Ik was de uitgever, dus je moet het mij aanrekenen. Het lag zeker niet aan haar inzet. Ze is een sterke, eigengereide persoonlijkheid. Ze kon zelfstandig werken en was journalistiek sterk.’

Dat het faillissement van BLVD het imago van Van der Linden weinig kwaad heeft gedaan, blijkt eind 2007, als haar wordt gevraagd na 27 jaar Cisca Dresselhuys op te volgen. Terwijl heel medialand nog speculeert wie o wie Dresselhuys’ positie overneemt, weet Van der Linden al lang dat zij het gaat worden.

Misstanden
Opzij-oprichters Hedy d’Ancona en Wim Hora Adema dachten in 1968 nog dat ze binnen een jaar de misstanden rond de positie van de vrouw aan de kaak konden stellen. Dat pakte anders uit. ‘We zijn nog lang niet klaar met schrijven over de emancipatie van de vrouw’, zegt Van der Linden. ‘Kijk bijvoorbeeld naar de verdeling van werk en zorg, en naar het geringe aantal vrouwen op topfuncties.’

Maar het moet wel anders. De vrouwelijke opinie moet in de nieuwe Opzij volgens haar op een meer diverse, meer humorvolle manier worden opgediend. ‘Jonge vrouwen hebben geen behoefte aan de opgeheven vinger.’

Waarom zou Van der Linden de nieuwe generatie feministen kunnen aanspreken? Anke Revenberg, de nieuwe art-director van Opzij: ‘Ze is creatief en grappig. Ze denkt groot. Ze kan goed naar buiten treden, dat hebben we nu nodig. Dresselhuys was veel meer uitgesproken over wat het feminisme is en wie daar bij mag horen. Margriet zegt: er is voor iedereen ruimte, alle meningen mogen aan bod komen. Dus óók de mening van een moslima met een hoofddoek.’

Wie hoofdredacteur wordt van feministisch maandblad Opzij, ontdekt onherroepelijk dat ‘het feminisme’ en ‘de emancipatie van de vrouw’ vijandige reacties oproepen. Mannen én vrouwen reageren fel, zodra deze onderwerpen ter sprake komen. ‘Die vijandigheid hoort blijkbaar bij de tak van sport’, zegt Van der Linden nu laconiek.

Piepers
Volgens goede vriendin Mercedes Groot Scholten (hoofd voorlichting bij de Amsterdamse rechtbank) was het een hele eer voor Van der Linden om gevraagd te worden voor Opzij. ‘Zij wil dat wel worden: het nieuwe boegbeeld van het feminisme. Ze is niet bang voor zo’n positie. Laat ik het zo zeggen: ze zit niet graag thuis de piepers te jassen.’

Is ze gevoelig voor de status en glamour van het vak? ‘Nee’, zegt Groot Scholten, ‘het gaat haar niet om een plek in de schijnwerpers, ik zie haar bijvoorbeeld ook zo als staatssecretaris voor emancipatiezaken. Als ze maar de regie in handen kan houden.’

Zelf zegt Van der Linden daarover: ‘Het gaat niet om mij, maar ik ben nu eenmaal het uithangbord. De buitenwereld moet wel weten: daar zit nu iemand anders.’

Margriet van der Linde (Guus Dubbelman / de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.