Marcel van Dam: 'Ik zou ook graag op Guy Verhofstadt stemmen'

Haye van der Heyden schreef een artikel over hoe goed het gaat met Nederland. Maar het gaat helemaal niet goed, zeker niet met Nederland.

Guy Verhofstadt. Beeld epa

Haye van der Heyden is een getalenteerd schrijver van televisieseries en toneelstukken en is ook in staat een makkelijk leesbaar artikel te schrijven over een aantal opvattingen die niet te verenigen zijn en die zeker niet zijn conclusie rechtvaardigen dat het goed gaat met Nederland en de wereld. Sterker nog: de manier van denken die door steeds meer succesvolle en hoogopgeleide mensen zoals Haye van der Heyden wordt beoefend, is er juist de oorzaak van dat het niet goed gaat, zeker niet met Nederland.

Het is namelijk een te makkelijke manier van denken. Het veronderstelt feiten en omstandigheden en maakt die los van iedere context en stoelt daar een aantal beweringen op. Ik geef een aantal voorbeelden. Haye heeft op Wilders gestemd omdat 'het gedachtegoed van deze politicus gediscrimineerd wordt. Net als de persoon. Hij vervult een duidelijke en nuttige rol in de loop der dingen en hem politiek of sociaal uitsluiten druist in tegen alle beginselen van het democratisch systeem'.

Wilders noch zijn gedachtegoed wordt gediscrimineerd. Het tegendeel is het geval. Geen enkele politicus in ons land krijgt zoveel aandacht, van geen enkele politicus wordt zoveel getolereerd. Hij is een graag geziene gast in vele televisieprogramma's waar vaak vergeefs op hem wordt gewacht, en hij wordt sociaal noch politiek uitgesloten. In tegendeel: hij heeft een zeer grote invloed op ons bestuur.

Pingpongtafel
Helaas heeft hij de meeste stemmen vergaard omdat hij een flink deel van de bevolking sociaal en politiek wil uitsluiten en het liefst het land uit wil zetten.

Volgende citaat: 'Niemand wil immers beweren dat het rechtvaardig is dat er meer belastinggeld gaat naar een criminele gevangene dan naar een hulpeloze bejaarde.' Ik wil dat beweren, hoewel ik het woord rechtvaardig zou willen vervangen door noodzakelijk. Haye zou ons moeten voorrekenen hoe dat anders zou moeten, tenzij hij wil beweren dat het niet nodig is mensen in de gevangenis te stoppen en tenzij hij werkelijk gelooft dat de hoge kosten van een gevangene worden veroorzaakt door een televisietoestel in de cel en een pingpongtafel in de recreatieruimte.

Haye is voor de doodstraf, zoals voor Anders Breivik en Robert M. Wat heeft het voor zin ze in leven te houden, zo vraagt hij retorisch. 'Het kost veel geld en dat hebben we hard nodig voor voornoemde bejaarden. Ik noem dat niet cynisch, maar praktisch.' Een onthutsend cynische redenering. In gesloten psychiatrische inrichtingen in Nederland zitten ongetwijfeld gewelddadige patiënten die alleen maar geen moordenaar zijn geworden omdat ze al waren opgesloten en bedwelmd. Wat heeft het voor zin die mensen in leven te houden? 'Het kost veel geld en dat hebben we hard nodig voor voornoemde bejaarden'? Trouwens, om praktisch te blijven, waarom moeten we al die hulpeloze bejaarden die veel geld kosten in leven houden?

Haye van der Heyden voelt zich thuis in een wereld van globalisering en in een verenigd Europa. Maar net als ik heeft hij van de negatieve gevolgen daarvan weinig te vrezen, in tegenstelling tot mensen met een lage opleiding en een laag inkomen. Om die kosmopolitische houding daarvan los te koppelen vind ik te makkelijk.

Wonderbaarlijk is hoe die opvatting te rijmen is met een stem op Wilders. Als het aan Geert zou liggen kwam er rap een eind aan het te weinig verenigde Europa van nu met desastreuze gevolgen voor de welvaart van ons land. Haye en ik zouden ook dat wel overleven, maar we zijn niet alleen op de wereld.

Riedels
Ik heb zondagavond met heel veel instemming geluisterd en gekeken naar Guy Verhofstadt, de vorige ( liberale) minister-president van België en met veel instemming de column daarover van Pieter Hilhorst gelezen. Verhofstadt is het prototype van een ongemakkelijke denker. Hij weet dat het bereiken en het behouden van welzijn, welvaart en rechtvaardigheid van dat soort denken afhankelijk is en dat het noodzakelijk is dit zo indringend en zo vaak mogelijk aan de kiezer voor te houden. Om te voorkomen dat die te makkelijk achter de makkelijke riedels van politici als Wilders aanlopen.

Net als Hilhorst zou ik graag op Verhofstadt stemmen bij Europese verkiezingen. Helaas mag dat niet. Haye van der Heyden schrijft: 'Ik stam uit een intellectueel gezin, maar heb die sfeer achter me gelaten.' Dat had hij niet moeten doen.

Marcel van Dam is socioloog en columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.