Marathon-man

De Japanse filmmaker Kiyoshi Kurosawa hoopt op een lange adem van zijn publiek - zijn bejubelde tv-serie Shokuzai haalde in een vijf uur durende versie de bioscoop.

'Het liefst zou ik iemand als Roman Polanski willen zijn', zegt de Japanse regisseur Kiyoshi Kurosawa aan het eind van het gesprek in een hotel in Amsterdam. 'Een filmmaker waarbij je nooit kan voorspellen hoe zijn volgende film eruit zal zien.'


Zelf werd Kurosawa (58) sinds zijn doorbraak in het Westen geruime tijd vooral als horrorregisseur bestempeld. Met Cure (1997) en Pulse (2001) was hij ruim tien jaar geleden een van de aanvoerders van een golf Japanse filmmakers die de wereld veroverde met hun doodenge suspense-/horrorfilms.


Het sterke familiedrama Tokyo Sonata (2008) maakte daar een eind aan - voor zover dat nog nodig was na eerdere films waarin hij schijnbaar achteloos genres met elkaar verbond. Kurosawa's onvoorspelbare ideaal kwam nogmaals dichterbij toen de Japanse kabelzender Wowow hem vroeg de roman Shokuzai van Kanae Minato, over vier 10-jarige meisjes die een jarenlang trauma oplopen na de dood van een leeftijdsgenootje, te bewerken tot een televisieserie.


Nog een verrassing: het filmfestival van Venetië besloot Shokuzai vorig jaar te vertonen. 'Voor mij werd het een film vanaf het moment dat het in de bioscoop werd vertoond', zegt de filmmaker. 'Het heeft de kwaliteit om daar tot zijn recht te komen.'


Het valt op dat zo'n serie de bioscoop haalt. Alfred Hitchcock zei ooit dat de lengte van een film in direct verband moet staan met de omvang van de menselijke blaas.


De bioscoopversie van Shokuzai is iets korter, u verwijderde enkele herhalende scènes, maar duurt alsnog bijna vijf uur. Gaat u Hitchcock het tegendeel bewijzen?

'Ik kan het niet negeren wanneer mensen een kleine behoefte hebben, dus een pauze is ergens wel nodig, maar ik hoop dat mensen dan zo ongeduldig zijn dat ze het liefst onmiddellijk weer terug de zaal in willen. Ik weet in ieder geval dat-ie het in Frankrijk sinds vorige maand heel goed doet. Het is daar iets heel bijzonders: vrijwel niemand zal in de bioscoop kijkervaring van vijf uur hebben gehad. Ik geloof daar wel in.'


Hoe verhoudt Shokuzai zich tot het huidige Japanse televisiedrama?

'Ik vind het moeilijk om mijzelf te vergelijken met anderen, maar binnen het Japanse tv-bestel is kabelzender Wowow een vreemde eend in de bijt. Het is heel ongebruikelijk om aan het begin van een serie een kind te laten vermoorden, dat vinden de adverteerders niet leuk. Dat Wowow dit wel doet geeft ze een avontuurlijk imago.'


Jane Campion, Hirokazu Kore-eda, Martin Scorsese en tal van andere filmmakers zijn recentelijk tv-drama gaan maken. Voelt u zich met hen verwant?

'Toen ik werd gevraagd voor Shokuzai was ik mij er niet van bewust dat er wereldwijd een dergelijke trend aan de gang is. Ik kende wel voorbeelden uit het verleden, zoals Twin Peaks van David Lynch. Het is vooral een boeiende en nuttige ervaring geweest. Ik moest veel werk in een heel korte tijd verzetten - binnen twee maanden moest alles af zijn - maar het voordeel was dat ik thema's als schuld en boete via mijn vijf verschillende hoofdpersonages als een caleidoscoop kan uitdiepen.'


Tv is meer aan regels gebonden dan film. U noemde de invloed van adverteerders al. Meestal ligt ook de lengte van een aflevering wel vast. Tot waar reikte uw vrijheid bij het maken van Shokuzai?

'Eigenlijk werd mij de volledige vrijheid gegeven om te schrijven wat ik wilde. Het enige verzoek was of ik de eerste en laatste aflevering langer wilde maken dan de middelste drie. De precieze lengte mocht ik zelf bepalen, heel merkwaardig eigenlijk. Het was zoals bij film - en misschien nog wel een beetje vrijer.'


Waar ligt dat aan?

'Een betaalkanaal heeft een vast publiek, dat werkt heel geruststellend. Je weet van tevoren dat mensen je werk bekijken. Het publiek van Wowow is heel trouw, wat je ook doet. Bij een film vraag ik mij altijd af of er wel een publiek voor is; daarbij vergeleken was dit een bevrijdende ervaring.'


U diept de wraak- en schuldgevoe- lens van uw personages tot op de bodem uit. Wat moet een Nederlandse kijker weten van de Japanse cultuur om meer uit de onderwerpen te halen die u behandelt?

'Ik sprak iemand die het moeilijk kon geloven dat vier meisjes op hun 10de een traumatische ervaring opdoen - ze zien de moordenaar van hun vriendin maar vergeten zijn gezicht - waarna ze dat schuldgevoel als straf tot hun 25ste met zich meedragen. De achterliggende gedachte is interessant: in het Westen is er een duidelijk moment waarop kinderen volwassen worden. Vanaf dan kunnen ze verantwoordelijkheid en schuldbesef gaan dragen. Dat scherpe onderscheid bestaat in Japan niet. Ik kan mij voorstellen dat het vreemd over komt, maar voor mij is het heel natuurlijk.'


FAMILIE VAN?


HEEL ZELDEN WORDT KIYOSHI KUROSAWA NOG GEVRAAGD OF HIJ FAMILIE IS VAN DIE ANDERE FILMENDE KUROSAWA, AKIRA, MAKER VAN KLASSIEKERS ALS RASHOMON EN SEVEN SAMURAI. 'IK HEB HET NOOIT BEZWAARLIJK GEVONDEN. HET IS EEN VEELVOORKOMENDE NAAM IN JAPAN EN MIJN VOORDEEL IS DAT MENSEN HEM SINDS HET BEGIN VAN MIJN CARRIèRE EENVOUDIG ONTHIELDEN.' (HET ANTWOORD IS DUS NEE.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.