Mali wil steun VN voor actie tegen rebellen

De kans op militair optreden tegen islamistische groepen in het Noorden van Mali groeit. Vandaag komt de kwestie aan de orde in de Algemene Vergadering van de VN in New York. Mali heeft al een akkoord tot militaire samenwerking met de regionale organisatie Ecowas. Instemming van de Veiligheidsraad ligt lastig.

NAIROBI - In april dit jaar slaagden gewapende groepen erin om het Noorden, zo'n tweederde van het grondgebied van het West-Afrikaanse land, in handen te krijgen. In de streek leven vooral Toearegs. De macht is echter verdeeld tussen radicaal-islamitische groepen, die ook samenwerken met de internationale terreurbeweging Al Qaida.


De machtswisseling in het Noorden is indirect het gevolg van een staatsgreep die jonge officieren van de Malinese krijgsmacht in maart pleegden in de zuidelijke hoofdstad Bamako. Ze waren ontevreden over de slagkracht die president Touré hun tegen de rebellen gaf. In de chaos na de coup d'état namen de opstandelingen binnen enkele weken het Noorden over.


Inmiddels kent Mali een burgerovergangsregering. Die steggelt met de krijgsmacht al maanden over de manier waarop de noordelijke opstandelingen aangepakt dienen te worden. Pas deze week bereikten de partijen een akkoord over militaire 'steun' van een regionale troepenmacht, te leiden door West-Afrikaanse landen, maar ook met hulp van Frankrijk, de ex-koloniale machthebber in Mali.


Zo'n drieduizend soldaten uit Ecowaslanden zullen in de komende twee maanden in een stad op 60 kilometer van Bamako kwartier maken. Nog steeds is niet duidelijk wie in de operatie tegen de islamisten in het Noorden het voortouw zal nemen.


De Malinese regering heeft intussen ook bij de VN steun gevraagd voor militair optreden. De regering wil een 'onmiddellijk' en robuust mandaat 'om de Malinese krijgsmacht te helpen de bezette gebieden van Noord-Mali te heroveren.' De Algemene Vergadering spreekt hierover vandaag.


De uiteindelijke goedkeuring moet komen van de VN-Veiligheidsraad. Die heeft eerder zijn sympathie voor het plan uitgesproken, maar kent ook serieuze twijfels over de uitvoerbaarheid ervan. Frankrijk dringt aan op VN-steun, maar met name het permanente lid Rusland kan dwarsliggen.


Feit is dat vrijwel niemand weet hoe in het onherbergzame woestijngebied van Noord-Mali een reguliere troepenmacht effectief kan optreden. Binnen de VN bestaat ook de vrees dat een militaire operatie tegen islamisten in dit gebied even kostbaar en relatief hopeloos kan blijken te zijn als militaire acties tegen de Taliban in Afghanistan.


Noord-Mali werd aanvankelijk ingenomen door de Toearegbeweging MNLA, die inmiddels in tweeën is gesplitst. De werkelijke macht ligt bij de groepen Ansar Dine, Mujao en Aqim, de zogeheten Al Qaida in de islamitische Maghreb. Onder hen bevinden zich ook veel buitenlandse jihadi's.


Mensenrechtenorganisaties maken melding van de vele wreedheden die de groepen begaan. Niet alleen hebben zij eeuwenoude islamitische monumenten in Noord-Mali vernield, zij treden ook uiterst hardhandig op tegen de lokale bevolking. Human Rights Watch spreekt van executies, geselingen, gedwongen amputaties en het recruteren van kindsoldaten.


Denktank International Crisis Group waarschuwt voor een overhaast militair optreden. Dit kan 'op zeker moment noodzakelijk' zijn, maar daarvoor is ook instemming en medewerking van de regionale grootmacht Algerije nodig. Bovendien bestaat de kans dat Mali door een nieuwe staatsgreep verder zal destabiliseren.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden