nieuwssymbolische terugkeer

Mali en Frankrijk maken werk van belofte om extremisme Sahel te stuiten

Het Malinese leger is maandag teruggekeerd in de noordelijke stad Kidal waar in 2012 de jihadistische opstand begon en sindsdien wetteloosheid heerst. Met de ‘symbolische’ terugkeer van het leger hoopt de regering de controle te heroveren op extremistische groeperingen die oprukken in de Sahel.

Malinese en Franse soldaten samen op patrouille.Beeld REUTERS

De Malinese president Ibrahim Boubacar Keita zei dat Malinese troepen zich ‘op dit moment’ verplaatsen van de hoofdstad Bamako naar Kidal. ‘En ik geloof dat dit een goede zaak is’, zo zei hij tegen de Franse media France 24 en AFP. Mali lijkt hiermee gehoor te geven aan de dringende oproep van de Franse president Emmanuel Macron vorige maand om een einde te maken aan de wetteloosheid in de Sahel en het extremistisch geweld een halt toe te roepen. 

Human Right Watch (HRW) maakte bekend dat vorig jaar een record van 450 burgerslachtoffers is gevallen in Mali door extremisme. ‘Gewapende groeperingen moorden, verminken en terroriseren gemeenschappen door heel centraal Mali, ogenschijnlijk zonder enige vrees om bestraft te worden’, aldus Afrika-onderzoeker Corinne Dufka. HRW roept de Malinese regering op om de misdaden te onderzoeken en de daders te bestraffen.

De Franse president Macron kondigde vorige week aan zeshonderd man extra te sturen naar de regio en de krachten te bundelen met de vijf Sahel-landen: Mali, Burkina Faso, Niger, Tsjaad en Mauritanië. Hij roept ook andere landen op deel te nemen, maar vooralsnog heeft alleen Zweden toegezegd de nieuwe ‘Coalitie in de Sahel’ te willen ondersteunen. 

Amerikaanse aanwezigheid

De Verenigde Staten dreigen zelfs een einde te maken aan de Amerikaanse aanwezigheid in de regio. In het Amerikaanse congres waarschuwen zowel democraten als republikeinen voor de gevolgen van terugtrekking van de circa vijfduizend Amerikaanse militairen. De vrees bestaat dat de VS het continent hiermee ‘uitleveren’ aan China en Rusland.

Frankrijk en Mali lijken nu werk te maken van de beloofde opvoering van de anti-terrorismemissie en voerden vorige week twee gezamenlijke luchtaanvallen uit in de grensregio. Hierbij werden dertig extremisten gedood. Het was voor het eerst dat Frankrijk gewapende drones inzette voor een dergelijke aanval. 

Frankrijk is in Mali aanwezig sinds het in 2014 een einde maakte aan de islamitische opstand. Maar de 4.500 koppige Franse troepenmacht Barkhane is net als de VN-vredesmissie Minusma (13.000 man) niet in staat gebleken het geweld te stoppen dat veroorzaakt wordt door een zeer complexe mix van jihadisten, etnische groeperingen, illegale handelaren en smokkelaars die gelegenheidscoalities sluiten om hun eigen belangen na te jagen.

Dertig burgers gedood in Nigeria

In het noorden van Nigeria zijn zondagnacht minstens dertig burgers gedood door Islamisten. De slachtoffers werden door zwaar bewapende strijders aangevallen toen ze lagen te slapen tijdens een tussenstop op weg naar de hoofdstad Maiduguri in de noordelijke deelstaat Borno. De meeste mensen zouden levend zijn verbrand in hun auto’s, vrouwen en kinderen zouden zijn meegenomen. De dodelijke aanslag is nog niet opgeëist maar waarschijnlijk is de terreurorganisatie Boko Haram verantwoordelijk of Islamitische Staat in West-Afrika (ISWAP) die zich in 2016 afsplitste van Boko Haram. 

Honderden aanslagen

Behalve in Mali zijn extremisten ook actief in buurland Niger en Burkina Faso. In de drie landen vielen vorig jaar bij honderden aanslagen op dorpen, politieposten, goudtransporten en scholen vierduizend doden, vier keer zoveel als in 2016. Bijna een miljoen burgers zijn gevlucht voor het geweld. De vrees dat het geweld verder oprukt in West-Afrika werd dit weekeind bevestigd met een aanslag in Benin. Daar werd zondag een politiepost overvallen aan de grens met Burkina Faso, waarbij een dode en een gewonde vielen. Vorig jaar mei werden in Benin in een natuurreservaat vlakbij twee Franse toeristen ontvoerd en hun gids vermoord.

Filippo Grandi, de hoge VN-commissaris voor de vluchtelingen sloeg vorige week na een bezoek aan de vluchtelingenkampen alarm over de ‘snel verslechterende situatie’. ‘De nood is hier, in de Sahel, waar mensen lijden, worden vermoord, vrouwen verkracht en kinderen niet meer naar school kunnen. De Sahel is de plek waar we nu moeten ingrijpen voordat de crisis niet meer te managen is.’

Nieuw kalifaat in de Sahel

Smokkelaars die zich laten beschermen door jihadisten. Jihadisten die garen spinnen bij etnische conflicten. De Sahel is een nieuwe inkomstenbron voor IS en Al Qaida. Staat hier de wieg van een nieuw jihadistisch machtscentrum?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden