Mandela was groot, maar niet zo groot als Mao

China viert donderdag dat de Grote Roerganger precies 120 jaar geleden werd geboren. Dat de herdenking 'ingetogen' wordt, is tegen het zere been van de maoïsten.

Nelson Mandela was een gigant, maar bij Mao Zedong viel hij volledig in het niet. Zo reageerden Chinese Mao-adepten op het overlijden van de grootste zoon van Zuid-Afrika, begin deze maand.


'Mandela was een nationalist die vocht voor de gelijkheid en vrijheid van zijn ras. Maar hij ontwikkelde geen filosofie en daarom was zijn invloed in werkelijkheid beperkt. De wereldwijde erfenis van Mao is daarentegen diep en onuitwisbaar. Niemand heeft het recht hem te verlagen door hem met anderen te vergelijken', schrijft ene Ouyang op China's twitterservice Weibo.


Donderdag is de 120ste geboortedag van Mao Zedong. China's president Xi Jinping heeft aangekondigd dit 'ingetogen' te herdenken. En dat is helemaal verkeerd, vinden de moderne maoïsten. Schamele plannen passen niet bij Mao. 'Xi Jinping is een goede maoïst en daarom is dit echt te mager', zegt de 57-jarige Sima Nan, een kopstuk van de maoïstische Nieuw Links-beweging. 'Deze maatschappij is op Mao's gedachtengoed gefundeerd en juist dat zou reden moeten zijn voor een grootse plechtigheid. Wij maoïsten pleiten daarom voor de invoering van een jaarlijkse Mao Zedong-dag. Dat is de enige juiste manier om dit ongekende genie passend te eren.'


Dat president Xi Jinping zich zou willen onttrekken aan de lange schaduw van de illustere roerganger gelooft niemand. Juist dit jaar lanceerde hij een massacampagne waarin Mao's gedachtengoed te herkennen is. Ook de huidige anticorruptiecampagne doet denken aan die uit lang vervlogen tijden. De partijkaders moeten weer slogans opdreunen, Chinese journalisten hebben verplichte Mao-les en politieke activisten krijgen het steeds moeilijker.


'Politiek zit Xi een beetje klem', zegt Willy Lam, hoogleraar aan de universiteit van Hong Kong en auteur van een boek over de Chinese president en partijleider. 'Xi wordt duidelijk geïnspireerd door Mao Zedong, maar hij moet oppassen met die populistische Nieuw Links-beweging. Die bestaat voor het overgrote deel uit romantische dromers die alle greep op de werkelijkheid hebben verloren. Daar heeft hij weinig bij te winnen.'


Toch kunnen deze dromers wel rekenen op steun van het Chinese volk. Maar liefst 38 procent van de Chinezen verlangt terug naar de tijd van Mao, blijkt uit een recente enquête. 'Het volk koestert zijn ideeën nog altijd', zegt Sima Nan van de Nieuw Links-beweging. 'Veel mensen zijn ontevreden met het morele niveau in de maatschappij. De enorme corruptie, de ongelijkheid. Onder Mao bestond dat niet. Toen waren alle mensen gelijk en was iedereen trots op het land.'


Met 'Mao-haters', zoals Sima democratische activisten en liberalen noemt, heeft hij geen geduld. 'Ze durven zelfs te zeggen dat tijdens de Grote Sprong Voorwaarts meer dan dertig miljoen mensen van honger stierven. Een absolute en walgelijke leugen is dat. Yang Jisheng (zie interview hieronder) veracht ik. Hun geschreeuw maakt alleen maar duidelijk dat Mao nog altijd relevant is.'


MAO ZEDONG (1893-1976)

1921

Lid van Communistische Partij China


1927

Bevelhebber van Rode Leger in strijd tegen de nationalistische Kuomintang


1934-35

Mao's Lange Mars


1949

Stichting van de Volksrepubliek China


1958

De Grote Sprong Voorwaarts, modernisering van de landbouw en de industrie. De campagne kostte tientallen miljoenen mensen het leven


1966

Mao lanceert de Culturele Revolutie, die ook miljoenen slachtoffers eist


1976

Mao overlijdt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden