Mannen steeds vaker lager opgeleid dan ouders

AMSTERDAM - Mannen zijn steeds vaker lager opgeleid dan hun ouders. Een op de vijf mannen die nu tussen de 25 en 40 jaar zijn heeft een lagere opleiding dan zijn ouders. In de generaties daarvoor was dat nog het geval bij een op de tien mannen.

Dat is een van de conclusies in enkele rapporten van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO), die woensdag werden uitgebracht. Deze vormen de basis voor een advies aan het kabinet volgend jaar.

De verklaring hiervoor is eenvoudig. Hoger dan universiteit is onmogelijk, zeggen de onderzoekers Jochem Tolsma en Maarten Wolbers in de krant. 'Het plafond is bereikt', zegt Wolbers. 'Je kunt op een gegeven moment niet meer stijgen, alleen nog dalen.' Bij vrouwen is nog geen sprake van sociale daling. Die zijn nog bezig met een inhaalslag.

Verborgen talent
Jaren is het beleid erop gericht geweest dat 'verborgen talent' een goede kans krijgt. Daardoor kregen ook kinderen uit arbeidersmilieus de kans om te studeren. Daarom werd ook aangenomen dat kinderen het beter krijgen dan hun ouders. Al langer werd gedacht dat niet iedere volgende generatie het beter krijgt, daar zijn nu cijfers bij.

Dat de mannen minder hoog zijn opgeleid is ook terug te zien in hun werk. Het verlies wordt echter doorgaans gecompenseerd doordat beide partners tegenwoordig vaak werken en de ouders bereid zijn bij te springen, bijvoorbeeld bij het kopen van een huis.

Autochtone mannen
De dalers zitten voornamelijk onder autochtone mannen. Bij allochtonen is de eerste generatie die naar Nederland komt vaker lager opgeleid en zit er dus meer rek in voor de volgende generaties.

De sociologen vermoeden dat gezinnen die al langer in de toplaag vertoeven beter in staat zijn op dat niveau te blijven. 'Kinderen uit van oorsprong lagere milieus hebben wellicht minder sociale en culturele hulpbronnen om op hetzelfde opleidingsniveau te blijven als hun ouders', stelt Wolbers.

Vrouwen beter
Mannen en vrouwen samen zijn gemiddeld juist steeds beter opgeleid. Van de mannen en vrouwen die tussen 1970 en 1984 ter wereld kwamen, heeft respectievelijk 38 en 35 procent een HBO- of WO-opleiding genoten.

De RMO concludeert daarnaast dat de sociale ongelijkheid wat betreft wonen stijgt. Het hebben van een koophuis wordt een voorrecht voor kinderen van ouders met een eigen huis. Verder signaleert de RMO dat extreem overgewicht steeds 'exclusiever voorkomt' bij lager opgeleiden.

'Nederland leek lange tijd op weg naar een open samenleving waar sociale herkomst minder belangrijk werd en de ongelijkheid tussen hoger en lager opgeleiden afnam. Dit onderzoek laat zien dat dit zeker niet voor alle sociale terreinen het geval is', aldus de RMO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden