Mannen van Molière zijn pathetische tobbers

De misantroop..

Oostkapelle Is het een goed idee om een tragikomedie van Molière over decadentie en onoprechtheid te spelen in en rond een classicistische villa in een Zeeuws bos? Ja, een gouden idee zelfs, mits je die villa optimaal gebruikt. In de voorstelling De Misantroop waarmee dinsdagavond de tiende editie van het Zeeland Nazomer Festival werd geopend, is dat gebruik echter minimaal.

Villa Overduin is een imposant decorstuk, maar alleen in de enorme hal wordt af en toe een dansje gemaakt en raken de hoofden op hol. Het stuk wordt gespeeld in de tuinachtige omgeving voor het huis, mooi vormgegeven met loungebanken van nep-buxushaag.

Locatietheater – het ZNF ontleent er zijn status en belang aan, en terecht. Al tien jaar heeft de groeiende schare bezoekers mosselbanken en sluizen, graanschuren en kerken, waterhoofden en akkers bezocht. Theater over watersnoodramp, onverwerkt oorlogsleed en dwingende religie worden ook in Zeeland gespeeld.

Voor de opening van deze jubileumeditie koos men dus Molières De Misantroop, ook wel De Mensenhater genoemd. Een felle satire over hypocrisie en opportunisme, gegroepeerd rond hoofdpersoon Alceste, een onaardige mopperkont met een nobel hart. Zo’n man die eigenlijk niet geschikt is voor een oppervlakkig leven, maar daar toch mee moet omgaan. ‘Ik haat in het algemeen, en elk mens in het bijzonder’, is zijn adagium.

Molière’s stuk is een aanklacht tegen decadent gedrag in adellijke en politieke kringen, een pamflet ook tegen de zelfzuchtige bourgeoisie. Het publiek moet zowel een afkeer van Alceste hebben als ook met hem meeleven, en hem in zijn rechtlijnigheid begrijpen. Dat lukt in deze Zeeuwse versie maar ten dele. De Vlaamse acteur Lucas Van den Eynde speelt hem, ondanks zijn voortreffelijke tekstbehandeling, eigenlijk te sympathiek, te charmant. Hij is te veel de man die erbij wil horen, en zijn liefde voor de jonge, lichtzinnige weduwe Célimène (Pauline Greidanus) is hier hoofdzaak en niet een naargeestige afleiding. Zo wordt het stuk eerder een grappige liefdeskomedie dan een harde aanklacht.

De wankelmoedigheid van deze opvoering ligt vooral aan de regie van Antoine Uitdehaag, die niet goed heeft weten te kiezen. Enerzijds is zijn Misantroop een leuk blijspel met eigentijdse elementen als laptops, golfsticks en gsm’s waarin hippe jongelui op scooters over het toneel razen. Beetje muziek van Caro Emerald erbij, een stukje Prince (met bijbehorende discodansjes) en je hebt een fijne, toegankelijke zomeravondvoorstelling.

Maar Uitdehaag wil het publiek ook iets van de onderliggende tragiek meegeven, waarin seks en eigenbelang prevaleren. Daarin slaagt hij maar zeer ten dele, simpelweg omdat het niet lukt, met de (mannelijke) onwil tot communiceren mee te gaan.

In deze voorstelling zijn de vrouwen, en de actrices, sowieso superieur. Naast hen zijn de mannen pathetische tobbers, neuroten en praalhansen. Pauline Greidanus laat als de jonge weduwe mooi wisselende gemoedsstemmingen zien, Wendell Jaspers is een grappig naïef wicht en vooral Chris Thys is prachtig in de rol van rijpere en zogenaamd zedige vrouw.

Thys toont met gelaagd spel in haar eentje waar het Molière om te doen is: de ontmaskering van valse vleierij. Thys en Greidanus zorgen samen ook voor het hoogtepunt van de voorstelling: een virtuoos verbaal gevecht om wie de valste is.

Zeggen waar het op staat, ook al kost dat vriendschappen en aanzien – daar is het Molière om te doen. Niet altijd leuk, maar het moet. Daarom dus: deze Misantroop is hooguit aardig, maar niet goed genoeg.

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden