Mali stuurt aan op 'snelle interventie'

In Mali lijken de geesten rijp voor een interventiemacht die het noorden kan bevrijden van zijn radicaal-islamitische bezetters. Maar er is angst voor Europees kolonialisme.

BAMAKO - De protestborden zijn net iets te vakkundig gemaakt. 'Voor een duurzame vrede in Mali is oorlog nodig', zo laten demonstranten in keurig zwart-op-wit weten. 'Bevrijd het Noorden', zo valt ook nog te lezen. Het is duidelijk dat hier een bijeenkomst plaatsvindt die door de autoriteiten in Mali is bedacht en georganiseerd.


De meesten in het groepje van pakweg tweehonderd demonstranten zijn jong, te jong zelfs om al de krijgsmacht in te mogen. Toch doen zij zich voor als vaderlandslievende jeugd, die het leven wil geven voor de bevrijding van het woestijngebied in het noorden dat sinds april in handen is van radicale islamieten.


'Genoeg is genoeg' zegt Suleyman Kouaté, een van de demonstranten. 'Al meerdere maanden wordt het Noorden van Mali bezet gehouden door gewapende bandieten. We zijn het meer dan zat.' Een 'snelle interventie' is volgens hem de manier om aan de ellende voor de Malinese bevolking in het gebied een einde te maken.


Makkelijk gezegd; moeilijk gedaan. Al maanden wordt in Mali en ver daarbuiten gesproken over een interventiemacht. Ecowas, de regionale samenwerkingsorganisatie in West-Afrika, zegt drieduizend troepen te willen leveren. De Verenigde Naties, die voor de rekening mogen opdraaien, twijfelen nog altijd. Interventie in de Sahara kan erger zijn dan in Afghanistan of Somalië.


Ook diverse Europese landen tonen hun betrokkenheid bij de plannen voor een militair optreden in Noord-Mali. Voorop daarbij gaat Frankrijk, de vroegere kolonisator van Mali en andere landen in de Sahel. Nederland, zo liet minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag in de Malinese hoofdstad Bamako weten, denkt erover mee te werken aan een mogelijke EU-trainingsmissie voor de interventiemacht.


Op de vraag of Den Haag zich daarmee niet voor het karretje laat spannen van Parijs en de Franse economische belangen in de regio, zegt de bewindsvrouw dat de Europese Unie 'mans genoeg' is om 'de belangen af te wegen'. Volgens haar zullen alle betrokkenen 'niet over één nacht ijs gaan; niet in Den Haag, niet in Brussel en niet in Bamako'.


Een vreedzame politieke dialoog tussen alle Malinese partijen heeft sowieso haar voorkeur.


Dat laatste geldt ook voor Rokia Sanogo. Zij is een Malinese activiste en politica. Na de staatsgreep in Bamako op 22 maart richtte zij een beweging op die, deels samenwerkend met Malinese militairen, het land op het pad van echte democratie moet brengen. Want de situatie daarvoor, zo meent zij, kan enkel als een façade worden gezien, als een spookdemocratie.


'De internationale gemeenschap steunde de vorige president. Maar die leefde in een luchtspiegeling, niet in de werkelijkheid. Het ingrijpen van de militairen, vlak voor de geplande verkiezingen van eind april, is heilzaam geweest. Maar nu wil de internationale gemeenschap, onder leiding van Frankrijk, net doen alsof de oude situatie weer te herstellen is.'


Sanogo is fel tegen een internationale interventiemacht voor Mali, met West-Afrikaanse Ecowas-soldaten en mogelijk ook actieve Europese steun. 'Onze vrienden in Nederland', zo meent zij, moeten op de hoede zijn voor Frankrijk, dat de Sahel opnieuw zou willen koloniseren. 'Ik zeg niet dat Nederland zelf slechte bedoelingen heeft. Maar laten we voorkomen dat alle steun slechts als effect heeft dat Franse belangen worden gediend.'


Het is kritiek die bij de gendarmeriekazerne in de wijk Faladié niet te horen is. Vele honderden, zo niet duizenden jongemannen staan er te dringen om zich te laten registeren voor rekrutering in de Malinese krijgsmacht. Niemand van de militaire organisatoren wil officieel met ons spreken. 'Maar weet dat de interventie snel kan komen', zegt een hoge militair. 'De bevolking wil dit ook.'


Dat laatste is nog maar de vraag. Dat velen zich dezer dagen aanmelden voor rekrutering is een feit. Maar de echte reden daarvoor kan in plaats van een patriottische wel eens een heel nuchtere zijn. Zoals die van Séga Sissoko, een knaap van amper 21 jaar. 'In Mali is geen werk te vinden', zegt hij, 'het leven is er te moeilijk. Dan liever het leger in.'


Nederland kan bijdragen aan trainingsmissie voor interventiemacht Mali


De Europese Unie stuurt circa 250 militaire trainers naar Mali om het leger te trainen voor de strijd tegen islamitische militanten, die het noorden hebben bezet. De ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten hebben dat maandag besloten.


Nederland sluit een bijdrage aan een Europese trainingsmissie voor de geplande interventiemacht in Noord-Mali niet uit. Dat zegt PvdA-minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, die op bezoek is in het Afrikaanse land. Ploumen geeft de voorkeur aan een politieke dialoog in het land. Nederlandse soldaten zullen niet in Mali vechten.Een verdere 'destabilisatie' van de regio in West-Afrika dient vermeden te worden, zo liet Ploumen weten.Na een staatsgreep in maart in de zuidelijke hoofdstad Bamako namen, in de verwarring die daarop volgde, radicale islamitische groepen begin april het noorden van het land over. Zeker twee bewegingen hebben banden met het internationale terreurnetwerk Al Qaida. Zij zouden vanuit Mali ook Europese landen kunnen bedreigen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden