Man van dorre rotsen en droogte

Van Bernard Kruysen, liedzanger en diepzeeduiker, verwachtte je een diepe stem. Maar hij was juist een lichte bariton. Kruysen, die maandag overleed, hield niet van steriel....

Pay-Uun Hiu

'ZINGEN is puur natuur, dat moet ook op de boot kunnen, hand aan de mast en het gezicht in de zon.' Zang en zee waren de passies van bariton Bernard Kruysen (67), die maandagnacht in zijn woonplaats Rijswijk (ZH) onverwacht aan een hartstilstand overleed. Beide liefdes combineerde hij in zijn 'zeeprogramma', waarin hij eerst zeeliederen zong en daarna een lezing gaf over diepzeeduiken, dat hij fervent beoefende.

Van een man die een groot deel van zijn leven onder water doorbracht en zonder zuurstofflessen een diepte van veertig meter diepte haalde, verwacht je een kolossale stem die een decor aan flarden blaast. Toch maakte Kruysen vooral furore als liedzanger met een lichte, lyrische bariton. In 1962 was hij de eerste Nederlandse zanger aan wie in Frankrijk de Grand Prix du Disque werd toegekend voor zijn vertolking van liederen van Debussy, begeleid door pianist Jean-Charles Richard.

Kruysen had ook een sterke band met Frankrijk. Hij werd in 1933 geboren in het Zwitserse Montreux, maar groeide op in de Provence. 'Dorre rotsen , felle zon, droogte en Middellandse Zee horen bij mij', zei hij zelf. Zijn vader Antoon Kruysen was kunstschilder. Hoewel Bernard Kruysen ook nog enkele jaren heeft gestudeerd aan de Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag, bleek de invloed van zijn stiefvader - een Belgische operazanger - groter. Als jongetje zong Kruysen op school hele aria's op het woord salami, waarbij hij de mimiek en gestiek exact van zijn stiefvader had overgenomen.

Hij verruilde de kunstacademie voor het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, waar hij les had van To van der Sluys en Frans Vroons en de operaklas volgde bij Wim Quispel. Hij nam deel aan de opleidingsklas van de Nederlandse Opera, maar dat mondde uit in een teleurstelling. Toch heeft hij ook later nog rollen bij de Nederlandse Opera gezongen, onder meer in de Parelvissers, Dido and Aeneas, en Pelléas et Mélisande.

In 1958 kreeg hij een beurs van de Franse regering voor een studie bij Pierre Bernac, beroemd liedzanger die hem introduceerde in de kring van Francis Poulenc en andere Franse componisten uit de Groupe de Six. In de jaren zestig ondernam Kruysen diverse tournees met Poulenc, die hem op de piano begeleidde. Kruysen stond bekend als een kritisch, integer zanger die zowel het snelle succes hekelde als de té steriele, technische uitvoeringen van veel jongeren. 'Als dat het doel van zingen moet zijn, dan ga ik liever vissen', zei hij.

Zijn laatste optreden was op 6 oktober in De Lier, waar hij Le Roi David van Arthur Honegger zong. Hij heeft zijn memoires te boek gesteld onder de titel Het gelukseiland, maar dat is nooit uitgegeven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden