Mannenlust en vrouwenspijt

Bewering:

'Spijt over seks is evolutionair bepaald'


Oordeel:

Tuurlijk, dat was al zo bij Australopithecus


Wie kent het niet, die wroeging de volgende ochtend: 'Was ik nu toch maar alleen naar huis gegaan.' Of integendeel: 'Was ik nu toch maar niet alleen naar huis gegaan.' Vrouwen kennen het eerste berouw waarschijnlijk beter, mannen het tweede. En dat is heel logisch want, zo stelt een zevental Amerikaanse psychologen in het jongste nummer van de Archives of Sexual Behavior, evolutionair gezien zijn de kosten van reproductie voor een vrouw veel hoger dan voor een man. Die kosten moet je je als vrouw natuurlijk niet achteloos op de hals halen tijdens een terloops avontuurtje. Mannen daarentegen moeten geen kans op het doorgeven van hun genen laten lopen. 'De psychologie van seksuele spijt is gevormd door al sinds de oertijd bestaande verschillen in selectiedruk tussen de geslachten,' noemen de psychologen het. De wereld zit, in ieder geval voor evolutionair-psycholoog Andrew Galperin en zijn zes (mannelijke) kornuiten, eenvoudig in elkaar.


Om hun hypothese te toetsen ontwierpen de psychologen drie experimenten. Eerst ondervroegen ze 200 studenten (gemiddelde leeftijd 19,7 jaar) waarvan ze meer spijt zouden hebben: het weigeren of het meenemen van een onenightstand. Dat ging goed: meisjes meer van het meenemen, jongens meer van het weigeren.


Voor het volgende experiment wendden de onderzoekers zich tot het internet, waar ze via Craigslist de antwoorden van 395 mannen en vrouwen (gemiddelde leeftijd 35,8 jaar) verzamelden. Daar kwam een onduidelijke lijst uit. Vrouwen betreurden vooral hun maagdelijkheid 'aan de verkeerde partner te hebben verloren', mannen dat ze te verlegen waren geweest. Zowel mannen (18 procent) als vrouwen (23 procent) hadden veel spijt van overspel. Dat past niet helemaal in de theorie, maar de onderzoekers opperen dat het komt doordat 'ontdekte ontrouw voor beide geslachten buitengewoon hoge kosten met zich meebrengt, waaronder de kans op het verbreken van de relatie (Betzig, 1989)'. De meeste respondenten hadden spijt hoewel hun overspel niet was ontdekt.


Vervolgens drong tot de onderzoekers door dat vrouwen misschien vaker spijt over hun onenightstands meldden omdat ze vaker onenightstands hadden, dus gingen ze opnieuw het internet op, nu met een advertentie voor een 'Stress, sex and success survey' op msnbc.com. Hierop reageerden 24.230 mensen. Evenveel mannen als vrouwen, 56 procent, hadden ervaring met een losse wip, maar mannen meldden vaker dan vrouwen dat ze wel eens een kans hadden laten lopen. Ook dat klopt niet met de theorie, maar alweer is het volgens de onderzoekers evolutionair prima te verklaren: mannen denken al snel dat vrouwen in hen geïnteresseerd zijn (Haselton & Buss, 2000).


Voor de rest kwam eruit wat eruit moest komen. Van de ervaringsdeskundige vrouwen had 46 procent spijt van hun meest recente onenightstand, van de mannen 23 procent. Van de vrouwen had 16 procent spijt niet van een gelegenheid gebruik te hebben gemaakt, van de mannen 43 procent. Onder lesbiennes was het berouw beduidend minder - logisch, volgens de onderzoekers, want 'zij maken zich geen zorgen over zwangerschap'.


Dat is wat selectiedruk vermag. Het was apenonderzoekers al zo vaak opgevallen. Bij bonobo's en gibbons zie je de vrouwtjes ook veel vaker spijtig in de boom hangen dan de mannetjes. Vrouwelijke fossiele resten van Australopithecus worden veel vaker in een donker hoekje van de grot gevonden dan mannelijke.


Er valt zeker iets voor te zeggen Amerikanen te beschouwen als de beste representanten van onze voorouders uit de oertijd, maar voor het overige geven de onderzoekers wel erg weinig blijk van cultureel inzicht. Zou het niet kunnen dat het verschil elders op de wereld heel anders ligt? Dat vrouwen in onze samenleving al snel horen en ervaren dat hun onenightstands anders worden bekeken dan die van mannen? Dat het verschil, je gelooft het niet, sociaal bepaald is?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden