Mamma

In deze heftige performance gaat het om de bevrijding van de beklemmende moederband.

ANNETTE EMBRECHTS

Ze kauwen bubbelgum, likken lolly's, dragen meisjestopjes en noemen zich 'zusters'. Alles oogt zuurstokzoet in deze met roze lint omspannen arena. De veertien 'zusters', tussen de 13 en 16, zijn onvoorwaardelijk verbonden, dat voel je bij het betreden van hun wereld, die vol hangt met gemaskerde pruiken. Meisjesachtig wordt het niet. De totempaal in het midden, opgetrokken uit weelderige krullen, is een duister voorteken. Deze 'zusters' bereiden zich voor op een seance, ze drinken elkaars uitgespuugde pina colada (in toneelvariant, want: minderjarig). Ze zetten hoge stemmetjes op en trekken hun keel open om ons mee te zuigen in hun uitdrijvingsritueel.

NTJong, de jeugdtak van Het Nationale Toneel, presenteert met Mamma een heftige performance met serieus te nemen ondergrens van 14 jaar. Het gaat om niets minder dan de bevrijding van de beklemmende moederband. Mama's, bezweren deze 'zusters', moeten onschadelijk worden gemaakt, want mama's laten niet los of laten té los. Een meisje citeert uit de DSM 5, het handboek voor de psychiatrie, frasen over de negatieve gevolgen van ziekelijke parentificatie (een trauma van jeugdigen die te vroeg moeten moederen over hun ouders). Die vermaledijde navelstreng, die soms tot na moeders dood blijft knellen, moet eindelijk worden doorgeknipt, in gezamenlijkheid, als in een rite. En wij moeten meedoen.

Dat laatste is best ingewikkeld, al kauwen we bubbelgum, slikken we groene initiatiedrank en houden de meiden onze hand vast, terwijl tranen over hun wangen biggelen. Het verzet bij sommige toeschouwers is net zo voelbaar als de beklemmende sfeer. Niet iedereen zit in een levensfase waarin een moedermoord passend is. Van regisseuse Alexandra Broeder is bekend dat zij een intense band heeft met haar alleenstaande moeder; Mamma is meer haar thema dan dat van de tieners.

Alles voltrekt zich wel bewonderenswaardig secuur in Broeders indringende theatertaal. Net als in eerdere duistere voorstellingen zoals Candy, Wasteland en Sweet Dreams speelt de regisseuse magisch met de diffuse grens tussen schuld en onschuld van kinderen en jongvolwassenen. Met een lugubere ondertoon balanceert Mamma op de grens van dagdroom en nachtmerrie. Broeder is extreem ver gekomen met deze jonge meiden. Met poppen, wangen en armen vol glow-in-the-dark-schmink werken ze consequent toe naar een climax, die zich voltrekt zónder applaus, maar mét knalroze rouwrand. Klap, zegt de bubbelgum, recht in je gezicht.

undefined

Mamma door NTJong. Vanaf 14 jaar. Regie: Alexandra Broeder. 19/4, Festival Tweetakt, Utrecht. 11/5 Den Haag en 29, 30 en 31/5, Amsterdam. ntjong.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden