Manifestatie Kick Out Zwarte Piet in Den Haag verloopt rustig: ‘Het lijkt hier veilig, maar we worden omringd door hooligans’

Vooraf werd gevreesd voor geweld, maar de manifestatie van Kick Out Zwarte Piet in Den Haag is rustig verlopen. De activisten konden echter niet langs de route van de intocht van Sinterklaas demonstreren, omdat de politie de veiligheid niet kon garanderen. Daarom organiseerde Kick Out Zwarte Piet een manifestatie op een geïsoleerd en makkelijk te beveiligen stukje grond bij het Malieveld. ‘Ons fundamenteel grondrecht om te demonstreren is geschonden.’

Demonstratie van Kick Out Zwarte Piet op het Malieveld Den Haag.Beeld John van Hamond / de Volkskrant

‘Welkom bij Kick Out Zwarte Piet-Tours. We gaan er een mooie strijdbare reis van maken’, zegt Mitchell Esajas, voorman van Kick Out Zwarte Piet door de microfoon van de bus die van Amsterdam naar Den Haag rijdt. ‘Ik ben blij dat jullie er zijn, dat we met een volle bus uit vertrekken, ondanks de dreigingen.’

De activisten tegen Zwarte Piet zijn gemotiveerd, maar ook een beetje bezorgd. Aan doodsbedreigingen via Facebook zijn ze gewend, maar vorige week vrijdag vielen pro-Pieten de zaal aan waar Kick Out Zwarte Piet vergaderde. Esmeralda Libert (38), ondernemer en werknemer in de zorg was erbij: ‘Opeens hoorden we een dof geluid, alsof er geschoten werd. Toen werd er glas ingeslagen. Er was paniek in de zaal. Gelukkig zijn ze niet binnengekomen’, zegt ze. De aanval heeft er flink ingehakt. Het ondenkbare is denkbaar geworden, zeggen activisten. Er hadden doden kunnen vallen om Zwarte Piet. ‘Vanochtend dacht ik: stel je voor dat de hooligans zuur bij zich hebben’, zegt een jongen.

Spirit

Het geweld motiveert ook. ‘Onze auto’s zijn kapot geslagen, maar onze spirit niet’, zegt Mitchell Esajas, als de bus Den Haag nadert. ‘We hebben gehoord dat hooligans zich verzamelen. Ze zijn niet te onderschatten, ze schuwen geen geweld tegen mooie mensen als jullie.’

Voor Den Haag duiken motoragenten op, die de bus escorteren naar de Laan van Reagan en Gorbatsjov, waar de manifestatie tegen Zwarte Piet zal plaats vinden. Een hele verandering, zegt Esajas, in het verleden werd Kick Out Zwarte Piet alleen maar tegen gewerkt door de politie.

Demonstratie van Kick Out Zwarte Piet op het Malieveld Den Haag.Beeld John van Hamond / de Volkskrant

De bus arriveert in Den Haag. Aan weerszijden geëscorteerd door politieagenten lopen de demonstranten naar een smalle strook grond tussen de Koningskade en de Prinsessegracht. Midden in Den Haag, maar toch geïsoleerd, aan alle kanten beveiligd door de politie.

De demonstranten scanderen:

Weg met Zwarte Piet!

Donder op Zwarte Piet!

No more Blackface!

Stop met Blackface!

De politie schat dat er ongeveer zevenhonderd anti-Pietbetogers naar Den Haag zijn gekomen. ‘Het doet pijn om hier te staan’, zegt Mariam el Maslouhi van Kick Out Zwarte Piet in Den Haag. De activisten hadden zichtbaar en hoorbaar langs de route willen staan, om hun standpunt aan het brede publiek duidelijk te maken. De veiligheidsrisico’s waren onverantwoord. ‘Ons fundamenteel grondrecht om te demonstreren is geschonden’, zegt Mitchell Esajas.

Rutte

In zijn toespraak verwijt Esajas premier Rutte dat hij stil bleef, toen Kick Out Zwarte Piet vorige week werd aangevallen door ‘hooligans en geradicaliseerde pro-Pieten’. ‘Wie stil blijft, stemt toe. Terwijl Rutte wel meteen een grote mond opzette toen het Amsterdams Museum de term Gouden Eeuw wilde vervangen door 17de eeuw.’

Kick Out Zwarte Piet had een petitie willen deponeren bij de Tweede Kamer. Ook dat was volgens de politie onverantwoord. Esajas: ‘Daarom eist Kick Out Zwarte Piet voor 5 december een gesprek met Mark Rutte over institutioneel racisme, discriminatie op de arbeidsmarkt, ongelijkheid in het onderwijs, geweld van de politie en die afschuwelijke lelijke figuur van Zwarte Piet!’

Tijdens de manifestatie blijft het rustig. Even worden twee hooligans gesignaleerd, maar ze zijn snel weg. Langs de kade tegenover het manifestatieterrein zitten slechts nieuwsgierige brave burgers met hun boodschappentasjes.

Omringd

Na een kleine twee uur worden de meeste demonstranten naar het Centraal Station geëscorteerd door de politie. ‘Haal je buttons en stickers weg. Bedek je anti-Piet kleding. Het lijkt hier veilig, maar we worden omringd door hooligans’, zegt Mariam.

De delegatie uit Amsterdam wordt door de politie naar de bus begeleid. Een motoragent brengt de bus naar de snelweg. De activisten zijn opgelucht omdat geweld is uitgebleven. Maar ook een beetje onbevredigd, zegt festivalorganisator en voormalig tv-maker Ivette Forster (60): ‘We hebben niet mogen demonstreren onder het publiek. Daarom sta je op een afgesloten veldje voor eigen parochie te preken.’

ZO VERLIEPEN DE INTOCHTEN IN NEDERLAND

Op het moment dat Sint met de trein in Apeldoorn arriveert, worden even verderop tien zwart geschminkte Pegida-pieten opgepakt. ‘Wij zijn de echte Zwarte Pieten, Sinterklaas heeft NSB-pieten’

Zo’n 25 duizend bezoekers waren in Apeldoorn waar Sinterklaas per stoomtrein in Nederland arriveerde. De Sint werd daar vergezeld door roetveegpieten. Hier, en ook in de meeste andere plaatsen, verliep de intocht (relatief) rustig, al waren er hier en daar wel protesten. We hielden een liveblog bij. Lees hier de ontwikkelingen terug.

Net als in Nederland wordt ook op Curaçao tijdens de intocht gedemonstreerd tegen zwarte piet, zij het op bescheiden schaal, ziet correspondent Kees Broere.

Demonstratie van Kick Out Zwarte Piet op het Malieveld Den Haag.Beeld John van Hamond/ De Volkskrant

DE ZWARTEPIETENDISCUSSIE

Wie zijn die mensen die niet alleen meer racistisch schelden op sociale media, maar ook de straat op gaan om met geweld en dreigementen op te komen voor Zwarte Piet? En hoe heeft het zover kunnen komen?

Nu de publieke omroep is overgestapt op de roetveegpiet, stopt Peter Lambert – na twaalf jaar – als hoofdpiet van Castricum. ‘Ik dacht direct: het is klaar, het is over.’

In steeds meer gemeenten doet de roetveegpiet zijn intrede bij de sinterklaasintocht. De schoorsteenvariant van Zwarte Piet verschijnt vooral in steden, en in enkele dorpsgemeenten. Bij die laatste brandt het bestuur zijn handen er niet aan: dan komt het besluit van lokale comités.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden