Marcouch: politiek negeert doorbraak in discussie islam

Politieke partijen haken niet in op debat van Marcouch met radicale imam Fawaz...

AMSTERDAM Een stroom reacties kreeg Ahmed Marcouch, stadsdeelvoorzitter van de Amsterdamse wijk Slotervaart, op zijn publieke confrontaties met de salafistische imam Fawaz Jneid van de Haagse As Soennah-moskee. Voor het eerst werd vanuit moslimkring, door het Samenwerkingsverband Marokkanen in Nederland (SMN), openlijk afstand genomen van de radicale imam. Dat is een historische doorbraak. ‘Maar de politiek laat het afweten’, stelt Marcouch (PvdA).

Politieke partijen haken niet in op het debat dat hij met Fawaz begon. Juist nu moet de fundamentele discussie over islam en democratie ‘worden doorgepakt’. Het gaat erom, zegt Marcouch, dat ‘moslims als moslims – met behoud van hun religieuze identiteit – integreren’. Of dat ze, in de visie van politieke salafisten, slechts een contract met Nederland hebben.

Integreren betekent aanpassen. Dat is, in de compromisloze ideologie van Fawaz, uitgesloten. Wie de vereiste baard afscheert, zich als werkende vrouw begeeft onder mannen, is een slechte moslim. Dat geldt voor Marcouch, want die vindt dat dergelijke ‘uiterlijke vormelijkheden’ ondergeschikt zijn aan goed burgerschap; dat werk, studie en politieke participatie prima samengaan met de islam.

Marcouch denkt dat de politiek zich stilhoudt uit heilig ontzag voor de scheiding tussen kerk en staat. ‘De scheiding van die instituten moet intact blijven, maar religie en staat gaan wel samen’, zegt hij. ‘Kijk naar het CDA en ChristenUnie.’ De PvdA’er constateert dat een kritisch debat over de rol van religie in de publieke ruimte niet van de grond komt. Toch is dat, gezien de moeizame nesteling van de islam in het Westen, hard nodig.

Zijn confrontatie met Fawaz moet niet beperkt blijven tot een clash tussen twee personen, zegt Marcouch, die de stem mist van andere imams. ‘Fawaz en ik vertegenwoordigen visies die frontaal botsen. Dat dat openlijk gebeurde, is uniek.’ Dat maakte hij ook op uit veel reacties uit moslimkring: je had het achter de schermen moeten uitvechten. ‘Het idee dat moslims broeders zijn, zit diep, het gevoel een islamitische eenheid te vormen, is bijna dictatoriaal. We mogen de discussie niet laten wegebben. We moeten laten zien dat moslims volstrekt andere opvattingen kunnen hebben en toch allen goede moslims kunnen zijn.’

SMN-voorzitter Fouad Sidali spreekt van een doorbraak. ‘Duidelijk wordt nu dat er radicale en liberale moslims bestaan.’ Volgens Sidali, die het niet altijd eens is met Marcouch, doet Fawaz hetzelfde als PVV-leider Wilders: ‘Polariseren en tweespalt zaaien’. ‘Daar mag je best tussen gaan zitten.’

Zowel Marcouch als Sidali noemt het debat ‘urgent’, door de groei van het salafisme. De AIVD meldde eind 2007 dat 20- tot 30 duizend jongeren zich aangetrokken voelen tot het salafisme en dat dat aantal in twee jaar is verdubbeld. Vooral gematigde moslims zijn slachtoffer van het politiek salafisme. Ze worden bedreigd en geïntimideerd. ‘De moslimmeerderheid wordt als het ware door de salafisten in gijzeling genomen’, aldus de dienst.

De strijd Marcouch-Fawaz weerspiegelt zich in talloze (soms autochtone) gezinnen. Marcouch en Sidali kennen verhalen van ouders die tandenknarsend toezien hoe hun kind in de ban raakt van ‘de zuivere islam’ en met werk of studie stopt omdat religie boven alles gaat. Het debat polderislam versus politiek salafisme moet op alle fronten, in de politiek en door moslims onderling, worden gevoerd, zeggen beiden. Zodat ouders zich uiteindelijk gesterkt voelen en het protest aandurven tegen radicale imams.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden