Man van opstaan en vallen

Nawaz Sharifs politieke carrière in Pakistan begon onder een generaalsregime. Een ander militair bewind heeft er twee decennia later een einde aan gemaakt....

ONDER de vleugels van de militairen is Nawaz Sharif politiek groot geworden. Zo groot, dat de premier van Pakistan dacht zelfs het leger aan te kunnen. Een misrekening. De generaals hebben hem in oktober achter de tralies gezet. Gisteren veroordeelde een door hemzelf ingesteld anti-terrorismehof hem tot levenslang.

Begin jaren tachtig haalde de toenmalige dictator, generaal Zia ul-Haq, Nawaz Sharif de politieke arena in. De generaal was een vriend van Sharifs vader, een rijke industrieel uit Lahore. Sharif kwam in de regering van Punjab, de welvarendste provincie van Pakistan. Hij was er minister van Financiën en vanaf 1985 eerste minister.

Als leider van de Pakistaanse Moslim Liga won Sharif in 1990 de landelijke verkiezingen. Hij was de eerste industrieel die premier van Pakistan werd. De regering van zijn voorgangster, Benazir Bhutto, was naar huis gestuurd door de president.

Sharif maakte een begin met het openen van de Pakistaanse economie voor het buitenland en met het privatiseren van staatsbedrijven. De oppositie beschuldigde hem ervan die bedrijven voor spotprijzen te verkopen aan zijn vrienden.

Het verwijt van nepotisme en corruptie kwam na enige tijd ook van president Ghulam Ishaq Khan. In 1993 moest Sharif aftreden. Benazir Bhutto nam het roer weer over, tot zij eind 1996 wegens corruptie en wanbestuur in ongenade viel bij president Farooq Leghari.

Met de leeuw als symbool voerde Sharif begin 1997 een succesvolle verkiezingscampagne. Zijn PML verwierf een tweederde meerderheid in het parlement. Daar moet bij worden aangetekend dat de opkomst extreem laag was, minder dan 30 procent.

Ondanks de comfortabele meerderheid hobbelde Sharif vervolgens van crisis naar crisis. De premier kreeg ruzie met de rechterlijke macht, wat uitmondde in het ontslag van opperrechter Sajjad Ali Shah. Ook president Leghari trad af na onenigheid met Sharif. De premier voerde een grondwetswijziging door waardoor een president niet meer de bevoegdheid heeft een gekozen regering de laan uit te sturen.

Volgens tegenstanders hield Sharif zich enkel bezig met het verzamelen van zoveel mogelijk macht. Ook poogde hij zijn versie van de sharia, de islamitische wet, door te drukken. De economie raakte tijdens zijn tweede regeerperiode in een toestand van malaise. Toen Sharif in oktober werd afgezet, reageerde de bevolking opgelucht.

Toch beleefde hij, voor het zover was, nog enige hoogtepunten. Nationaal piekte hij in mei 1998, door op de Indiase kernproeven te reageren met eigen tests. 'Pakistan is nu onoverwinnelijk', riep hij uit. Het maakte hem razend populair, zij het kortstondig. Want snel daarop volgden de economische sancties van de Verenigde Staten en andere landen.

Internationaal verwierf Sharif aanzien met zijn toenaderingspoging tot India. In februari 1999 tekenden de Pakistaanse en de Indiase premier een gezamenlijke verklaring in Lahore. Deze dappere onderneming verloor echter snel haar glans, toen enkele maanden later bleek dat honderden moslimstrijders vanuit Pakistan het Indiase deel van Kasjmir waren binnengedrongen.

Het is uiteindelijk zijn machtsstrijd met het leger geworden die Sharif heeft genekt. In 1998 ontsloeg hij legerleider Jehangir Karamat, nadat die had voorgesteld het leger meer politieke bevoegdheden te geven. In zijn plaats benoemde hij generaal Pervez Musharraf. Maar door de Kasjmir-operatie verslechterde de relatie tussen Sharif en het leger.

Op 12 oktober ontsloeg de premier Musharraf, misschien omdat er sterke geruchten waren over een ophanden zijnde staatsgreep. Toen het leger onmiddellijk daarna in actie kwam, poogde Sharif te voorkomen dat Musharraf, die onderweg was van Colombo naar Karachi, in Pakistan zou terugkeren. Een wanhoopsdaad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.