Analyse

Mansveld krijgt iets meer tijd, maar nauwelijks lucht

Analyse ProRail-debat

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur overleefde dinsdagnacht een motie van wantrouwen over haar greep op spoorbeheerder ProRail. Maar daarmee zijn haar problemen niet voorbij. De motie van de PVV kreeg alleen van die partij steun, hoewel de SP hem graag had gesteund. Daar wacht die partij mee, want het debat van dinsdag over de financiële en organisatorische problemen bij ProRail, is nog lang niet voorbij.

Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur en Milieu) tijdens het debat over ProRail. Beeld ANP

Dat is het gevolg van een ingreep van D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven. Na een kribbig begin van het ProRail-debat waarin Mansveld zich aanvankelijk onbuigzaam opstelde, leek het gevaar voor de positie van de staatssecretaris te luwen toen ze enigszins deemoedig de Kamer tegemoet kwam en allerhande toezeggingen deed. Vooral dat ze nóg meer en nóg strakker bovenop ProRail zou gaan zitten.

Maar enkele uren later bracht Mansveld de Kamer in verwarring door te claimen dat ze niet alles van wat er bij ProRail omgaat, hoeft te weten. Doelt de staatssecretaris hier op het verleden?, wilde de oppositie weten. Nee. Mansveld maakte duidelijk dat ze zowel in verleden als heden niet op de hoogte wil zijn van alle interne aangelegenheden bij ProRail.

Uitstelformule

Daarmee was de staatssecretaris wat de oppositie betrof weer terug bij af. Want voor SP, CDA, PVV en D66 draait het daar om: heeft Mansveld de touwtjes van ProRail nog wel stevig in handen? Voor de PPV is het antwoord daarop ondubbelzinnig: nee.

De andere partijen begonnen weer aan Mansveld te twijfelen. Temeer omdat ze geen bevredigende onderbouwing kon geven van het bedrag van 475 miljoen euro dat ProRail tussen 2018 en 2028 tekort zou komen voor spooronderhoud en beheer. Toen bedacht D66 een uitstelformule.

Mansveld moet de nog openstaande vragen schriftelijk beantwoorden, ze moet het verslag van de laatste aandeelhoudersvergadering openbaren - de staat is via een tussenorganisatie enig aandeelhouder van ProRail - en Mansveld moest akkoord gaan met een onafhankelijk onderzoek naar de financiën van ProRail. Van de Algemene Rekenkamer bijvoorbeeld. De staatssecretaris heeft tot eind oktober om te leveren, dan moet ze opnieuw verschijnen in de Kamer. Mansveld ging met tegenzin akkoord. Door de timing van de voortzetting van het dinsdag afgebroken debat, dreigt voor haar een schadelijk scenario. Tot dat debat verdergaat, bungelt ze. Tijdens dat debat gaat het straks weer om haar positie en om de vraag of zij de juiste bewindspersoon is voor het spoordossier.

Politieke draaikolk

Wat erger lijkt: dat wordt versterkt door een ander debat dat rond diezelfde tijd kan gaan plaatsvinden: het Grote Fyra-debat. De parlementaire enquêtecommissie die onderzoek deed naar het debacle rond de hogesnelheidstreinen - de moeder aller infrastructurele mislukkingen - komt dit najaar met haar bevindingen. Die zullen naar verwachting niet mals zijn en neerdalen op de bewindspersoon die nu verantwoordelijk is voor het spoor: Wilma Mansveld. Zij nam het finale besluit om de ramptreinen, toen daar de stukken vanaf vlogen, uit de dienstregeling te halen. Iemand moet nu eenmaal de politieke verantwoordelijkheid voor de Fyra nemen, ook al heeft Mansveld er niet zo heel veel invloed op gehad. Haar pech is dat ze mogelijk wekenlang het gezicht zal zijn van alle problemen op het spoor.

ProRail en Fyra - het is een combinatie die snel kan leiden tot een levensgevaarlijke politieke draaikolk. De Kamer heeft Mansveld dinsdagnacht weliswaar iets meer tijd gegeven, maar nauwelijks meer lucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.