Mandela zwijgt over mensenrechten in China

In China heeft de Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela vurig gepleit voor een nieuwe wereldorde. Tijdens deze laatste etappe van zijn mondiale afscheidstournee veroordeelde hij zowel de NAVO-acties tegen Joegoslavië als de etnische vervolging in Kosovo....

Van onze correspondent

Het hoogtepunt van Mandela's bezoek was een rede op de universiteit van Peking voor een geselecteerd gehoor van tweehonderd personen, onder wie slechts een handjevol studenten. 'Wij moeten garanderen', zei de scheidende Zuid-Afrikaanse president, 'dat de globalisering niet alleen de machtigen bevoordeelt, maar ook degenen wier leven wordt geteisterd door armoede.'

China zou economisch veel voor Afrika kunnen betekenen, zei Mandela. Afrika en Azië zouden samen een nieuwe wereldorde moeten scheppen om de gelijkheid te bevorderen, de wereldvrede veilig te stellen en op te komen voor democratische procedures in de mondiale organisaties. Mandela, eredoctor van de universiteit van Peking, kreeg een ovatie.

In juni vorig jaar hield de Amerikaanse president Clinton een toespraak op dezelfde universiteit. Hij benadrukte de democratische en politieke rechten. 'Sommige rechten zijn universeel: het recht op een waardige behandeling, het recht om zijn eigen mening te uiten, zijn eigen leiders te kiezen, in vrijheid zich met anderen te verenigen.' Daarna beantwoordde hij vragen.

Mandela onthield zich van kritiek op de situatie van de mensenrechten in China, en in het stellen van vragen was niet voorzien. Op de maatschappelijke rol van studenten - die tien jaar geleden demonstreerden op het Tiananmenplein - ging hij nauwelijks in.

Aan het eind van zijn driedaags bezoek aan China, vrijdag, wees Mandela een vergelijking af tussen de Zuid-Afrikaanse strijd tegen de apartheid en de illegale Chinese Democratie-partij, waarvan de belangrijkste leiders tot lange straffen zijn veroordeeld. Op vragen of hij met de Chinese leiders had gepraat over de mensenrechten antwoordde hij: 'Ik wil niet tussenbeide komen in de binnenlandse aangelegenheden van een soeverein land.'

Mandela's zwijgen kan worden verklaard uit een gisteren onthulde opmerking van zijn gedoodverfde opvolger Thabo Mbeki: 'Waarom zouden wij als een middelgroot land moeten opkomen voor een zaak waarmee zelfs grotere landen nog steeds geen raad weten?'

Peking en Pretoria knoopten pas begin 1998 betrekkingen aan, na de breuk tussen Zuid-Afrika en Taiwan. Mandela gaf de Chinese president Jiang Zemin de hoogste Zuid-Afrikaanse onderscheiding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden