Marcouch vliegt uit de bocht

Subsidiëren van salafisten is krankjorum.

Marcouch weer in de bocht. Met zijn opmerkingen over bloeiende moslimgemeenschappen en subsidie voor salafisten, oogstte de PvdA-bestuurder een stortvloed aan kritiek: wolf in schaapskleren die zijn kans afwacht een islamitisch kalifaat te stichten.

Religieuze stokpaardjes
Eerder denk ik dat Marcouch met zijn religieuze stokpaardjes de grip op de materie kwijtraakt. Met alle gevolgen van dien. Hij mag dan wel vanuit democratisch elan alle stromingen binnen de islam willen stimuleren, in de praktijk kan zulke vrijzinnigheid ontaarden in florerend fundamentalisme.

Zie dat vervolgens maar terug te draaien.

Experimenten met salafisten als bruggenbouwers zijn krankjorum, zeker in het Nederland van nu. We weten inmiddels aan wiens kant dit christelijke kabinet staat, Balkenende en Hirsch Ballin voorop. Gregorius Nekschot is zijn leven niet zeker, omdat de overheid zijn humor niet blieft, terwijl Suhayab Salaam onbelemmerd zijn ‘kenniskaart Kassier’ rondstuurt met de oproep aan moslims ontslag te nemen in zaken waar alcohol wordt verkocht. Religieuze extremisten zijn in Nederland ietsje meer gelijk voor de wet dan de rest.

Capitulatie
Het probleem met Marcouch is niet zozeer zijn al dan niet vermeende dubbele agenda, maar de politieke context van onverdraagzaamheid jegens islamcritici en capitulatie voor radicale moslims waarbinnen hij opereert.

Zinniger dan Marcouch’ integriteit bevragen, is nagaan waarom hij zoveel wantrouwen opwekt. Neem zijn uitspraak over een ‘bloeiende moslimgemeenschap’ in Nieuw West. Plots rees het doembeeld op van een islamistische vrijstaat vol jihadisten en haatimams. Niet ondenkbaar, maar ook weer geen acute dreiging.

Dat men daarbij niet denkt aan verzorgde wijken met moslims die het goed doen – mag een stadsdeelvoorzitter een beetje dromen? – komt vooral door de verwarrende (politieke) visies op moslimgemeenschappen die circuleren.

Onwenselijk
Segregatie is onwenselijk, maar bestaat wel, terwijl het aantal moslims groeit. Wat voor wijken krijg je dan? Balkenende mocht dan de neus optrekken bij de statistische groeicurve uit Fitna, een antwoord op die demografische ontwikkeling heeft hij niet.

Na vier kabinetten kan hij niet bogen op succesvol spreidingsbeleid, noch is het gelukt achterstandwijken uit het slop te halen en de radicalisering tegen te gaan. Bidden dat alles vanzelf goed komt, om zich niet over islamzaken te hoeven uiten: ziehier de methode CDA.

Kans
Bij zoveel gebrek aan lef om als seculiere overheid op de groei van de islam in te gaan, grijpt de enkeling Ahmed Marcouch zijn kans. Hij durft wel, maar krijgt te weinig tegenwind als hij aan het experimenteren slaat vanuit zijn vrome religiositeit. Zijn fraaie opvattingen over aanpassing en participatie staan niet haaks op zijn promotie van orthodoxie.

Voor Marcouch is de scheiding van kerk en staat relatief en religie een politiek wondermiddel alsmede toetssteen van tolerantie – die hij aan subsidieverstrekking gelijkstelt. Fout.

Financieren
Dat je in een democratie vrij bent om salafist te zijn, betekent niet dat de overheid pas tolerant is als die dit salafisme financiert. De burgemeester van Amsterdam had moeten ingrijpen. Zo niet Job Cohen, die Marcouch ideologisch houvast bood in de Notitie Scheiding kerk en staat van het Amsterdamse college van B en W.

Daarin wordt inzake de islam gepleit voor de zogenaamde ‘compenserende neutraliteit’: dat houdt in dat de overheid gelijkheid tussen godsdiensten bevordert door ‘groepen die achterblijven extra te ondersteunen’. Nu kun je over de islam van alles zeggen, maar niet dat hij achterblijft. Die religie groeit en bloeit. Waarom dan zoveel religieuze glijmiddelen bij de Amsterdamse aanpak van radicalisering?

Bang
Het ziet er naar uit dat de particuliere geloofsopvattingen van Marcouch ongecorrigeerd gemeentelijke norm zijn geworden. Vermoedelijk denkt Marcouch hiermee de zaak ten goede te keren. Maar zijn oplossing ruikt te veel naar een voor-wat-hoort-watbeleid waarin een bange overheid fundamentalisten in het gareel denkt te houden door ze op hun wenken te bedienen.

Radicalisering op recept, om erger te voorkomen.

Het ruilprincipe is hetzelfde als in de Swat-vallei waar de Pakistaanse overheid de sharia toestaat als dat maar tot een staakt-het-vuren leidt. Overdreven? Ik herinner me Job Cohen die hoog van de toren blies tegen de critici van zijn handweigerende buurtcoach (februari 2008).

Wat was hij toen giftig op hen die vreesden dat religieuze onverdraagzaamheid onderdeel zou worden van de Amsterdamse politiek. Angstzaaiers waren ze. Toch gaat de discussie nu al over salafisme als panacee tegen segregatie. En we zitten nog jaren met Cohen opgescheept.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden